Van Gogh Homeland Experience: Brabantse innovatie en verbeelding

Dit is een publicatie van Uncover.

In 2016 namen de grootste Brabantse werkgevers in de vrijetijdssector, de Efteling en Libéma, samen met Midpoint Brabant het initiatief tot de oprichting van de stichting House of Leisure met als doel de versterking en vernieuwing van onderscheidend leisure-aanbod in Brabant. Een belangrijke ambitie is ontwikkeling van een ‘derde iconische leisure hotspot’, naast De Efteling en Beekse Bergen, die de Brabantse identiteit versterkt. Om daarmee de aantrekkingskracht van Brabant als (inter)nationale toeristische bestemming te verstevigen en het dag- en meerdaags bezoek te bevorderen en te spreiden in tijd en ruimte. Na een oriëntatie op voornamelijk internationale partners verschoof het vizier naar de geboortegrond van de bekendste Brabantse meester allertijden: Vincent van Gogh.

Onder het motto ‘Leisure for a better Society’ treedt de Van Gogh Homeland Experience in de voetsporen van de Brabantse meester. Uncover magazine publiceerde een uitgebreid artikel over de ontwikkelingen van dit spraakmakende Brabantse leisure initiatief, waarbij maatschappelijke opgaven als landbouwhervorming, duurzaamheid en mobiliteit de drijvende kracht vormen.

Lees het gehele artikel hier.


De MindLabs formule: slimme mensen x kunstmatige intelligentie = creatieve oplossing

Dit is een publicatie van Regio Deal Midden- en West-Brabant Makes & Moves.

Met mensgerichte kunstmatige intelligentie maatschappelijke problemen oplossen. Dat is het gezamenlijke doel van MindLabs, een samenwerkingsverband dat is opgericht door Tilburg University, Fontys Hogeschool voor Journalistiek, ROC Tilburg, Provincie Noord-Brabant, Gemeente Tilburg en DPG Media. Steeds meer bedrijven, startups en onderwijsinstellingen sluiten zich aan bij MindLabs. Inmiddels is MindLabs uitgegroeid tot dé broedplaats en hotspot voor bedrijven die op zoek zijn naar technologische oplossingen voor problemen op het raakvlak van kunstmatige intelligentie en menselijk gedrag. MasterMinds is een recent project dat uit deze visie is geboren.

MindLabs richt zich op vier aandachtsgebieden: Virtual & augmented reality, Natural language & data technologies, Robotics & avatars en Serious games & learning.

Vijf MasterMinds projecten

Projectleider van het MasterMinds project en medeoprichter van MindLabs Max Louwerse schreef op verzoek een reeks onderzoeksprojecten voor de Regio Deal Midden- en West-Brabant. Uit die projecten met bedrijfspartners werden vijf MasterMinds projecten gekozen, elk met een looptijd van vier jaar.

Regionale AI-projecten met internationale impact

Max Louwerse: “Voor de MasterMinds werken we met een internationaal team, waarvoor we de beste kandidaten van de wereld selecteerden. Promovendi betalen we vanuit de Regio Deal subsidie, de overige kosten bestaan uit cofinanciering. Alle projecten zijn innovatief en interdisciplinair. Vooral op het gebied van kunstmatige intelligentie maken we een verschil in de wereld door juist deze vraagstukken te onderzoeken.”

Trots op de samenwerking

Het is tamelijk uniek om op deze grote schaal samen te werken met onderwijsinstellingen en bedrijven. Voor mij is het helemaal geslaagd als de huidige vijf Regio Deal projecten leiden tot spin-off projecten; dat we na vier jaar samenwerken verder willen met elkaar. Het is mijn rol als onderzoeksleider daarop aan te sturen.

Sprongen maken met zevenmijlslaarzen

De Regio Deal stelt ons in staat om een boost te geven aan innovatief AI-onderzoek met een grote groep partners, kennisinstellingen en bedrijfspartners. Dat is zonder subsidie niet op deze schaal mogelijk. Door de Regio Deal maken we met zevenmijlslaarzen sprongen in de AI-wereld. De zaadjes die de overheid met deze subsidie plant kunnen uitgroeien tot enorme planten!

Om een idee van het succes van MasterMinds te geven: recentelijk is het aangemerkt als één van de ICAI Labs, de landelijke samenwerking van verschillende universiteiten, bedrijven en de Nederlandse op het gebied van kunstmatige intelligentie.

Je ontkomt niet aan onze resultaten

Het is nog een beetje vroeg om de eerste resultaten te presenteren. Wetenschappelijk onderzoek begint vaak met een uitgebreide literatuurstudie en eerste experimenten, maar Covid-19 heeft ons niet bepaald geholpen met de experimenten. Voor alle vijf projecten overleggen we voortdurend met projectpartners over de voortgang en bespreken we tussenresultaten. Je kunt de projecten volgen op verschillende manieren:

  • We organiseren events voor het grote publiek. De volgende bijeenkomst vindt plaats in december. Hopelijk dan eindelijk weer face-to-face.
  • De MindLabs-organisatie geeft regelmatig updates aan de regionale en landelijke media.
  • Uiteraard kun je de wetenschappelijke publicaties lezen, maar ook de vertalingen ervan in de media.
  • Het MindLabs-gebouw in de Tilburgse Spoorzone is in aanbouw. Hier komen vier labs, die we gebruiken voor ons onderzoek. De vaart zit er goed in. MindLabs hoopt begin 2022 in naar dit gebouw te verhuizen. Hiermee krijgt het innovatiedistrict Spoorzone weer een extra impuls, als hart van de sterk opbloeiende digitale sector.

“We staan nog maar aan het begin. Ik denk dat het lastig gaat worden om aan onze resultaten te ontkomen,” aldus professor Max Louwerse.

Maak kennis met de MasterMinds Regio Deal:

  1. Gebruik van Serious Games in complexe besluitvorming in de logistiek – Haven van Rotterdam: De Haven van Rotterdam is een snel veranderende omgeving waarin vaak complexe beslissingen genomen moeten worden. Hoe kunnen die beslissingen op elkaar worden afgesteld door gebruik te maken van serious games en AI algoritmes?
  2. Neurofysiologie en VR in de luchtvaart – Koninklijke Luchtmacht en MultiSIM: Wat is er nodig is om VR-training van luchtmachtpiloten zo natuurgetrouw mogelijk te maken? Hoe kan een VR-training een effectieve aanvulling vormen op de opleiding van piloten? Hiervoor wordt gekeken naar biofeedback: wat moeten we ontwikkelen om ervoor te zorgen dat piloten vergelijkbare fysieke reacties hebben als in de simulator en in de lucht?
  3. AR & VR voor onderhoud - Actemium, Marel en CastLab: Het effectief en efficiënt trainen van de volgende generatie werknemers in de maakindustrie is een belangrijkere taak voor bedrijven. Er is een grote behoefte aan succesvolle trainingsmethoden, maar tegelijkertijd is er veel onbekend over welke trainingsmethoden het meest effectief zijn. In dit project onderzoeken we de effectiviteit van virtual reality en augmented reality bij engineering en onderhoudstaken.
  4. Evidence-based preventie: predictive analytics – Interpolis en Gemeente Tilburg: Kan het preventiegedrag van mensen effectiever beïnvloed worden door communicatie persoonlijker te maken passend bij iemands specifieke risicoperceptie? Datasets worden aan elkaar gekoppeld om patronen te verklaren en voorspellende modellen te optimaliseren. Zo kijken we of je met grote hoeveelheden data menselijk gedrag kunt voorspellen.
  5. Virtual Reality in het onderwijs – WPG Zwijsen, Spacebuzz en Timeaware: Kunnen virtuele docenten ontwikkeld worden die kunnen lesgeven? Kan Willem van Oranje in een geschiedenisles opduiken of kan een echte maar virtuele astronaut ons meer leren over ons zonnestelsel en planeet Aarde?

Meer weten? 

Meer weten over MindLabs en de vijf Regio Deal MasterMinds projecten? Ga naar de website van MindLabs of kijk voor een eerste kennismaking met de projecten deze video.

De Regio Deal Midden- en West-Brabant is mogelijk gemaakt door Midpoint Brabant, Regio Hart van Brabant, Regio West-Brabant, REWIN West-Brabant, Gemeente Tilburg, Gemeente Breda, Provincie Noord-Brabant en Rijksoverheid.


“Met Up New versnellen we de circulaire economie in Midden-Brabant!”

Dit is een publicatie van Regio Deal Midden- en West-Brabant Makes & Moves.

Up New is hét programma in Midden-Brabant dat circulaire economie versnelt. Overheid, onderwijs, ondernemers en inwoners werken hierin samen aan de grote opgave om de regio circulair te maken vanuit de gedachte People, Planet, Profit. In Midden-Brabant komen Up New maak- en ontmoetingscentra waar je kunt zien waar je in de praktijk allemaal rekening mee moet houden bij het circulair ontwikkelen en hergebruiken van producten. Ook komt er een online portaal voor informatie, inspiratie en ondersteuning. Iedereen in de regio met een idee en ambitie kan bij Up New aankloppen om circulaire plannen van de grond te krijgen.

Herman Gels, programmamanager circulaire economie bij Midpoint Brabant, vertelt graag over Up New: “We doen er alles aan om onze regio in 2030 50% circulair te maken en in 2050 100% circulair. Tilburg wil zelfs al in 2045 volledig circulair zijn. We willen circulair denken en handelen in alle facetten van de samenleving activeren. Dit doen we met het programma Up New, een verbastering van ‘opnieuw’. Een term die associaties geeft met vernieuwen, hergebruiken en opwaarderen. Die naam past goed bij onze doelen en spreekt de jongere doelgroep aan. Met een subsidie van Regio Deal Midden- en West-Brabant starten we mooie activiteiten. Zoals een online portal en daarnaast ook fysieke centra voor diverse sectoren.

De dromenvanger

Het digitale portaal voor iedereen in de regio. Of je nu mkb’er, starter, student of gepensioneerde bent. Iedereen die droomt van een circulaire economie, een circulair idee en ambitie heeft, is welkom bij ons. Wij valideren die ideeën en ambities en wij proberen daar een serieuze business van te maken. Wij zeven als het ware zandkorrels in de rivier en heel af en toe zit er een goudklompje tussen. Een goed circulair idee komt soms uit een totaal onverwachte hoek. Daarom is het portaal er voor iedereen om met onze kennis, netwerk én tools circulariteit te versnellen.

De ontmoetingsplekken

Met Up New wil je mensen natuurlijk ook zelf laten ervaren wat circulair ondernemen en leren in de praktijk betekent. Daarom openen we de komende jaren in Midden-Brabant Up New centra. Voor de bouw, textiel, leder, food en de maakindustrie. Hier kun je leren, experimenteren, ervaren en anderen ontmoeten. De Up New centra voor textiel, leer en gebruikte spullen zijn het verst in ontwikkeling.

  • Up New Textiles

In het Drögepand naast het TextielMuseum komt in 2022 Up New Textiles. Midpoint Brabant, TextielMuseum, TextielLab en Wolkat gaan dit centrum runnen. Bezoekers gaan er zien en voelen hoe circulaire productie en hergebruik van textiel precies werken.

Fotocredits: Josefina Eikenaar / TextielMuseum

  • Up New Leather

In de regio komen maar liefst twee Up New Leather centra. In Waalwijk is het centrum met name gericht op innovatie en fashion. Het is een samenwerking van Midpoint Brabant, gemeente Waalwijk en Leather Made Smart, een initiatief van regionale ondernemers die zich richten op het uitdragen van ‘de meest slimme schoenen- en lederregio’. Het komt vlakbij het gloednieuwe schoenenmuseum, dat begin 2002 open gaat. Het andere centrum komt in het Heuvelpark in Dongen en gaat vooral over lederproductie. Dit wordt een samenwerking met Trace Your Leather en verschillende regionale ondernemingen. De Langstraat met als centrum Waalwijk is nog altijd een wereldwijde topregio in de lederhandel.

  • Up New Bouw

Dit wordt een experience center  over duurzaam en circulair bouwen. Het is bedoeld voor iedereen die tijdelijk of permanent met verbouwen of nieuwbouw te maken heeft. Van particulier tot aannemer, van architect tot materiaalontwikkelaar. Je krijg hier info en inspiratie over circulair en duurzaam (ver)bouwen, en gericht advies over de mogelijkheden voor jouw project. Ook komt hier de Academie voor Duurzame (af)Bouw (Avodubo). Vakmensen of handige amateurklussers leren via praktische workshops werken met de nieuwste en meest duurzame materialen.

  • Up New Food

Het circulair food programma is nog volop in ontwikkeling. Ook hiervoor komt een experimenteer- en ontmoetingsplek in Midden-Brabant.

  • Up New gebruikte spullen (circulair ambachtscentrum)

Bij de milieustraat in Tilburg-Oost komt een Up New centrum voor ontvangst van goederen die consumenten afdanken. Hier gaan het Brabants Afval Team, La Poubelle en Kringloop Tilburg met Midpoint Brabant en het Kennispact MBO samenwerken om er de berg afval te verkleinen. Dit gebeurt door spullen een tweede leven te geven door ze te pimpen, te repareren of te demonteren in componenten die geschikt zijn voor hergebruik of recycling. Kortom, de gebrachte spullen krijgen weer waarde. Zo krijgen brengers het besef dat ze iets van waarde achterlaten in plaats van dat ze rommel dumpen.

  • Up New onderwijs

Ook zijn er plannen voor Up New onderwijs. We willen dat alle leerlingen en studenten leren over circulaire economie en in plaats van over lineaire economie. Up New wordt steeds meer benaderd en omarmd door het onderwijs. Zo zijn we onlangs bij Ontdekstation013 in de Tilburgse Spoorzone gestart met circulaire projecten voor basisschoolkinderen. En hoe mooi is het als in de toekomst alle afgestudeerden kiezen voor een werkgever die duurzaam bezig is, die werk maakt van circulair?

Regio Deal zorgt voor slagkracht

Met Up New activeren we een fundamenteel andere manier van denken en handelen. De markt krijgt dit niet alleen voor elkaar. Daar moet je voldoende slagkracht voor organiseren. Daarvoor is de Regio Deal Midden- en West-Brabant ongelofelijk belangrijk! Het Rijk geeft ons met de Regio Deal de ruimte en de middelen om dit met elkaar te ontwikkelen. Bovendien zorgt de Regio Deal subsidie voor een multiplier effect zodat ook andere fondsen en bedrijven in Up New investeren.

Alle circulaire dromen verzamelen!

Heb je een goed idee dat bijdraagt aan de circulaire economie? Neem contact met ons op en wij  proberen er een succesvolle business van te maken!” Meer info: www.midpointbrabant.nl/circulair.

De Regio Deal Midden- en West-Brabant is mogelijk gemaakt door Midpoint Brabant, Regio Hart van Brabant, Regio West-Brabant, REWIN West-Brabant, Gemeente Tilburg, Gemeente Breda, Provincie Noord-Brabant en Rijksoverheid.

Fotocredits header: Alphenberg Waalwijk (ecologisch gelooid leder)

 


Voorzitter REKS Hart van Brabant: over de K van klimaat, participatie en de toekomst

Dit is een publicatie van Klimaatweb, powered by Berghauser Pont.

Gerard Bruijniks, voorzitter van de stuurgroep REKS Hart van Brabant én bestuurslid van Stichting MOED (uitvoeringspartner energietransitie van Midpoint Brabant), is naar eigen zeggen een gelukkig mens. De negen gemeenteraden in zijn regio hebben allemaal ja gezegd op het bod uit de REKS, met twee kleine amendementen, evenals de drie waterschappen en de provincie. Klimaat- en Omgevingsweb spreken met hem over de REKS van Hart van Brabant, de keuze om als enige regio de K van klimaat daaraan toe te voegen, participatie en over de toekomst. “Ik ben ervan overtuigd dat er in de toekomst alternatieven zijn die op een natuurlijke manier, zonder schade aan de omgeving, energie kunnen leveren.”

De REKS 

Alle 30 regio’s in Nederland zijn bezig met het ontwikkelen van de RES’en. Regio Hart van Brabant voegde hier als enige het woordje ‘klimaat’ aan toe. De Brabantse Regionale Energie- en Klimaat Strategie richt zich namelijk naast het plaatsen van windmolens en zonnepanelen ook op klimaatadaptatie. “Daar ben ik best trots op,” vertelt Bruijniks. “Windmolens en zonnepanelen hebben impact op onze ruimtelijke omgeving, en er zijn veel manieren om dit te verbinden met de klimaatdoelstellingen die op tafel liggen. Het klimaat is vaak een ondergeschoven kindje, zeker in gemeente- en regioverbanden. Wij hebben gezegd: we vinden het zo belangrijk, dat we die klimaatdoelstellingen hierin moeten meenemen. We kijken onder andere naar hoe de energietransitie een financier zou kunnen zijn van die doelstellingen. Energie opwekken kan geld opleveren en met dat geld kun je weer voorzien in het tegengaan van hevige droogte, door het water vast te houden waar het valt. Als je dan toch met het waterschap aan tafel zit, die ook een rol vervullen in de RES, kun je dat net zo goed meteen vastleggen. Het klimaat, het vasthouden van water, hittestress, vergroening, verduurzaming en de energietransitie kun je allemaal aan elkaar koppelen.”

Participatie speelt een belangrijke rol bij de totstandkoming van de RE(K)S, hoe ging dat bij u?

“Om tot het bod in onze REKS te komen hebben we landschapsarchitecten, infrastructurele architecten en iedereen die wat met de omgeving te maken heeft in een aantal ateliers bij elkaar gebracht. Daarnaast hebben we ook leken bij elkaar gebracht en gevraagd waar zij die windmolens zouden neerzetten. Aan Natuurmonumenten en de Brabantse Milieufederatie hebben we vervolgens gevraagd hoe het zit met de natuur. Zo is er vanuit vijftien disciplines gekeken naar het landschap en hoe dat kan worden ingericht. Daarbij wordt ook naar de lucht gekeken, want we hebben hier een paar vliegvelden in de buurt, en naar de elektriciteitsnetwerken. Hoe lopen die, hoeveel capaciteit zit erop, en wat moet er gebeuren om die netwerken te versterken? Zo kom je uiteindelijk tot hoe en waar in het landschap op een verantwoorde manier windmolens en zonneweides kunnen worden neergezet. In onze REKS noemen wij die energieknooppunten hubs, waar vraag en aanbod bij elkaar wordt gebracht. In sommige gemeenten zijn er certificaten van aandelen uitgegeven aan bewoners van de directe omgeving. Dat is geen omkoopgeld, maar investeringsgeld. Mensen krijgen er iets voor terug. Daarnaast kijken we ook naar het onderhoud en de bouw van de windmolens zelf. Als je daardoor werkgelegenheid kan creëren, is dat ook een vorm van participatie.”

Hart van Brabant heeft ook een jongerenparticipatiegroep ingezet. Hoe is dat gegaan?

“Jongeren zijn inderdaad ook betrokken bij de ontwikkelfase. Met enquêtes, en ze zijn aan de ateliertafel uitgenodigd. We hebben ze gevraagd of ze aan toekomstige projecten zouden willen meewerken, of ze interesse hebben in wind, zon en warmte en of ze daar ook in zouden willen investeren. Uit die enquêtes blijkt dat het antwoord daarop ja, ja en ja is. Jongeren zijn daarbij bereid om verantwoordelijkheid te nemen in het traject, en hebben een mening over waar die windmolens en zonnepanelen moeten komen te staan. Daarbij houden ze veel rekening met natuurbehoud: zorgen dat je het groen en blauw koestert en die dingen niet zomaar overal neerklappen.”

U heeft het over projecten om burgers erbij te betrekken, maar zijn er ook veel bezwaren geweest? 

“Ja, maar dat is ook logisch. Toen Nederland jaren geleden windmolens plaatste om de polders droog te leggen waren er ook protesten. Ik zie windmolens als een transitiefase. Die hebben we nu nodig, maar ik ben ervan overtuigd dat er alternatieven gaan komen. Daarbij gaat de opslag van energie in waterstof en batterijen ook een belangrijke rol spelen straks. Dan krijg je een heel andere manier van denken. Wat je vandaag koopt, is morgen verouderd en wat je vandaag koopt, is morgen alweer sterker. Voor windmolens en zonnepanelen geldt dat ook. In 2030 zijn er zeker alweer sterkere modellen. Maar we gaan niet wachten met het plaatsen, dat zou zonde zijn, dan ben je het dilemma vooruit aan het schuiven. We beginnen nu, maar houden natuurlijk wel rekening met transformaties. Ik ben ervan overtuigd dat als ik over 10 of 20 jaar terugkijk, dat er dan alternatieven gemaakt kunnen worden op een natuurlijke manier, zonder schade aan de omgeving. Kortom, het is terecht dat sommigen zich laten horen als ze last krijgen van slagschaduw of geluid. Dat kun je niet met geld compenseren. Maar als je het erover hebt met die mensen, dan kun je wel tot oplossingen komen.”

Uw bod is 1 TWh, zal dit overeind blijven staan in de komende besluitvormingsperiode? 

“Zelf noem ik het altijd duizend miljoen kilowattuur, om het te vertalen naar de huiskamer. Op die 1 hebben we het afgerond, maar er zit ook wat reservecapaciteit in ons bod. Als je het helemaal uitrekent dan hebben we 1,12 duizend miljoen kilowattuur (1,12 TWh), dus 12 procent meer. Maar we zijn ook realistisch; er valt altijd nog wel eens een windmolen of zonnepark af. Er zijn projecten die niet lukken, daar moet je realistisch in zijn. We hebben de harde capaciteit, dat is 70 procent, die is helder. Dan is er 20 procent die de komende periode wordt gerealiseerd, maar van 10 procent moeten de eerste penstreken nog op papier komen. Ik kijk dan ook naar de twee gemeenten die amendementen hebben gemaakt, want het is allemaal natuurlijk niet zonder slag of stoot gegaan. Hilvarenbeek zegt bijvoorbeeld dat zij een dierenpark hebben en dat daar rekening mee moet worden gehouden bij het plaatsen van windmolens. Dan is het de vraag of alle hubs daar in de omgeving nog uitgevoerd kunnen worden, daar moet je ook reëel in zijn. Over twee jaar moet er weer een nieuw bod neergelegd worden. Ten eerste om te kijken of wij nog doen wat we hebben afgesproken op dit moment, maar ook; zou het kunnen zijn dat er zoveel elektrische auto’s bijgekomen zijn dat de laadpalen ook weer extra capaciteit vragen? Het is goed dat nu een flinke slag wordt gemaakt, maar ook met elkaar vinger aan de pols te houden of er wel iets van die plannen terecht komt. We zijn als Nederland natuurlijk plannenmakers, maar ik ken ook heel veel plannen die niet uitgevoerd zijn. En dat mag híer niet mee gebeuren!”

Wat gaat er de komende tijd gebeuren met de REKS? 

“Onze REKS gaat naar de NP RES en wordt vervolgens doorgerekend door het Planbureau voor de Leefomgeving. Zij gaan kijken of wij ons huiswerk wel goed gedaan hebben. Dan komt er natuurlijk ook een nationale discussie over de capaciteit van het netwerk. Hoe ga je prioriteren? Hoeveel ga je investeren? Daarna ga je naar de uitvoering. Daar hebben wij ook al afspraken over gemaakt. We willen één uitvoeringsorganisatie Hart van Brabant maken, om de regionale afspraken gezamenlijk te gaan ontwikkelen. Daar komt nog een aardig bedrag bij kijken; rond de 100 miljoen zal er geïnvesteerd moeten worden. En dan hebben we het nog niet over de warmtenetten, want daarvoor hebben we alleen nog de inventarisatie gemaakt.”

De kracht van het NP RES 

“De RES’en gaan natuurlijk over het opwekken van energie. Waar krijg je nu energie van? Met elkaar praten, multidisciplinair, de ruimte krijgen om als een gemeente te acteren, en regionaal met elkaar de oplossingen te genereren. Ik denk dat dat uiteindelijk ook de kracht van het NP RES gaat worden. De optelsom der delen is nu al meer dan wat er gevraagd is. Dat gaat ook een voorbeeld worden om andere dingen op nationaal niveaus aan regio’s te vragen. Ik geloof dat dat wel eens het nieuwe huis van Thorbecke kunnen worden.”


Nieuwe website met alle Makes and Moves projecten Regio Deal Midden- en West-Brabant

Met de Regio Deal Midden- en West-Brabant Makes and Moves zetten het regionale bedrijfsleven, de onderwijsinstellingen, provincie Noord-Brabant en lokale overheden zich in om het economische ecosysteem in de regio Midden- en West-Brabant te versterken tot een veerkrachtige, duurzame en toekomstbestendige economie. Met een centrale rol voor het mkb voor in het bijzonder de sectoren logistiek en maakindustrie.

De Regio Deal ondersteunt de regio’s Midden- en West-Brabant in hun ambitie een belangrijke speler te worden in verantwoorde productie en distributie, gedragen door het mkb. Het traject is gericht op slimme en duurzame productie en distributie – waaronder biobased en circulaire productie en slimme en duurzame logistiek – met een zo laag mogelijke impact op de omgeving en slim en duurzaam onderhoud. Met inzet op een inclusieve arbeidsmarkt, waaraan zoveel mogelijk mensen kunnen deelnemen door het opleiden en leven lang ontwikkelen van personeel. Op de website vind je achtergrondinformatie over de ambities en de zestien projecten, waaronder MindLabs, Up New, Campione 2.0, DALI, Logistics Community Brabant, LCB Multimodaal, BioVoice, Symbiosis4Growth en Nieuwe techniekcoalitie. De Regio Deal is mogelijk gemaakt door Midpoint Brabant, Regio Hart van Brabant, REWIN West-Brabant, Regio West-Brabant, gemeente Tilburg, gemeente Breda, provincie Noord-Brabant en Rijksoverheid.

Bekijk hier de nieuwe Regio Deal website.


CIRCO en Midpoint Brabant zetten zich samen in voor een circulaire toekomst

Dit is een publicatie van CIRCO.

Het organiseren van Tracks en Classes doet CIRCO niet alleen. Sterker nog, de samenwerking met partners is voor CIRCO van essentieel belang om de doelen te bereiken. Wie zijn die partners en waarom kiezen zij ervoor om samen met CIRCO in te zetten op een circulaire toekomst? Samen met Midpoint Brabant organiseerde CIRCO al meerdere Tracks, en er staan er nog meer op het programma. Een interview met Herman Gels, programmamanager Circulaire Economie bij Midpoint Brabant.

Waarom kiest Midpoint Brabant voor een samenwerking met CIRCO?

“Als economisch samenwerkingsprogramma van Midden-Brabant wil Midpoint Brabant de economie zo veerkrachtig, duurzaam en innovatief mogelijk maken. Ook circulair ondernemen willen we graag stimuleren, want als Nederland in 2030 voor 50% circulair moet zijn, en in 2050 voor 100%, is het lokale niveau cruciaal om dat doel te bereiken. Als Midpoint Brabant zitten wij met de ondernemers aan tafel, en weten we wat er speelt. Daardoor kunnen we ze beter bereiken. Ons doel is om een hotspot te worden rondom circulaire economie in deze regio. Een CIRCO Track is een goede, concrete methode om ondernemers te stimuleren bezig te gaan binnen de circulaire economie. Een Track haalt ze op een positieve manier uit hun comfortzone. Niet op een bedreigende, maar op een uitdagende manier. Het liefst organiseren wij Tracks voor ketens van bedrijven, zodat ondernemers leren over hun eigen grenzen heen te kijken, en ook eens te zien wat er gebeurt in de keten voor en na hun eigen verdienmodel.”

Hoe past de samenwerking met CIRCO binnen jullie eigen circulaire plannen en activiteiten?

“De circulaire economie is een belangrijk thema binnen Midpoint Brabant, maar het staat niet op zichzelf. We zien het als een dwarsdoorsnijdend thema dat aan allerlei andere onderwerpen raakt. We focussen ons op een aantal sectoren, waarbinnen we circulaire centra willen inrichten: textiel, leder, maakindustrie, food, bouw en circulair ambacht – die laatste richt zich op het aanbod van milieustraten, maar ook op industriële reststromen. Ons doel is uiteindelijk om meerdere ecosystemen te ontwikkelen rondom circulaire economie, waarbinnen we al ons circulaire aanbod verzamelen.”

“Ondernemers kunnen dan bij ons terecht als ze willen beginnen met circulair ondernemen, door een CIRCO Track te volgen, maar ook daarna. Zo bieden we innovatiestimulering, bijvoorbeeld op het gebied van prototyping. Dan gaan we aan de slag om fondsen te werven, en we introduceren ondernemers bij kapitaalverschaffers. Ook hebben we startup begeleiding, waarbij we bedrijven en startups coachen. Daarnaast willen we studenten gaan inzetten op het moment dat ondernemers klaar zijn met een CIRCO Track en tegen obstakels aanlopen. Studenten kunnen dan met die vraagstukken aan de slag. Dat is een win-winsituatie denken wij!”

“We helpen een beweging op gang waardoor circulaire economie uiteindelijk vanzelfsprekend wordt in de hele samenleving”

Hoe proberen jullie ondernemers te bereiken?

“Om een gelijkwaardige gesprekspartner te kunnen zijn voor ondernemers, moeten we verstand hebben van alle sectoren waarop we ons focussen. We gaan veel met ondernemers in gesprek en zijn nieuwsgierig naar hun werkelijke problemen en business. Zo komen we erachter wat er speelt en waar aanknopingspunten zijn voor circulair ondernemen. Er zijn ook veel ondernemers die niks hebben met circulaire economie, of die denken dat ze er niks mee kunnen. Maar tijdens zulke gesprekken blijkt vaak dat circulaire economie toch een relevant en interessant onderwerp is. Als je het bijvoorbeeld hebt over automatisering, kan ik voorstellen om ook gelijk een materialenpaspoort in te voeren. Maar ook als je het hebt over bijvoorbeeld onderwijs, logistiek of digitalisering zijn er vaak raakvlakken met circulaire economie.”

“Daarnaast zijn we bezig met het voorbereiden van een grote publiekscampagne, samen met voetbalclub Willem II, om nog meer ondernemers te bereiken. Een groepje koplopers is heel voortvarend bezig met circulair ondernemen, maar hoe bereik je de groep daaronder? Samen met Willem II willen we werken aan bewustwording als het gaat om circulaire economie. We gaan bier en frisdrank schenken in hardcups, en we willen dat de spelers in circulaire shirtjes rondlopen. Ook qua energievoorziening kan het een stuk beter in het stadion. Als een grote voetbalclub als Willem II duurzaam en circulair is, dan is het niet raar meer. Iedereen doet het, is de boodschap.”

Wat zijn de gezamenlijke plannen voor de toekomst?

“We zijn met een aantal partners in de regio aan het verkennen hoe we een Brabantse CIRCO Hub kunnen starten, waarbinnen we ook zelf trainers kunnen gaan opleiden. Bovendien kunnen we dan nog meer bedrijven bereiken met de CIRCO-methodiek. De Hub past goed binnen onze eigen plannen om een circulaire economie-hotspot te worden in de regio. In september hebben we meerdere Tracks gepland staan, met verschillende thema’s.”

“Daarnaast organiseren we Teacher Classes voor docenten van hogescholen Fontys en Avans. Ook het onderwijs is namelijk een belangrijke schakel in het geheel. Circulaire economie moet verankerd raken in het onderwijs – in álle opleidingen – zodat studenten er al vroeg mee in aanraking komen. Als ze dan na hun studie ergens gaan werken waar nog niks gedaan wordt met circulaire economie, denken zij: dit moet anders. Zo helpen we een beweging op gang waardoor circulaire economie uiteindelijk vanzelfsprekend wordt in de hele samenleving.”

Meer informatie?

Voor meer informatie over CIRCO, bekijk de website.


RBT De Langstraat: “Onze regio is de tuin van Brabant”

De Efteling, Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen, vestingstad Heusden, Europa’s oudste neo-Byzantijnse kerk Sint Jan de Doper en binnenkort het Schoenenmuseum in Waalwijk. Waar in Nederland vind je een regio met zulke toonaangevende attracties in zo’n prachtige natuuromgeving? Niet voor niets noemt de regio De Langstraat zich de ‘tuin van Brabant’. Een groene zone tussen Tilburg, Breda, ’s-Hertogenbosch en fraaie aangrenzende buitengebieden zoals Biesbosch, Vught en Oisterwijk. Een ideale omgeving voor dagtrips en korte en lange verblijfsvakanties.

Aileen Kok is sinds twee jaar manager van RBT De Langstraat, het Regionaal Bureau voor Toerisme dat is gehuisvest in de Centrale Bibliotheek in Waalwijk. Namens de gemeenten Waalwijk, Heusden, Loon op Zand en Dongen richt het zich op een duurzame groei van de vrijetijdssector. Oftewel: het bevorderen van economie, toerisme, cultuur, werkgelegenheid en leefbaarheid in De Langstraat. Aileen licht toe: “Naast de inwoners van onze vier gemeenten en bezoekers uit de omliggende regio richten we ons op de (inter)nationale bezoekers. We doen dat via onze iconen. De Efteling is met vijf miljoen bezoekers per jaar één van de grootste trekpleister in Nederland. De Belgische en met name de Duitse bezoekers zijn bereid om een twee tot drie uur te reizen naar onze regio en hier één of meerdere dagen te overnachten. Zij besteden maar liefst drie keer zoveel als de Nederlandse gasten. Bij het realiseren van ‘meer bezoekers, bestedingen en bezetting’ werken we nauw samen met diverse partijen, waaronder VisitBrabant en House of Leisure van Midpoint Brabant.”

Ontdekken van verborgen plekken

Onvergetelijke dagtrips en een langer verblijf in De Langstraat. Daar is RBT De Langstraat dagelijks mee bezig. Als je ziet wat hier allemaal te beleven is, dan geloof je je ogen niet. Wandelen, fietsen, skeeleren… op allerlei manieren kun je de verborgen plekken ontdekken waar je in je dagelijkse drukke leven vaak aan voorbij gaat. Aileen: “We creëren belevingen op basis van de typische kenmerken van onze regio: samen, spelen en familiair. Onze initiatieven zijn vooral bestemd voor mensen die gaan voor gezelligheid, samen genieten en kinderlijk plezier. Mensen die niet alleen rust zoeken, maar er graag op uit trekken om geïnspireerd te raken en ook zelf actief te zijn. Zo zijn er onder andere wel 50 wandel- en fietsroutes die je kan volgen. In 2022 komen we bovendien met een onlineboekingsmodule. Zo bieden we  marketingondersteuning aan ondernemers in onze regio, die ook zelf met nieuwe ideeën komen. Met name in de lederbranche zien we creatieve dingen, onder meer op het gebied van het circulair maken van producten en hergebruik van restproducten. In Waalwijk en Dongen komen centra voor circulair leder. Gaaf is ook de Wet Blue wandeling door Waalwijk waarbij diverse gebouwen ’s avonds zijn uitgelicht in blauw, de kleur die een dierenhuid krijgt nadat deze een tijd in een bad heeft gelegen.”

Fiets & leder routes

RBT De Langstraat werkt nauw samen met Verrassend Langstraat & meer, een evenementenbureau voor bedrijfsuitjes. De oprichtster Saskia Bodelier vertelt met passie over de inspirerende leder- en fietsroutes die zij organiseert: “De Langstraat is eeuwenlang hét wereldwijde centrum van de leder- en schoenenindustrie geweest. Nog altijd zijn er hier meer dan 300 bedrijven actief in deze sector en is 25 procent van alle Nederlandse schoenproducent in De Langstraat gevestigd. Waalwijk kent de grootst concentratie schoenhandelsbedrijven in Europa. Hoe mooi en logisch is het dan om die schitterende natuuromgeving te combineren met het tonen van de rijke historie waar we hier zo trots op zijn. Zo zijn de fiets & leder routes ontstaan.”

Wat maak je zoal mee op deze routes? Saskia vervolgt: “Al fietsend ontdek je de verborgen pareltjes via QR-codes die toegang geven tot video’s. Bij route Oost in Waalwijk en Drunen kom je tijdens een rit van 25 kilometer langs de voormalige schoenfabrieken Van Haren en rijd je via het Halve Zolenpad naar Durea (gespecialiseerd in breedtematen), de nog altijd actieve schoenfabriek Van Drunen en Topfinish Coen van Rooij. Je start bij Stadsbrouwerij Sint Crispijn en eindigt bij het nieuwe Waalwijkse Schoenenmuseum dat begin 2022 haar deuren opent op het Raadhuisplein. Samen met de Markt wordt dit plein de komende maanden volledig vernieuwd en vergroend.”

En route West? Saskia: “Deze is 39 kilometer en loopt door de Loon op Zand en Dongen. Dit gebied is vooral bekend geworden van de looierijen, vanwege de aanwezigheid van vee, bossen met eiken en stromend water. Je zou deze fietsroute kunnen starten in Dongen bij het Heuvelpark en vervolgen naar het Museum De Looierij en de voormalige Ligtenberg fabriek. Hier kun je ervaren hoe het er aan toe ging en wat er nog steeds gedaan wordt. Vervolgens activeer je de QR-code in Kaatsheuvel bij de wereldberoemde tassenmaker Henk Meijers, Schoenfabriek van Beers en het industrieel monument Meester Schoenmaker. De route eindigt in Loon op Zand bij De Gouden Laars en de imposante lederfabriek Gebroeders Van Esch waar het hele nalooiproces nog altijd op ambachtelijke wijze wordt verricht, met milieuvriendelijke middelen en reiniging en hergebruik van water.”

Fiets & food routes

Saskia tot slot: “Bij de fiets & food routes kom je weer op allerlei andere plekken. Ook hier is er een route Oost en West. De nadruk ligt hier op gezonde en biologische voeding. En uiteraard op échte streekproducten. Net als de lederroutes zijn deze volledig gratis. Je kunt deze rijden via de routemodules op de website van Bezoek de Langstraat. Bij de foodroutes kun je ook een foodarrangement voor € 19,50 nemen. Zo kun je ook zelf iets proeven uit de tuin van Brabant: De Langstraat.”

Meer weten?

Meer weten over RBT De Langstraat, de fietsroutes en wat er allemaal te doen is in De Langstraat. Check dan deze websites:


(Video) Groene lunchwandelroutes Kraaiven en Vossenberg tegen hittestress en wateroverlast

Op dinsdag 6 juli hebben Rik Grashoff (wethouder klimaatadaptatie gemeente Tilburg) en Rolf Hoefnagels en Ton van Roessel (bestuursleden Vitaal Verenigingen) het officiële startsein gegeven voor groene lunchwandelroutes op de Tilburgse bedrijventerreinen Kraaiven en Vossenberg. De wandelroutes worden aangelegd om werknemers de mogelijkheid te bieden een wandeling te laten maken in een groene omgeving. Naast stadscentra staan bedrijventerreinen bekend als hitte-eilanden. Hitte-eilanden hebben een negatief effect op de gezondheid en vitaliteit van werknemers. Eén van de maatregelen om het effect van hittestress op bedrijventerreinen te verminderen, is het aanleggen van groene lunchwandelroutes.

Het idee van de lunchwandelroutes is bedacht door de Vitaal Verenigingen, Midpoint Brabant en Stichting MOED, gemeente Tilburg, provincie Brabant en waterschap Brabantse Delta in het kader van het thema klimaatadaptatie en biodiversiteit. Het project is gefinancierd door het Klimaatfonds van de gemeente Tilburg en de Vitaal Verenigingen en mogelijk gemaakt door de partners van de Green Deal, de klimaatvoucher Het Groene Woud, Helvoirt Groenvoorzieningen en Dobro. Naast klimaatadaptatie en biodiversiteit kunnen ondernemers van Kraaiven en Vossenberg met de Green Deal deelnemen aan programma’s voor energiebesparing en collectieve energieopwekking.

Bekijk hier de video. 

https://youtu.be/KmMPbJB90So


Midpoint Brabant jaarverslag 2020: een woelig jaar, met ook veel nieuwe initiatieven

“De veerkracht van Midden-Brabant.” Dit is het thema van het Midpoint Brabant jaarverslag over 2020 dat nu online is. Wereldwijd een woelig jaar. In februari brak in Nederland corona uit, met Midden-Brabant als brandhaard. Met de samenwerkingspartners uit bedrijfsleven, onderwijs en overheid heeft Midpoint Brabant direct en hands-on geschakeld om daar waar mogelijk een helpende hand te bieden. Op het gebied van de arbeidsmarkt zijn daadkrachtige acties ondernomen om werknemers, werkgevers, startups en studenten door de coronacrisis te helpen.

Maar gelukkig stond het afgelopen jaar ook bol van nieuwe initiatieven. Zo zijn de zestien Makes and Moves Regio Deal projecten van Midden-Brabant van start gegaan en zijn diverse baanbrekende projecten van de grond gekomen. Denk aan Van Gogh Homeland Experience (leisure), Cyber Physical Factory (maakindustrie), Up New (circulaire economie) en Smart MKB (digitalisering). En als klap op de vuurpijl de hernieuwde verkiezing van Tilburg-Waalwijk als logistieke hotspot nummer 1 van Nederland (in 2021 zelfs al voor de derde keer op rij!). Ook is in 2020 de basis gelegd voor een actualisering van de positionering en profilering van Midpoint Brabant en de regio Midden-Brabant.

Bekijk hier het Midpoint Brabant jaarverslag 2020

 

 


Tilburg ontpopt zich als slimme en duurzame maakstad

Dit is een publicatie van Netwerk Brabant.

Tilburg en Waalwijk, de grootste steden in Midden-Brabant, zijn al drie jaar op rij gekozen tot Logistieke Hotspot nummer 1 van Nederland. Achter maar ook naast de logistiek schuilt een wereld van slimme en duurzame maakindustrie. René Bergmans belicht die aspecten vanuit de regionale economische ontwikkelingsorganisatie Midpoint Brabant. “De maakindustrie en logistiek vormen samen een ijzersterke keten. We promoten dit met de nieuwe regionale campagne Smart Makes & Smart Moves.”

Tilburg en textiel, Waalwijk en leder. Ze worden vaak in één adem genoemd. Na het terugvallen van die bedrijfstakken hebben ‘Tilburg’ en ‘Waalwijk’ niet stilgezeten. Neem Tilburg, de moderne industriestad ontpopt zich opnieuw als een slimme en duurzame maakstad. De kracht ligt in het ontwikkelen en vooral toepassen van nieuwe technologieën. Ondernemingen schakelen snel, anticiperen op marktontwikkelingen en produceren flexibel. In diverse proeftuinen ontstaan nieuwe initiatieven. Bergmans wijst op Textour, een onlangs gehouden evenement waar de aandacht voor en nieuwe vormen van ‘textiel’ de boventoon voerde. “Er werden veel duurzame toepassingen getoond in het belang van de samenleving. Vanzelfsprekend is het TextielMuseum daarbij een van de inspirerende motoren.”

Tilburg wil in 2045 honderd procent circulair produceren, vijf jaar eerder dan het landelijke doel. Bas van der Pol, wethouder circulaire economie van gemeente Tilburg, is onlangs gestart in deze functie. Hij licht toe: “Natuurlijk hebben we internationaal toonaangevende logistiek en een sterk opkomende digitale sector maar Tilburg kan juist ook bogen op een krachtige én veelzijdige maakindustrie, vooral in het midden- en kleinbedrijf.

Deze sector werkt intensief samen met de verschillende onderwijsinstellingen in onze stad, dat biedt perspectief voor het bedrijfsleven, het talent van de toekomst én onze maatschappelijke opgave om te verduurzamen.” Van der Pol vervolgt: “Juist voor die volgende generatie is dat extra belangrijk. We moeten nog slimmer werken. Met de kennis en kunde die in deze stad aanwezig is, moet onze doelstelling voor 2045 haalbaar zijn.” De thema’s die achter deze ‘opgave’ schuilen en door Midpoint Brabant en gemeente Tilburg met bedrijven en onderwijs worden aangepakt zijn helder: digitaliseren, circulaire economie initiëren, energietransitie en talentontwikkeling stimuleren. Dit gebeurt nadrukkelijk in samenhang met het versterken van de stad en de samenleving. Van der Pol: “De generatie van mijn opa en die erna stond aan de lat om zichzelf en ook de economie van de stad na de teloorgang van de textielindustrie opnieuw uit te vinden. Tilburg bleek sociaal, veerkrachtig, ondernemend en creatief. Daarom mogen we nu ook trots zijn op de maakeconomie die vanuit onze stad overal ter wereld hoogwaardige producten en expertise levert. Die kracht moeten we ook nu weer benutten om onze lokale economie door te ontwikkelen en opgaven van deze generatie aan te gaan”.

Bergmans staaft het verhaal met aansprekende cijfers. In Midden-Brabant levert de maakindustrie met 27 procent de hoogste bijdrage aan het Bruto Regionaal Product. Logistiek mag in Midden-Brabant vaak als  toonaangevend worden opgevoerd, het aantal vestigingen in de industrie ligt zowat op hetzelfde niveau als in de rest van Brabant. Ook al loopt de werkgelegenheid in die sector, zo’n 40.000 banen in Midden-Brabant, iets terug, nog altijd ligt die ver boven het landelijk gemiddelde. Kortom, zegt Bergmans, met ongeveer duizend vestigingen, achttienduizend banen en een jaaromzet van 1,2 miljard euro draagt de Tilburgse economie sterk bij aan de Brabantse maakindustrie. Die is zeer divers. Textiel is, ondanks de hierbij genoemde ontwikkelingen, niet meer de grootste sector. De bouw-, metaal-, meubel-, voedingsmiddelen-, chemische- en grafische industrieën zijn boven gemiddeld aanwezig. In elke sector lonken volop kansen, volgens hem. Hand-in-hand met een mensgerichte aanpak duurzaam producten, diensten en processen verslimmen. Van der Pol: “Tilburg kent vele bedrijven die in hun eigen sector een topreputatie genieten vanwege vakmanschap en innovatiekracht, maar dat heeft ook lokaal niet altijd de meeste aandacht.

Toch is dat heel belangrijk, ook om een volgende generatie te inspireren een carrière in de maakindustrie te kiezen. Als je kijkt naar de lijst ‘Impactmakers’, dan zie je hoe veelzijdig, maar ook innovatief het MKB in Tilburg is. Ik heb er enorm veel zin in om mijn bijdrage te leveren aan het vestigingsklimaat voor deze sector. Maken hoort bij Tilburg en ik kijk ernaar uit om die kwaliteit van onze stad uit te dragen en waar mogelijk verder te versterken”.

Meer informatie

Voor meer informatie over de maakindustrie in Tilburg: www.makeitintilburg.com/nl/make-it/slimme-sectoren/smart-industry

Smart Makes

Regio Tilburg beweegt van moderne industriestad naar een slimme en duurzame maakstad. De kracht ligt in het ontwikkelen en vooral toepassen van nieuwe technologieën met bedrijven die snel  schakelen en flexibel produceren. Hierbij profiteren ze van het rijkelijk aanwezige wetenschappelijk en praktisch onderwijs. In diverse proeftuinen ontstaan nieuwe initiatieven en de logistieke sector werkt nauw samen met de maakindustrie om snel en duurzaam te transporteren. Een Reshoring tool, voorspelbaar onderhoud via fieldlabs, circulaire productontwikkeling, Cyber Physical Factory , Smart MKB (dataficering) en VR in onderhoud zijn enkele thema’s die momenteel met ondernemers worden toegepast. Met de campagne Smart Makes promoot Tilburg haar slimme en duurzame maakindustrie.