(Video) Terugblik energie- en klimaatsafari

Hoe groot is een windmolen nou echt? Hoeveel zonnepanelen kunnen er op een afvalberg? Hoe maak je energie uit rioolslib? En hoeveel ruimte is er op een energiepark voor natuur en biodiversiteit? Blik mee terug op de speciale energie – en klimaatsafari.

Een duurzaam en klimaatbestendig Brabant. Dat willen we allemaal. Maar hoe kan dit hand in hand gaan met onze vertrouwde omgeving, ons mooie Brabantse landschap? Dat kon je ontdekken op 15 mei op het terrein van Attero tijdens de Pauwelsdag. We namen jong en oud mee op Energie- en Klimaatsafari!

Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS)
In Midden-Brabant werken Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant aan een Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS). De REKS brengt in kaart hoe en waar we energie kunnen besparen en duurzaam opwekken, welke mogelijkheden er zijn voor het duurzaam verwarmen van onze huizen en hoe we onze omgeving kunnen aanpassen aan het veranderende klimaat.

Meer weten? Kijk op www.regio-hartvanbrabant.nl/REKS.

https://youtu.be/QHxG44nCPjM


Tilburg wil in 2045 een volledig circulaire gemeente zijn

Dit is een publicatie van Make it in Tilburg.

Circulaire economie (CE) is een onderwerp dat al sinds 2016 op de gemeentelijke agenda van Tilburg staat. In de eerste jaren was de gemeentelijke aanpak vooral ‘leren door te doen’ (learning by doing). Dat is veranderd naar een meer programmatische aanpak met het nieuwe uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair 2022-2025. Reden: in 2045 wil Tilburg een volledig circulaire gemeente zijn.

Dolf Baetsen, accountmanager bij E&A, Martin van Bers, programmamanager bij PPI en Arjen Wennink, adviseur Circulaire Economie, waren samen met verschillende ambtenaren van andere afdelingen bij de totstandkoming van het uitvoeringsprogramma betrokken. Circulaire economie is iets van ons allemaal. Dolf, Martin en Arjen merken dat ondernemers, maar ook inwoners en kennisinstellingen hier volop mee bezig zijn. Ondernemers zijn de motor achter het bereiken van de ambities.

Arjen: “Natuurlijk zijn er bedrijven die nu nog alleen kijken naar de wettelijke verplichtingen op circulair gebied. Maar gelukkig zijn er ook veel ondernemers die daarin veel verder willen gaan. Die proberen we als gemeente te helpen en te koppelen aan andere bedrijven. Dat doen we vanuit de gemeente. Maar een hele belangrijke partner daarbij is ook Midpoint Brabant met het programma Up New. Daar zitten nu al zo’n 10 programmamanagers en projectleiders die veel vragen krijgen.“ Martin vult aan: “Midpoint heeft vijf sectoren waar ze zich op focussen: Bouw, Food, Textiel & Leder en Maakindustrie. Het thema onderwijs loopt door alle sectoren heen.”

Voor het gehele artikel, klik hier.


Midpoint Brabant ontvangt gedeputeerde Hagar Roijackers voor social design-project Blijvende Souvenirs

Woensdag 20 juli was het zover. Midpoint Brabant ontving gedeputeerde Hagar Roijackers (Water, Natuur en Gebiedsgerichte Aanpak) voor het project Blijvende Souvenirs, een social design-project waarin Een Gezond Leisureklimaat (van Midpoint Brabant) en de provincie Noord-Brabant samen optrekken rondom klimaatadaptatie.

Duurzaam ondernemen
Joost Ploos van Amstel, programmamanager Duurzame Economie bij Midpoint Brabant sprak met Hagar Roijackers over duurzame recreatie en campingeigenaren Pascale en Ronnie Maes namen de bezoekers mee langs hun glampingaccommodaties op het uitgestrekte terrein met bomen, planten, moestuin en dieren. Duurzaam ondernemen is voor hen belangrijk en zij willen dat uitdragen naar hun gasten.

Gasten inspireren om thuis iets te doen
Dat is precies waar het project Blijvende Souvenirs om draait; om de beleving van gasten die verblijven op een camping, B&B, hotel of vakantiepark met een duurzaam karakter. De redenatie is: recreatieondernemers die duurzaam bezig zijn, kunnen hun gasten inspireren om dingen thuis ook duurzaam aan te pakken. Doordat gasten het op vakantie beleven, zullen zij het thuis ook sneller toepassen. Een beetje meer groen in de tuin of het afkoppelen van de regenpijp bijvoorbeeld. Het zijn kleine dingen met een groots effect. Blijvende souvenirs dus.

Design thinking met 12 co-creërende recreatieondernemers
Daarmee hebben de ondernemers goud in hand. Dat inzien, én ze helpen dat uit te dragen is de kern van het project Blijvende Souvenir. In co-creatie met 12 recreatieondernemers wordt daarvoor een hulpmiddel ontwikkeld op basis van de principes van design thinking. Vandaag werden twee prototypes getest, onder leiding van social designers Hugo Schuitemaker en Wouter Corvers. De gedeputeerde kon zo zelf ervaren, hoe het was om vanaf een ligbed écht even aandacht te hebben voor het landschap. Het verhaal van campingeigenaar Ronnie was onderdeel van het tweede prototype dat uitdaagde tot nadenken over wát je zelf thuis iets duurzamer wil doen. Een kleine verandering, waar een ander je aan mag houden.

Snikheet
Welk prototype doorgaat voor verdere ontwikkeling? Daarover dubben social designers Wouter en Hugo nog even. Wij sloten de dag in elk geval af met een goede ontmoeting die plaatsvond in een snikhete periode. Alsof het klimaat nog eens wilde onderstrepen dat we écht moeten opschieten.


Tilburgse bedrijventerreinen Loven en Kanaalzone gaan verduurzamen

Vitaal Kanaalzone, Vitaal Loven, Waterschap De Dommel, Midpoint Brabant, Provincie Noord-Brabant, De Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM), Omgevingsdienst en de gemeente Tilburg ondertekenden op woensdag 20 juli de Green Deal. In de Green Deal zijn afspraken vastgelegd voor de verduurzaming van de bedrijventerreinen Loven en Kanaalzone in Tilburg. De focus ligt op de thema’s energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie. 

Green Deal

Vitaalverenigingen Loven en Kanaalzone zien duurzaam ondernemen als een belangrijk thema voor ondernemers op de bedrijventerreinen. Zij hebben de ambitie om toekomstbestendige bedrijventerreinen te worden waar een aantrekkelijk ondernemersklimaat heerst. Daarom slaan ze de handen ineen met alle partners om twee jaar lang aan duurzaamheidsdoelen te werken. Denk aan vergroening van het terrein, waterberging, energie besparen en onderling energie en afvalstromen uitwisselen.

Advies

Tijdens de Green Deal geven adviseurs bedrijven ondersteuning en advies over energie, klimaatadaptatie en circulaire economie. De adviezen worden goed afgestemd op de wensen en behoeften van de ondernemer, zodat er ook daadwerkelijk concrete stappen gezet kunnen worden. Er worden behoeftebepalingsgesprekken gevoerd op voorhand, waarna de ondernemer maatwerkadvies krijgt. Een ondernemer kan ook deelnemen aan gezamenlijke initiatieven in samenwerking met meerdere ondernemers. Denk bijvoorbeeld aan het onderling uitwisselen van warmte om zo het energieverbruik te verminderen. Welke specifieke kansen er collectief liggen, wordt onderzocht door middel van de behoeftebepalings- en adviesgesprekken.

Een duurzamer Tilburg doen we samen

Bedrijven zijn verantwoordelijk voor zo’n 42% van het energieverbruik binnen de gemeente. Zij hebben dus een belangrijk aandeel in de energietransitie. De ervaring is dat samenwerking tussen ondernemers, gemeente en partners loont en de transitie versnelt. Stap voor stap naar een duurzamer Tilburg; dat doen we samen. De Green Deal is daarin de eerste stap. “Samen willen we concrete stappen zetten richting een klimaatneutrale stad. Daar hebben we iedereen bij nodig; inwoners maar zeker ook ondernemers. Door de samenwerking in de Green Deal kijken we samen met hen naar wat er mogelijk en noodzakelijk is voor verduurzaming. Dat is geen vrijblijvende kwestie. De omslag naar duurzame energie en klimaatadaptatie, ook op onze bedrijventerreinen, is hard nodig”, aldus wethouder Rik Grashoff (wethouder Duurzaamheid en Energietransitie).

Kick-off

Op 15 september 2022 is de officiële kick-off van de Green Deal voor bedrijventerreinen Loven en Kanaalzone. Vanaf dat moment kunnen ondernemers gebruikmaken van de mogelijkheden van de Green Deal.


Daktuin Moes wordt Up New Food locatie

Wat als… er in het versteende centrum van Tilburg een groene, circulaire daktuin met dakcafé komt die mens en natuur dichter bij elkaar brengt? Dat is waar Mirjam Slob en Sam van Nieuwamerongen zich hard voor maken. De twee ondernemers willen natuur en voedsel naar de stad halen en daar hoort een circulaire aanpak bij. En dat is precies de reden waarom Up New Food van Midpoint Brabant, aanjager van de circulaire economie in Midden-Brabant, de handen ineenslaat met Daktuin Moes. “Samen circulair ondernemen en met het resultaat andere mensen en ondernemers inspireren, daar is het ons om te doen”.

Een duurzame samenwerking

Mirjam Slob ontmoette Nicole van Hoof, projectmanager Up New Food bij Midpoint Brabant, tijdens een event waar ze vol passie vertelde over haar idee. Het klikte op inhoud meteen tussen de twee. “Ik vond het gelijk zo’n tof idee. Een daktuin zo midden in de versteende binnenstad. Hoe fijn is het dan als je naar een stukje verkoelend groen kan”, vertelt Nicole. Mirjam vult aan: “We zien ons gesteld voor een groot aantal opgaven: de voedseltransitie, de energietransitie, de transitie in gebruik van grondstoffen, enzovoorts. Deze opgaven hebben als gemeenschappelijke delers: het veranderend klimaat, behoud van biodiversiteit en ten slotte ook de zorg voor ons eigen welzijn. Met de samenwerking met Up New verbinden we een sterke kennispartner aan onze plannen. We verwachten daarmee veel van elkaar te gaan leren over circulair ondernemen, voor de horeca in het bijzonder”.

Horecapartner Sam zegt hierover: “Als Tilburger vind ik de daktuin echt een meerwaarde voor de stad. Het is een super vet plan, daarom hoefde ik niet lang te twijfelen toen Mirjam mij vroeg het dakcafé voor mijn rekening te nemen. Tijdens het gehele ontwikkelproces leer ik steeds meer over circulair ondernemen. We denken niet in copyright, liever werken we met een ‘right to copy’. Samen met Up New delen we onze kennis en ervaringen, om zo ook andere ondernemers te enthousiasmeren. Daar worden we uiteindelijk allemaal beter van”.

Een Up New locatie vol inspiratie over circulair ondernemen

Ook na realisatie wordt er veel kennis en inspiratie gedeeld. Als de daktuin er eenmaal is, wordt Daktuin Moes een Up New locatie waar mensen allerlei circulaire toepassingen in de praktijk kunnen zien. “De bedoeling is om een circulaire mindset te creëren en daarom moet je vaak anders denken dan je gewend bent’, zegt Nicole. “Denk bijvoorbeeld aan inspirerende bijeenkomsten tussen studenten, ondernemers en bezoekers over circulariteit op de daktuin. Dat is precies wat Up New doet; verschillende partijen uit het bedrijfsleven, overheid en onderwijs samenbrengen en hen samen laten innoveren op het gebied van circulariteit”, licht Nicole toe. “We maken bewust waarom circulair ondernemen belangrijk is, helpen met innoveren en laten in de praktijk zien hoe je dat kunt doen. Dat kan dus mooi aan de hand van de toepassingen op de daktuin, een ideale locatie voor Up New”.

De noodzaak van circulair ondernemen

“Het klimaat verandert zichtbaar en grondstoffen raken uitgeput. Het is dus hoog tijd om zuiniger met onze planeet om te gaan en de omslag te maken naar circulair”, vertelt Nicole namens Up New. Circulariteit omvat bijvoorbeeld het gebruik van korte ketens in de horeca en zorgen voor zo min mogelijk voedselverspilling. Daktuin Moes is druk bezig met de ontwikkeling van een sterke visie op deze vraagstukken. Sam vertelt: “Ik ben momenteel ontzettend veel aan het leren over dit onderwerp. Ik was er al wel op kleine schaal mee bezig, maar met de komst van de daktuin is het actueler geworden en ben ik me er verder in gaan verdiepen. De samenwerking met Up New geeft ons toegang tot kennis die onze plannen nu al verder helpen”.

De komende periode staat voor Daktuin Moes onder andere in het teken van het ontwerpproces. Up New denkt daarin mee. “In de circulaire economie beschouwen we producten en materialen aan het einde van hun levensduur niet als afval, maar als een grondstof die we opnieuw kunnen gebruiken. Afval bestaat dus bijna niet meer”, legt Nicole uit. “We zijn samen de mogelijkheden voor circulaire toepassingen aan het onderzoeken. Hoe tof zou het zijn als we de muren isoleren met olifantengras en dat gras ook telen op de daktuin, zodat we de bezoeker kunnen laten zien welke materialen er gebruikt zijn tijdens de bouw?”

Via daktuinmoes.nl en up-new.nl volg je alle ontwikkelingen over de samenwerking tussen Daktuin Moes en Up New.


Up New, powered by Midpoint Brabant, is partner van de eerste daktuin (i.o.) van Tilburg: Moes

Dit is een publicatie van het Brabants Dagblad.

Up New, het circulaire programma van Midpoint Brabant, is trotse partner van de eerste Tilburgse daktuin in wording: Moes. Een daktuin met een dakcafé, dakwinkel en stadsjungle, en dat op het dak van winkelketen de KOOPman. 

Daktuin Moes (voorheen bekend als Rooftop Rumour) is een initiatief van Mirjam Slob. Horecaondernemer Sam van Nieuwamerongen stapt nu ook aan boord om het dakcafé van de daktuin mee op poten te zetten. Sam is de man achter de Tilburgse horecagelegenheden het Elfde Gebod, The Cats Back en Gin Fizz.

Up New gaat Mirjam en Sam ondersteunen bij het circulair ondernemen. Ook hebben Interpolis, Waterschap De Dommel, Center of Tilburg, Citymarketing Tilburg en het Jopiefonds zich aangesloten als partner.

Nieuwsgierig naar Daktuin Moes, bekijk hier alvast de website. Het Brabants Dagblad publiceerde op 9 juli 2022 een uitgebreid artikel over daktuin Moes en de samenwerking met Sam van Nieuwamerongen. Lees hier het gehele artikel. Voor meer informatie over Up New, powered by Midpoint Brabant, klik hier.

Wij zijn een daktuin met een dakcafé. En een dakcafé met een daktuin. En een daktuin met een dakwinkel. Wij zijn een stadsjungle, smaakexplosie, groenoase, chillspot en huiskamer. Een plek waar je, heel natuurlijk, vanzelf een stukje groener wordt. Waar je ontdekt hoe we deze vergroening samen wereldkundig gaan maken. En waar duurzaam genieten een nieuwe betekenis krijgt. Wij zijn er voor de groene vingers. En voor wie er zijn vingers bij af wil likken. Een mengelmoes van mensen, werelden, ideeën en gebruiksfuncties. De vruchtbaarste voedingsbodem voor groen genieten in hartje Tilburg.

 

     

     


Social design smeert contact tussen recreatieondernemers en gasten over klimaatadaptieve maatregelen

Casual spijkerbroek, twinkelende ogen: dat is Thijs Witjes. Zijn rol bij de provincie Noord-Brabant? Creatief verbinder. Maar wat betekent dat in de praktijk? Maak kennis met Thijs en Blijvende Souvenirs: een social design project van Een Gezond Leisureklimaat (Midpoint Brabant) en de provincie Noord-Brabant.

Je bent creatief verbinder. Wat is dat?
Thijs: “Je moet het zo zien, de provincie is mijn werkgever. Ik sta dus met één been in het provinciehuis. Met mijn andere been sta ik in de samenleving, opsnuiven en ophalen wat er gebeurt bij inwoners en ondernemers. Wat houdt ze bezig? Waar liggen ze wakker van? Daar moeten we als provincie bij aansluiten. Die twee werelden probeer ik aan elkaar te koppelen.”

Is de rol van de provincie aan het veranderen?
Thijs: “Ja, en dat moet ook. We bewegen toe naar een netwerkende, responsive overheid. Voor dat responsive moet je in de samenleving stappen. Dat is iets anders dan eerst zelf een programma maken en er daarna anderen bij betrekken. Je moet naar buiten, letterlijk. De hokjes waar je uit komt, verlaten. Het responsive heeft dus weinig te maken met antwoord geven. Sterker nog: het stellen van vragen is misschien wel de essentie van deze manier van werken. Dat zie je terug in een project als Blijvende Souvenirs.”

Wat is Blijvende Souvenirs voor project?
Thijs: “Het is een project waarin social design gebruikt wordt. Een verrassende manier om nieuw licht te schijnen op taaie maatschappelijke thema’s. Bij Blijvende Souvenirs gaat het om klimaatadaptatie. Daar zetten twee social designers hun tanden in: Hugo Schuitemaker en Wouter Corvers. Zij ontwerpen een hulpmiddel dat het contact smeert tussen recreatieondernemers en gasten over de klimaatadaptieve maatregelen die deze recreatieondernemers nemen op hun camping, bed en breakfast of kleinschalig vakantiepark. Of eigenlijk álle duurzame dingen die ze doen, maar nog niet actief uitdragen naar hun gasten. Iets wat ze wel willen, want ook gasten maken steeds vaker bewuste keuzes.

Maar hoe komen ze daarover in contact? Hugo en Wouter gaan daar met design thinking iets voor ontwerpen, in co-creatie met twaalf recreatieondernemers. En dat is mooi. Want recreatieondernemers die duurzaam bezig zijn, kunnen hun gasten inspireren om dingen thuis ook duurzaam aan te pakken. Doordat gasten het op vakantie beleven, zullen ze het thuis ook sneller toepassen. Een beetje meer groen in de tuin, anders eten en omgaan met water. Kleine dingen met een groots effect.”

Wat doen die social designers precies?
Thijs: “De designers gaan langs op de camping, B&B of vakantiepark. Ze nemen de tijd om vragen te stellen en echt te luisteren. Ze hebben een helder proces voor ogen. Niemand weet wat eruit komt. Dat voelt onzeker. Maar die onzekerheid, dat is de kracht van social design. Zo lang mogelijk wegblijven bij een oplossing. Luisteren. Dat open karakter en de onzekerheid, die zijn ingecalculeerd. De ondernemers voelen dat en hebben er vertrouwen in. Ze ontmoeten andere ondernemers met duurzame ambities en hebben steun aan elkaar. Ze hebben elkaar nu al gevonden in hun duurzame ambitie.”

Hoe gaat het verder?
Thijs: “Daarna volgt de fase van interpreteren, ontwerpen en testen. En wat het uiteindelijk wordt? IETS wat recreatieondernemers helpt om vanuit hun eigen enthousiasme gasten te inspireren thuis ook aan de slag te gaan met duurzame daden. Dat iets kan zijn: een aanpak, product of dienst. We noemen het nu de grijze doos. Of eigenlijk is dat al té concreet en moeten we volgens de designers spreken van een niet-grijze-niet-doos.

We moeten we ons niet blindstaren op die oplossing, zelfs niet als hij er is. Stel 100 ondernemers lopen straks weg met die grijze doos, omdat dit eindproduct fantastisch blijkt te werken. Dat is natuurlijk geweldig voor deze recreatieondernemers en iedereen die erbij betrokken is. Maar het grootste succes is dan misschien wel het proces zelf. Want door op deze open manier te werken, door samen te werken met Een Gezond Leisureklimaat van Midpoint Brabant én met socials designers Hugo en Wouter, kwamen we tot dit eindresultaat.

Wat mij betreft pakken we het proces op en stoppen we het in een gouden doos met een strik erom. Dan nemen we die weer mee naar een ander vraagstuk, trekken de strik los en laten dit proces weer los. Op naar een nieuwe co-creatie, een fase van onzekerheid en alles wat daarbij hoort. We halen op wat er in de samenleving lééft en dragen daaraan bij vanuit onze provinciedoelen. Dat noem ik responsief en daar sta ik helemaal achter.”

Meer informatie
Blijvende Souvenirs is een samenwerking tussen de provincie Noord-Brabant en Een Gezond Leisureklimaat van Midpoint Brabant. Thijs Witjes en Karla Niggebrugge zijn contactpersonen vanuit de provincie. Meer weten over dit project? Volg http://www.instagram.com/blijvende_souvenirs of neem contact op met Thijs Witjes via mwitjes@brabant.nl of 06-18 30 34 52. Nicole van Hoof is projectleider vanuit Een Gezond Leisureklimaat, Midpoint Brabant en bereikbaar via nicolevanhoof@midpointbrabant.nl en 06- 20 88 95 93.


Maakindustrie Midden-Brabant zet in op digitalisering, duurzaamheid en talentontwikkeling

Focus op de grote transitieopgaven! Dat is de insteek van de bijeenkomst over de Smart Industry mkb & innovatie agenda van Midpoint Brabant die programmamanager Petra Mouthaan op dinsdag 14 juni organiseerde bij Bosch Transmission Technology in Tilburg. Ze presenteerde de uitkomsten van een kwantitatief en kwalitatief onderzoek aan diverse organisaties uit Midden-Brabant. Vervolgens gingen de deelnemers in gesprek over hoe ondernemingen, onderwijs en overheid samen het verschil kunnen maken bij dé maatschappelijke opgaven voor de maakindustrie: digitalisering, duurzaamheid en talentontwikkeling.

Groot en divers mkb
Allereerst de cijfers. De regio Midden-Brabant kenmerkt zich door een omvangrijk midden- en kleinbedrijf Midden-Brabant. Van de 235.000 banen in deze regio is de industrie met 13% de derde branche qua grootte. De samenstelling van de sectoren is heel divers. Er is er niet één die er hoog bovenuit springt: metaal 17%, voedingsmiddelen 14%, chemische productie 11%, machines en apparaten 8%, rubber en kunststof 7%, meubels 5%, transportmiddelen 4% en leder en schoenen 3%. Van de 2270 ondernemingen heeft 82% minder dan tien en 89% minder dan twintig werknemers.

Petra Mouthaan: “Het aandeel high tech is laag ten opzichte van de Brainport-regio van Eindhoven en omgeving. Midden-Brabant is vooral sterk in de levering aan high tech bedrijven en het toepassen van nieuwe technologieën. De kracht van de regio zit in de combinatie van maakindustrie, handel en logistiek. Relatief gezien horen mkb-bedrijven Midden-Brabant bij de landelijke top. Handel is met 20% de grootste sector. En in logistiek is Tilburg-Waalwijk al drie jaar op rij de logistieke hotspot nummer 1 van Nederland.”

Flinke uitdagingen

Naast dit kwantitatief onderzoek heeft Petra een marktverkenning gedaan door gesprekken met directeuren en stakeholders van vijftig organisaties die actief zijn in Midden-Brabant. Ze traceerde diverse uitdagingen: “Middelgrote en kleine bedrijven zijn vaak daadkrachtig en gedreven. Midden-Brabant kent veel familiebedrijven met betrokkenheid en passie als grote kracht. De keerzijde is dat de kennis, capaciteit en tijd voor innovatie vaak ontbreekt en hier onvoldoende kapitaal voor is. De digitaliseringsgraad is er relatief laag, nieuwe technologieën als artificial intelligence staan nog in de kinderschoenen. Ook deze bedrijven moeten aan steeds meer eisen voldoen op het gebied van digitalisering, cyberveiligheid, circulaire productieprocessen, klimaat en efficiënt energiegebruik. Daarnaast is er een ernstig tekort aan technisch geschoold personeel.”

Welke speerpunten?

De hamvraag van de bijeenkomst in Tilburg was: “Hoe kunnen we onze productieprocessen digitaliseren, het werk verduurzamen en mensen zo efficiënt mogelijk inzetten?” De deelnemers zijn met dit onderwerp aan de slag gegaan en hebben samen essentiële aandachtspunten blootgelegd.

1) Bij digitalisering kwamen onder meer automatisering van productie, benutten van data en voorspelbaar onderhoud naar voren als troeven om strategische groei en concurrentievoordeel te realiseren. Digitaliseren is lang niet meer zo duur als vroeger, je kunt klein beginnen met bijvoorbeeld Software as a Service en afstemmen van data met je klanten. Mkb-bedrijven en startups in Midden-Brabant kunnen ondersteuning bij dataficering krijgen van digicoaches en business developers van Midpoint Brabant.

2) Bij duurzaamheid is er noodzaak voor een échte uniforme visie op Europees, landelijk, regionaal en lokaal niveau. Die visie is er in Midden-Brabant al wel, de Regionale Energie- en Klimaat Strategie (REKS), één van de meest ambitieuze in Nederland. Bedrijven moeten meer collectief opereren bij de energie- en klimaatvraagstukken en als bedrijventerrein meepraten met partijen als de provincie. Om te zorgen dat ondernemingen daadwerkelijk circulaire producten en processen doorvoeren zijn nieuwe businessmodellen nodig waarbij het draait om duurzaamheid en kostenreductie in de hele keten. Het moet lucratief zijn voor iedere deelnemer. Dit kan alleen slagen als overheden en ondernemingen samen optrekken bij onderwerpen als verduurzamen van gebouwen, inzet van circulaire materialen en duurzame energiebronnen, gebruik van restwarmtestromen en reshoring (terughalen van productie naar de regio). Om organisaties bewust te maken van circulair ondernemen kunnen zij deelnemen aan CIRCO Tracks van CIRCO Hub Brabant, waar Midpoint Brabant partner van is.

3) Om talentontwikkeling te bevorderen is het van belang dat jongens en meisjes al vroeg ervaren hoe leuk techniek is. En ook om ouders en decanen te laten ontdekken wat er allemaal kan, zodat zij hun kind of leerling goed kunnen adviseren. Om hier zinvol beleid voor te maken is het noodzakelijk om te snappen hoe jongeren denken. Bij de groeiende groep van 27 tot 67 jaar gaat het om bij-, om- en herscholing en zij-intreding. Hoe kun je hen overtuigen dat werken in de techniek heel leuk is? In het Deltaplan Techniek van Midden-Brabant werken ondernemingen, onderwijs en overheden samen aan deze vraagstukken. Een actueel initiatief is de Dag van de Techniek van 18 juni in vijf gemeenten, dat moet uitgroeien tot een jaarlijks evenement in de hele regio.

Hoe nu verder?

De deelnemende organisaties spraken na afloop uit om nauw betrokken te willen blijven bij de ontwikkeling van het Smart Industry programma van Midpoint Brabant. Een bloemlezing van reacties:

  • Jos Spapens, managing director van Lightronics: “Je denkt dat je alleen staat, maar we hebben uiteindelijk allemaal dezelfde uitdagingen.”
  • Albert van Maren, president FUJIFILM Manufacturing Europe: “Mkb’ers kunnen niks met containerbegrippen. Je moet het heel praktisch maken. Het kan juist de kracht van de regio zijn als je erin slaagt om kleine- en middelgrote bedrijven te activeren voor deze transitieopgaven.”
  • René Aerts, Chief of Staff van de ART Group: “Je zult eerst eensgezindheid onder de bedrijven moeten krijgen. Negen op de tien bedrijven in de regio heeft minder dan 20 medewerkers. Hoe krijgen we al die kleine bedrijven op één lijn?”
  • Frits van der Geest, CEO en oprichter van de startup Motivate: “Je moet het samen aanpakken. Een goede manier om dit te doen is om een cohort van ondernemingen te formeren, zodat je vanuit het bedrijfsleven extra slagkracht hebt binnen de multi helix.”

Dit najaar presenteert Petra Mouthaan het nieuwe Smart Industry programma van Midpoint Brabant met strategische innovatieprojecten voor slagvaardige bedrijven, gericht op een toekomstbestendige maakindustrie in Midden-Brabant.


CIRCO Hub Brabant helpt ondernemers met nieuwe circulaire business modellen

Midpoint Brabant, haar circulaire programma Up New, provincie Noord-Brabant, Rabobank en Fontys hebben de handen ineen geslagen in CIRCO Hub Brabant. Met de bewezen succesvolle CIRCO Tracks methode activeert CIRCO creatieve professionals en productiebedrijven om concreet en samen met ketenpartners aan de slag te gaan met ontwerpen en ondernemen op basis van nieuwe circulaire business modellen.

Hein de Brouwer, projectmanager Up New bij Midpoint Brabant Duurzame economie, licht toe: “Tijdens de CIRCO Track krijg je inzicht in waardeverliezen in de voortbrengingsketen waar jouw onderneming deel van uitmaakt. Dit gebruik je vervolgens door samen met de keten een of meer lucratieve verdienmodellen of betere designs te ontwikkelen. Na de CIRCO Track volgt de implementatiefase met startup en scale-up begeleiding, validatie en financiering. Dit doen we samen met onze partners. Zo krijgen bedrijven hun jouw circulaire idee rond.” CIRCO richt zich op de sectoren bouw, kunststoffen, consumentengoederen en maakindustrie.

Voor wie?

In 2030 moet de Nederlandse economie 50% circulair zijn en in 2050 de volledige economie. CIRCO Hub Brabant is er voor bedrijven die klaar willen zijn voordat het via regelgeving door de overheid wordt opgelegd. Dit kunnen ondernemingen zijn die de concurrentie voor willen blijven met een circulair en toekomstproof verdienmodel. Of bedrijven die willen starten met circulair ondernemen, maar niet zo goed weten waar te beginnen. Ook kan het zijn dat je een circulair idee hebt en hulp wilt bij de ontwikkeling. CIRCO Tracks zijn eveneens interessant voor organisaties die minder afhankelijk willen zijn van lange, kwetsbare supply chains of toeleveranciers uit andere werelddelen. En zeker ook voor iedereen die zich zorgen maken over de stijgende grondstof- en energieprijzen en het klimaat.

Meer info over de CIRCO Tracks in Brabant vind je hier

 


Topgesprek Congres Brabant Vastgoed: "Regionale multi helix samenwerking noodzakelijk bij gigantische bouwopgaven"

“Onze bouwopgave is zó groot, dit moet je wel aanvliegen vanuit een integraal beleid, op een behapbare (regionale) schaal en samen met multi helix partners. We nodigen de vastgoedsector uit om dit gezamenlijk op te pakken.”

Dat was de boodschap in het topgesprek over kansen in multi helix samenwerking tijdens het congres Brabant Vastgoed 2022 dat SPRYG op 20 april organiseerde in de LocHal in Tilburg. Lees hier het gesprek tussen Stephanie ter Borg (directeur REWIN West-Brabant), Bas Kapitein (directeur Midpoint Brabant / Midden-Brabant) en Ronald Bakker (wethouder economie, werk en mobiliteit gemeente Waalwijk en lid stuurgroep Midpoint Brabant Smart Logistics).

HET GESPREK

Inleiding

West- en Midden-Brabant hebben zich ontwikkeld tot een sterke logistieke en innovatieve regio. Zo staan Waalwijk-Tilburg en West-Brabant al een aantal jaren op nummer één en twee van de Nederlandse logistieke hotspots. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden focussen op innovatiekansen. Welke verbindingskansen zijn er met de andere opgaves zoals groen en circulair? Wat is de rol van de vastgoedsector? Hoog tijd voor een topgesprek over de kansen van de triple helix. Stephanie, Bas en Ronald, welke boodschap willen jullie de vastgoedsector willen meegeven. En wat is een multi helix samenwerking eigenlijk precies?

Multi helix samenwerking

Stephanie:

Triple helix gaat over de samenwerking tussen ondernemingen, onderwijs en overheden. Oftewel de drie O’s. Tegenwoordig spreken we van multi helix, omdat ook maatschappelijke partners en bewoners een nadrukkelijke rol spelen bij de samenwerking. Brabant heeft vier regionale ontwikkelorganisaties: REWIN voor West-Brabant, Midpoint Brabant voor Midden-Brabant, Agrifood Capital voor Noordoost-Brabant en Brainport voor Zuidoost-Brabant. De partners ontwikkelen samen programma’s en projecten waarvoor deze regionale schaal het meest efficiënt en effectief is.

Simpel gezegd: daar waar de gemeente het niet alleen kan en waarvoor de provincie net te groot is. Ook zorgen we voor de juiste verbindingen met marktpartijen, netwerken en financiers. We doen dit onafhankelijk. Zo benutten we de kracht van de regio, versterken we de ecosystemen op regionaal niveau en jagen we samen innovatie aan.

Bas:

Ook bij het onderwerp van dit congres, bouwvastgoed, is multi helix samenwerking van cruciaal belang. We benaderen de programma’s en projecten vanuit grote maatschappelijke opgaven als digitalisering, duurzaamheid en talentontwikkeling. De komende jaren komen er vele tienduizenden woningen bij in Midden- en West-Brabant. Tegelijkertijd willen bedrijven in onder meer de maakindustrie en logistiek zich hier doorontwikkelen om hun landelijke toppositie verder te versterken. De beschikbare ruimte moet dus efficiënt benut worden.

Naast slimme ruimtelijke oplossingen gaat digitalisering hierbij een cruciale rol spelen. Er komt ook een grote druk op het versneld bouwen van panden om de doelstellingen te bereiken. En dat terwijl we moeten voldoen aan de gestelde doelen van grote maatschappelijke opgaven op het gebied van duurzaamheid, zoals circulaire economie, energietransitie en klimaatadaptatie. En voor al deze opgaven is het juiste talent nodig.

Ronald:

De bouwsector moet met steeds meer zaken rekening houden. Zoals het managen van de stikstofdepositie bij bouwprojecten, oftewel de stikstofoxiden en ammoniak in de lucht die weer op de grond terecht komen. Daarnaast de PFAS-regels (poly- en perfluoralkylstoffen). Bij verplaatsen van grond mag de bodem waar de grond naartoe gaat niet vuiler worden door PFAS. En een belangrijk aandachtspunt is ook het vinden van mensen met de juiste opleiding en bagage om het werk te doen.

Precies op deze punten kunnen we vanuit de multi helix aanpak zorgen dat vastgoedprojecten versneld van de grond komen: de gemeenten als voorwaardenscheppende partij, onderwijs voor aanwas van de juiste mensen en ondernemingen om het daadwerkelijk te realiseren. De rol van de gemeenten is ook om dat extra zetje te geven om zaken van de grond te krijgen en aan te jagen. Projecten zijn vaak ambitie gedreven en niet altijd vanaf het eerste moment rendabel. Als overheid kun je net die duw geven die kansrijke vastgoedprojecten nodig hebben.

Maatschappelijke transitieopgaven

Stephanie:

De visie voor de grote transitieopgaven formuleren én het ontwikkelen van innovatieve oplossingen voor de vraagstukken van morgen doen we samen met de multi helix partners. Die moeten we vervolgens vertalen naar uitvoering in de praktijk. Oftewel: hoe krijgen we mensen en organisaties in beweging? Dit kun je niet in je eentje. We moeten niet alleen integrale beleidsplannen ontwikkelen, maar juist ook zorgen voor een geïntegreerde implementatie.

Bas:

Onze beide regio’s zijn sterk in de maakindustrie en logistiek. Deze sectoren zijn complementair aan elkaar en zijn heel relevant voor de vastgoedsector. De crossovers van onze samenwerking zie je onder meer in de zestien gezamenlijke projecten die Midden- en West-Brabant samen doen in het kader van de Regio Deal Makes and Moves. Allemaal multi helix projecten met ondernemingen, onderwijs, overheden en maatschappelijke partners. Waar het landelijk beleid voorheen ging om topsectoren, draait het regeerakkoord nu om de grote maatschappelijke transitieopgaven. In onze regio leggen we dus de focus op duurzaamheid, digitalisering en talentontwikkeling.

Stephanie:

In West-Brabant vervullen we met REWIN eenzelfde rol. Ook wij zetten steeds meer maatschappelijke opgaven centraal. In de (high tech) maakindustrie en logistiek zijn beide regio’s sterk. Verder leggen wij het accent op agrofood/biobased (plant-based economy) en creatieve dienstverlening. Daarnaast zetten wij in op een aantal programma’s rondom startups en het innovatieve MKB.

Ronald:

We zullen bij het ontwikkelen van vastgoed vooral een goede balans moeten hebben tussen grote, middelgrote en kleinschalige bedrijven. We zoeken dan ook nadrukkelijk naar partijen die elkaar aanvullen en versterken. Ook is het van belang dat we de behoeften en wensen van bewoners nadrukkelijk betrekken bij de vastgoedontwikkeling op bedrijventerreinen.

Vertaling naar de praktijk

Stephanie:

De opgaven waar we voor staan zijn niet alleen heel groot, maar ook totaal anders dan we tot nu toe hebben meegemaakt. We zullen dan ook met nieuwe creatieve oplossingen moeten komen, zoals voor distributie in en rond de stad. Dit gaat niet alleen over voorkomen dat allerlei busjes de stad in rijden en stimuleren van elektrisch vervoer, maar ook over het bouwen van nieuwe typen gedeelde logistieke hubs aan de rand van de stad.

Een ander voorbeeld is wel de ontwikkeling van een bedrijventerrein als het Agrofoodcluster Nieuw Prinsenland. Daar worden concrete mogelijkheden geboden om winstgevend samen te werken. Productie van groen, gas en windenenergie en de uitwisseling van warmte zijn de basis. Tevens wordt ook gekeken naar het vestigen van bepaalde bedrijven die een meerwaarde kunnen leveren t.o.v. elkaar zoals uitwisseling personeel, reststoffen of kennis. Voorbeeld: voor zuiver water kan gebruik worden gemaakt van de waterzuiveringsinstallatie gekoppeld aan de suikerfabriek. De warmte die vrijkomt wordt in aanpalende glastuinbouwbedrijven gebruikt. Om dit ook op kleine schaal aan te jagen zetten Midpoint Brabant en REWIN in op het project S4G op bedrijventerreinen.

Bas:

Duurzaamheid staat bovenaan onze prioriteitenlijst. Onder de naam Up New hebben we in Midden-Brabant een circulair economie programma ontwikkeld. We kijken hierbij hoe je de hele keten circulair kunt maken. Dit doen we onder meer voor de bouwsector. Hiervoor hebben we een online portal voor informatie en inspiratie, ontwikkelen we fysieke maakplekken in de regio en adviseren we mkb-bedrijven. Steeds in samenwerking met ondernemingen, onderwijs, overheid en natuurlijk de vastgoedsector.

Zo zijn we onlangs met zes organisaties uit Midden-Brabant een samenwerking gestart voor oplossingen om geoogste materialen rendabel opnieuw in te zetten in bouw-, renovatie- en restauratieprojecten. Opdrachtgevers verlangen steeds vaker van sloopbedrijven dat ze circulair slopen, oftewel deze materialen een tweede leven geven.

In Interreg, een grensoverschrijdende samenwerking met Vlaanderen, werken we samen om circulariteit in de bouw te bevorderen. Midpoint Brabant is hier penvoerder. REWIN en Midpoint Brabant zijn beide onderdeel van ENZuid waar circulaire bouwdemo’s worden ontwikkeld. Ook hier zijn we als Midpoint Brabant penvoerder.

Voor de energietransitie heeft Regio Hart van Brabant een Regionale energie- en klimaatstrategie (REKS). We hebben hier als enige regio de K van klimaat aan toegevoegd, omdat we geloven in een integrale aanpak van duurzaamheid.

Ronald:

Efficiency door robotisering betekent ook optimaal benutten van de ruimte (‘de hoogte in’). In onze regio zijn hier legio voorbeelden van, zoals de slimme e-commerce systemen bij bedrijven als bol.com en de robots bij Versteijnen Logistics die van boven naar beneden werken en vice versa. Van m2 naar m3 dus.

Kennis en vaardigheden

Bas:

Wij kijken in onze regio’s niet alleen naar de technologische kant, maar vooral ook naar mensgerichte innovatie en naar welk gedrag daar bij hoort. Onze regio’s hebben een uniek kennisprofiel met mensgerichte opleidingen op universitair-, hbo- en mbo-niveau. Op het gebied van kunstmatige intelligentie is MindLabs in de Tilburgse Spoorzone een concreet voorbeeld van hoe we AI niet puur voor de technologie maar vooral mensgericht ontwikkelen, zowel wetenschappelijk als praktisch. Het onderwijs is letterlijk op alle niveaus geïntegreerd in MindLabs.

Ronald:

Voldoende personeel werven, dat is de grote uitdaging om de grote transitieslag te kunnen volgen. Zeker ook in de bouwsector.

Bas:

Voor al deze opgaven zijn mensen nodig die hiervoor de competenties hebben. Het onderwijs is de eerste stappen aan het zetten, maar er moeten nog flinke slagen gemaakt worden. Onderwijsinstellingen zullen er versneld en structureel mee aan de slag moeten, ondernemingen zullen hun medewerkers de ruimte moeten geven voor bij- en omscholing en overheden hebben een faciliterende rol.

Er zijn de komende jaren vele duizenden banen nodig om de duurzaamheidstransitie te realiseren, ook in de bouw. Hetzelfde geldt voor digitalisering. We zetten dan ook in op een leven lang leren. We stimuleren mensen van alle leeftijden om kennis en vaardigheden te ontwikkelen voor beroepen in duurzaamheid en digitalisering, onder meer via bij- en omscholingsprogramma’s.

Stephanie:

Ja, zo zie ik het ook. Enerzijds moeten we ervoor zorgen dat de professional van de toekomst bij voorkeur samen in en met het bedrijfsleven wordt opgeleid. Bijvoorbeeld in learning communities waarin je gezamenlijk werkt aan opgaven. Anderzijds betekent het ook constant inzetten op leven lang leren. Maar laten we ons ook geen illusies maken want extra mensen aantrekken voor een bepaalde sector betekent concurrentie voor een andere. Dus we moeten vooral ook kijken hoe we dit anders, slimmer, efficiënter kunnen organiseren en wat daar voor nodig is.

Bas:

Sinds medio vorig jaar werken we met de regio’s De Baronie en Hart van Brabant samen in SRBT (Stedelijke Regio Breda-Tilburg). Met dit verstedelijkingsakkoord gaan we de verstedelijkingsopgaven naar de praktijk omzetten.

Uitnodiging tot samenwerking

Stephanie, Bas en Ronald tot slot:

Als triple helix organisaties nodigen REWIN en Midpoint Brabant de vastgoedsector uit om de grote maatschappelijke bouwopgaven samen met ons op te pakken.

Meer info over REWIN en Midpoint Brabant:

www.rewin.nl

www.midpointbrabant.nl