SchakelEvent maakindustrie & logistiek: verbeteren arbeidsproductiviteit noodzakelijk om concurrerend te blijven

Hoe verbeter ik de arbeidsproductiviteit in mijn bedrijf? Oftewel: aan welke knoppen kun je in de huidige krappe arbeidsmarkt nog draaien om méér productie te doen met minder mensen. Dit vraagstuk stond centraal bij het SchakelEvent voor de maakindustrie en logistiek dat op 24 november werd gehouden bij CAPI Europe in Tilburg. Op uitnodiging van Midpoint Brabant en VNO-NCW Midden-Brabant gingen bestuurders, directeuren en managers van ondernemingen, onderwijs en overheden uit Midden-Brabant met elkaar in gesprek.

Keynote van dit eerste SchakelEvent was prof. dr. ir. Jan Fransoo, hoogleraar Operations and Logistics Management bij Tilburg University. Hij maakte een krachtig statement:

Al jaren loopt de productiviteit per gewerkt uur terug. Om concurrerend te blijven als bedrijf, sector en land moét de arbeidsproductiviteit omhoog. Tot 2030 zullen we met z’n allen zeker 50 tot 100% efficiënter moeten werken!

Jan gaf een treffende schets van de situatie in ons land: “Het aantal inwoners neemt toe, maar de werkende bevolking groeit beduidend minder hard. Die trend zet zich tot minimaal 2050 door. Om de economie te laten groeien heeft Nederland meer handjes nodig, terwijl het steeds moeilijker is om nieuwe werknemers te vinden. We blijven een structureel tekort op de arbeidsmarkt houden.”

Integrale benadering

“De groei in het aantal gewerkte uren komt voornamelijk van arbeidsmigranten. Nederlanders werken gemiddeld juist minder uren. Op het moment dat we het niet meer kunnen aanvullen met arbeidsmigranten gaan de loonkosten stijgen”, aldus Jan. “Daar komt bij dat steeds meer externe factoren kostenverhogend werken. Zaken als energie- en klimaatmaatregelen en neveneffecten van huisvesting van migranten zullen uiteindelijk ook door de maatschappij betaald moeten worden. In je bedrijfsvoering moet je dit nu al meenemen. Maak je beleidskeuzes daarom op basis van integrale waarde en kosten van arbeidsproductiviteit, met een scope van tien tot vijftien jaar.”

Méér met minder

Maar hoe doe je dat dan, meer produceren met minder mensen? Jan: “Dat kan op verschillende manieren. Zoals toegevoegde waarde creëren door diensten toe te voegen aan bestaande activiteiten, bijvoorbeeld onderhoud van machines en informatiediensten. En vooral ook door te investeren in opleidingen en technologie. Dus: slimmer en minder handmatig werken. Stimuleer een leercultuur, ontwikkel technologische vaardigheden van medewerkers en zorg voor goed HR-leiderschap op de werkvloer. Door dit te combineren met procesinnovatie en slimme technologie ontstaat al snel een positief vliegwieleffect op arbeid.”

Samenwerking in de keten

De maakindustrie en logistiek liggen in elkaars verlengde. Niet voor niets heet de bijeenkomst SchakelEvent. Beide sectoren hebben elkaar hard nodig als het gaat om verbeteren van arbeidsproductiviteit, zeker gezien het toenemend tekort aan energie, grondstoffen, mensen, kapitaal en ruimte.

Jan: “Logistiek vervult een cruciale rol om de industrie goed te laten functioneren, maar heeft een relatief lage toegevoegde waarde ten opzichte van productie van goederen. De afgelopen twee jaar heeft de logistieke sector goede reserves opgebouwd, maar er zal meer met andere en langjarige contractvormen gewerkt moeten worden om elkaar in de waardeketen te versterken. Ook moet de logistiek met oplossingen komen voor ongewenste maatschappelijke neveneffecten, zoals druk op de ruimte en het klimaat. Om dit in kaart te brengen zijn betere data nodig. Met Tilburg University zijn we hier nu structureel mee bezig.”

Hoe werkt het in de praktijk?

Marloes Rijken (regiosecretaris VNO-NCW Midden-Brabant) vervolgde het evenement met een duo-interview met Toine van de Ven van CAPI Europe en Arnold Versteeg van VPT Versteeg uit Heusden.

CAPI Europe is bekend om haar succesvolle reshoring. Twan: “Tien jaar geleden zijn we begonnen met robotisering. We hebben onze productie van Azië teruggehaald naar Tilburg. Het stond me tegen het zover weg was en het is ook moeilijk om in Azië duurzame producten te maken. Nederland is qua regelgeving wel een lastig land als het gaat om produceren. Het heeft me veel hoofdpijn gekost, maar we zijn er altijd in blijven geloven. Ook wij hebben te maken met sterk stijgende kosten. Wanneer het nodig is reageren we snel door medewerkers elders te detacheren. De moraal van mensen is veranderd. Nederlanders willen meestal niet ’s nachts werken. Bij 24/7-productie krijg je veel te maken met mensen uit verschillende culturen met tijdelijke jobs die geen interesse hebben in opleidingen. Da’s niet altijd makkelijk.”

Voor Arnold is arbeidsproductiviteit verhogen geen nieuw thema: “We zijn hier al jaren mee bezig. Ons product metalen gevelbekleding is moeilijk te robotiseren. Het gaat om maatwerk. We kijken naar slimme software voor afstemming van info van de klant met de productie. Verder benutten we de kennis van onze medewerkers op de werkvloer. Zij denken en doen mee. De mouwen opstropen. Als hun idee in de praktijk blijkt te werken dan geeft ze dat een enorme boost. Meer dan de helft van onze mensen komt niet uit de metaalsector. Zij leren het vak op de werkvloer. We betrekken ze ook bij wat er buiten het bedrijf gebeurt. Betrokkenheid verhoogt de motivatie. Dit is key voor het waarborgen van de arbeidsproductiviteit.”

Aan de slag!

De Midpoint Brabant programmamanagers Twan van Lankveld (logistiek) en Petra Mouthaan (maakindustrie) besloten de bijeenkomst met de oproep om vandaag al aan de slag te gaan en mee te doen aan een of meerdere programma’s.

Voor logistiek kan dit voor onderwerpen als robotisering, blockchain en AR/VR/Serious Gaming voor vrachtwagenchauffeurs en magazijnpersoneel en onboarding van medewerkers. Midpoint Brabant werkt hierbij samen met Logistics Community Brabant. En met Tilburg University wordt een vijfjarig fieldlab gestart voor de grote transities op het gebied van energie, logistiek en arbeidsmarkt.

Voor de maakindustrie wordt nu het nieuwe fieldlab Slimmer ontwikkeld, met een innovatieve aanpak voor én bij mkb-ondernemingen in Midden-Brabant. Bij het Deltaplan Techniek krijgen mkb-ondernemingen ondersteuning bij het promoten van technische beroepen en bij de Techniekcoalitie Brabant krijgen ze advies voor het ontwikkelen van een leercultuur.

VNO-NCW Midden-Brabant attendeerde de bezoekers nog op twee bijeenkomsten: op 14 februari een bedrijfsbezoek aan Coca-Cola in Dongen en op 4 januari proosten op een nieuw jaar van slimmer werken.


Omgaan met een blijvend tekort op de arbeidsmarkt: zo benut en behoud je talent

Dit is een publicatie van Make it in Tilburg in de reeks Midpoint Effect. Deze foto's zijn gemaakt bij verschillende ROC bedrijfsopleidingen. Fotocredits: Camiel van de Wijdeven.

Een wereld met permanent schaarsere arbeid, dat is de nieuwe realiteit. Superbelangrijk dus om talenten te ontdekken, te ontwikkelen, aan te trekken, te benutten én te behouden. Maar hoe doe je dat eigenlijk? In dit artikel zetten we een aantal programma’s voor ondernemers en werknemers in Midden-Brabant op een rij.

"De huidige schaarste in arbeidskrachten blijft, voor langere tijd. Dat betekent dat werkgevers, werknemers en overheden samen hun weg moeten vinden in dit nieuwe speelveld." Aan het woord is Martyntje Brink, programmamanager Human Capital bij Midpoint Brabant, de ontwikkelorganisatie voor Midden-Brabant die programma’s en samenwerking op dit vlak aanjaagt.

Om bij te blijven bij ontwikkelingen in digitalisering, verduurzaming en gezondheid zullen mensen zich voortdurend moeten ontwikkelen.

Blijvend happy op de arbeidsmarkt

Eén van de programma’s die daaraan bijdraagt, is Brabant Leert. Dit digitale platform is bedoeld voor om- en bijscholing van werkende Brabanders, met persoonlijk advies en onbeperkte toegang tot cursussen, trainingen en opleidingen. In de coronaperiode startte provincie Noord-Brabant met dit platform, voor de komende jaren is nog eens vijf miljoen euro voor uitgetrokken.

Daarnaast is Leerwerkloket Midden-Brabant hét centrale punt in de regio waar werkenden, werkzoekenden en bedrijven terecht kunnen met vragen over leren en werken. Ingrid Berens is programmamanager van het Leerwerkloket: “Wij ondersteunen mensen onder meer bij het oriënteren op een nieuwe baan, zoals via het Rangeerterrein. Hier onderzoek je welke sector nou echt het beste bij jou past: techniek, logistiek, vrije tijd of zorg. De uitkomst kan dus zomaar dat je als zij-instromer gelukkig wordt in een totaal andere branche.”

Ieder talent is nodig, nu nog meer dan daarvoor. Van jong tot oud, mensen met een ziekte, handicap of afstand tot de arbeidsmarkt meegerekend. Het WerkgeversServicepunt Midden-Brabant geeft werkgevers advies over inclusiviteit. Teammanager Marieke Boskman:

Stimuleren van de leercultuur wordt steeds belangrijker voor bedrijven. Uiteindelijk willen we iedereen helpen aan een baan waarin ze goed tot hun recht komen en zich happy voelen.

Deltaplan Techniek

Technische bedrijven zijn ontzettend belangrijk voor de economie in Midden-Brabant, maar raken sneller in de knel. Vacatures blijven langer openstaan en technische opleidingen krijgen minder instroom. Het is een fikse uitdaging om medewerkers arbeidsfit te houden op hun vakgebied én voor de organisatie.

Martyntje: “Om mensen enthousiast te maken voor leren en werken in de techniek en in de maakindustrie bliezen we het Deltaplan Techniek nieuw leven in. Onderwijs, bedrijfsleven en overheid brengen hier de juiste mensen en organisaties bij elkaar. We zorgen voor meer techniek in het onderwijs, met doorlopende leerlijnen bij het primair en voortgezet onderwijs en het mbo.” Promotie van een baan in de techniek, gebeurt bijvoorbeeld via het online jongerenplatform TechniekGeniek en Open Dagen van de Techniek. Bij Ontdekstation013 maken kinderen en jongeren in een vroeg stadium kennismaken met techniek. “En in ons Smart MKB programma werken studenten daadwerkelijk mee aan digitalisering en dataficatie van bedrijven in Midden-Brabant.”

Een ander krachtig initiatief is de Techniekcoalitie, dat bedrijven via strategisch HRM-advies helpt medewerkers duurzamer in te zetten. Ook hier gaat het om loopbaanoriëntatie en om zij-instromers in de techniek. Er is speciaal oog voor onbenut en onderbenut personeel.

Imagoverbetering

Martyntje: “Bij de ‘war for talent’ is een goed imago cruciaal. Daarom werken we systematisch aan het verbeteren van het beeld van sectoren als maakindustrie, logistiek, leisure en zorg. Ook  promoten we beroepen in techniek en duurzaamheid.” Zo maakte Jongerenpunt Midden-Brabant onlangs een serie toffe video’s om jongeren te laten voelen hoe kicken het is om een beroep in de logistiek te hebben. “En met Tilburg en Waalwijk hebben we de veelbekeken videocampagne Smart Moves gevoerd met als doel om mensen te interesseren voor werken in dé logistieke hotspot van Nederland.”

Voor Midpoint Brabant is arbeidsproductiviteit daarnaast een belangrijk punt van aandacht: wat kan slimmer of sneller? Martyntje:

Dit doen we door talentontwikkeling, arbeidsbesparende technologie en procesinnovaties. Eenvoudig gezegd: slimmer werken. En ook: met z’n allen bij elkaar meer uren maken. Want dat is hard nodig om als regio concurrerend te blijven.

De mens centraal

Een leven lang ontwikkelen. Het klinkt als iets wat je op je gemak je hele leven kunt doen. Maar dat is het zeker niet. Martyntje roept iedereen op om er vooral nu samen de schouders onder te zetten: “Dus bedrijven, ga hier hard mee aan de slag. Medewerkers, doe waar je je prettig bij voelt en je jezelf het beste in kunt ontwikkelen. En overheden, zorg dat we in Midden-Brabant kunnen blijven waarmaken waar we zo om geroemd worden: ondernemen met de mens centraal!”

Bekijk hier het artikel op de website van Make it in Tilburg. Voor meer artikelen over het Midpoint Effect, klik hier.

 


Schakelevent industrie én logistiek (24 nov.): Hoe verbeter ik de arbeidsproductiviteit in mijn bedrijf?

Hoe verbeter ik de arbeidsproductiviteit in mijn bedrijf? Die vraag staat centraal tijdens hét schakelevent voor industrie én logistiek in Midden-Brabant dat op donderdag 24 november plaats vindt bij CAPI Europe in Tilburg. 

Namens Midpoint Brabant en VNO-NCW Midden-Brabant nodigen we je van harte uit voor de eerste bijeenkomst voor de industrie en logistiek in onze regio, met als thema 'Hoe verbeter ik de arbeidsproductiviteit in mijn bedrijf'. De economische en maatschappelijke uitdagingen vragen om samenwerking in de keten en de gezamenlijke ontwikkeling van oplossingen. Het doel is om elkaar beter te leren kennen, van elkaars uitdagingen en oplossingen te leren, en nieuwe ideeën te ontwikkelen.

Het schakelevent vindt plaats op donderdag 24 november 2022 van 15.00 - 18.30 uur bij CAPI Europe (Asteriastraat 17-19, Tilburg). Centraal staat de vraag 'Hoe verbeter ik de arbeidsproductiviteit in mijn bedrijf?' In de huidige krappe arbeidsmarkt is het de vraag aan welke knoppen je nog kunt draaien om productie met minder en/of dezelfde mensen te kunnen doen.

Programma

  • 15.00 uur: Rondleiding CAPI Europe
  • 15.45 uur: Inloop
  • 16.00 uur: Gevarieerd programma met Jan Fransoo, Hoogleraar Operations en Logistiek Management, Toine van de Ven (CAPI Europe) en Arnold Versteeg (VPT Versteeg)
  • 17.45 uur: Afronding en mogelijkheid om na te praten tijdens een borrel
  • 18.30 uur: Einde bijeenkomst

Aanmelden

  • Ben je lid van VNO-NCW Midden-Brabant, dan kun je je eenvoudig en snel aanmelden de ledenapp.
  • Geen lid? Meld je dan aan bij Marloes Rijken via rijken@vnoncwbrabantzeeland.nl.

Wij hopen je op 24 november te mogen begroeten!

Met vriendelijke groet,

Twan van Lankveld, programmamanager Midpoint Brabant Smart Logistics
Petra Mouthaan, programmamanager Midpoint Brabant Smart Industry
Marloes Rijken, regiomanager VNO-NCW Midden-Brabant


(Video) Ruim 3100 leerlingen bij Toekomstig Techniek Talent event Willem II Stadion

21 scholen, 3152 leerlingen, 57 bedrijven. De belangstelling voor het evenement Toekomst Techniek Talent op 19 oktober was ongekend groot. De parkeerplaats van het Koning Willem II stadion was omgetoverd tot één grote techniekspeelplaats. Leerlingen uit de tweede en derde klas van vmbo-t, havo en vwo  zijn er ondergedompeld in de wondere wereld van het technische beroepenveld. Ze keken, deden, stelden vragen en verbaasden zich over hoe tof een technische opleiding kan zijn.

De leerlingen konden zich breed oriënteren. Immers, binnenkort moeten ze al hun profielkeuze maken. De leerlingen doken samen met hun klasgenoten in tien verschillende thema’s en beroepsgroepen: Automotive, Mechatronica, Luchtvaart, Bouw, Installatie- & elektrotechniek, Transport & logistiek, Procestechniek, Metaal, Groen en Creatief.

Toekomst Techniek Talent is georganiseerd door Ontdekstation013 en ROC Tilburg. TechniekGeniek (powered by Midpoint Brabant) maakte een leuke video van het evenement.

BEKIJK HIER DE VIDEO

https://youtu.be/yncPW_xYrFE


Traject hybride techniekopleider 2022 gestart

Dit is een publicatie van Techniekcoalitie Brabant.

Even terug in de schoolbanken! Voor 16 technische vakmensen startte op donderdag 13 oktober 2022 de allereerste cursusavond van het traject ‘hybride techniekopleider’. Het komende jaar leren zij hoe ze hun technische praktijkkennis en -ervaring kunnen overdragen aan hun (toekomstige) techniekcollega’s.

Na de succesvolle cursus van 2021 - met 13 geslaagde techniekopleiders - gaat deze nieuwe groep praktijkprofessionals ook de uitdaging aan. In 18 avonden leren ze didactische en begeleidingsvaardigheden om zo (toekomstige) techniekcollega’s op te leiden en actuele kennis te delen. Als startschot van het traject gaf Marjolein van Bruggen, Manager Regio bij Wij Techniek, spreekwoordelijk het estafettestokje door aan de cursusgroep. "Jullie zijn belangrijke ambassadeurs. Breng jouw kennis met enthousiasme over en zet de techniek in beweging!"

Leven lang leren

De cursus stimuleert ‘een leven lang leren’ in de technische industrie en versterkt de verbinding tussen bedrijfsleven en onderwijs. Dat blijkt ook uit de motivatie van de deelnemers: ‘Ik wil mijn kennis graag op een zinvolle manier overbrengen, die ook jonge mensen aanspreekt’, aldus Twan de Kort, Technical Support Engineer van Wärtsilä Netherlands. Uiteindelijk kunnen de deelnemers scholingsactiviteiten organiseren, trainingen, cursussen en workshops verzorgen op (v)mbo of in het bedrijfsleven. Ook kunnen ze lesmateriaal ontwikkelen en jongeren of ervaren collega’s coachen. Het opleidingstraject is laagdrempelig, zodat het past naast hun huidige werk.

Opleiding naast eigen baan

Deelnemers komen uit verschillende technische bedrijven en hebben al een technische opleiding op minimaal mbo- of hbo werk- en denkniveau. Iedere deelnemer loopt 80 uur stage bij een ROC en/of vmbo-school in de buurt, naast de lessen. Het opleidingstraject wordt gefinancierd door Techniekcoalitie Brabant, met bijdragen vanuit Regio Deal Midden- en West-Brabant, opleidingsfondsen van de technische sectoren en bouw: OOM, A+O Metalektro, Wij Techniek en Bouwend Nederland. Fontys Hogeschool verzorgt de theorielessen in samenwerking met ROC Tilburg. Meer informatie staat op www.techniekcoalitiebrabant.nl/hybride-techniekopleider.

Over Techniekcoalitie Brabant

Brabant heeft een oplopend tekort aan goed opgeleid technisch personeel. Bedrijven in de techniek worden geconfronteerd met een snel veranderende marktvraag en verschillende technologische innovaties. Dit vraagt om blijvende ontwikkeling bij ondernemingen, werknemers en opleidingen. Techniekcoalitie Brabant ondersteunt ondernemers, hun werknemers én werkzoekenden op het gebied van leven lang ontwikkelen in de techniek om toekomstbestendig te worden.

Techniekcoalitie Brabant wordt mogelijk gemaakt door Regio Deal Midden- en West-Brabant en is een samenwerking van Avans Hogeschool, A+O Metalektro, Curio, FME, FNV Metaal, Fontys Hogeschool, Koninklijke Metaalunie, Midpoint Brabant, OOM, Onderwijsgroep Tilburg, Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), Techniek Nederland, West-Brabant Werkt met Talent (RWB) en Wij Techniek.

Fotobijschrift: Carlo Jansen, docent ROC Tilburg geeft het estafettestokje vol enthousiasme door aan de hybride techniekopleiders in spe.

 


Minister Wiersma lanceert website Leeroverzicht bij Leerwerkloket Midden-Brabant

Bij een bezoek aan Leerwerkloket Midden-Brabant bij Station88 op 10 oktober heeft Dennis Wiersma, minister van Primair en Voortgezet Onderwijs, de website leeroverzicht.nl gelanceerd. Leeroverzicht biedt een onafhankelijk en zo compleet mogelijk overzicht van de beschikbare opleidingen in Nederland. Op één plek vind je hier alle soorten opleidingen: van praktijkleren, trainingen en cursussen tot opleidingen met een wettelijk goedgekeurd diploma. Het gaat om reguliere opleidingen die de overheid betaalt, maar ook om opleidingen van commerciële opleidingsbureaus. Ook vind je er zo’n 300 financiële regelingen. Leeroverzicht is bedoeld om je te helpen om je een leven lang te blijven ontwikkelen. Het is een initiatief van de Rijksoverheid, werkgevers- en werknemersorganisaties en onderwijskoepels.

Dat minister Wiersma de website Leeroverzicht bij het Leerwerkloket lanceerde, is overigens niet zonder reden. Sinds maart hebben 145 adviseurs van de 35 Leerwerkloketten in Nederland de website alvast gebruikt. Met hun feedback hebben zij een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de website, die vanaf nu voor iedereen toegankelijk is.

Heb je de website bekeken maar vind je het toch lastig om zelf tot de juiste opleiding te komen, of heb je liever persoonlijk advies? Maak dan een afspraak met het Leerwerkloket in jouw regio. Je vindt het dichtstbijzijnde Leerwerkloket op de website. Voor Midden-Brabant kun je hier terecht.

Het Leerwerkloket Midden-Brabant is gelieerd aan Midpoint Brabant en specifiek aan het programma Human Capital dat staat voor Talent- en Arbeidsmarktontwikkeling.

 

 


Schrijf jouw bedrijf in voor de Open Dag van de Techniek Midden-Brabant 2023

De Open Dag van de Techniek Midden-Brabant is een jaarlijks terugkerend evenement. Dit jaar deden vijf gemeenten mee: Heusden (Drunen), Tilburg, Waalwijk, Dongen en Gilze. Midpoint Brabant gaat het evenement verder uitbouwen en streeft ernaar om het in alle gemeenten van de regio te laten plaatsvinden. Dus ook in 2023!

De gratis toegankelijke Open Dagen zijn opgezet voor iedereen die nieuwsgierig is naar techniek, zich oriënteert op een studie of stage in deze richting of overweegt om naar een technisch beroep over te stappen. Verspreid over het jaar vinden er in de gehele regio Open Dagen plaats waar je een kijkje kunt gaan nemen.

2023 trapt af met de Open Dag in Gilze, op zaterdag 14 januari. Tilburg en Heusden plannen hun jaarlijkse Open Dag op zaterdag 10 juni, Waalwijk start al een dag eerder, op vrijdag 9 juni. In Oisterwijk en Moergestel is het te doen op zaterdag 17 juni, de landelijke Dag van de Techniek. De andere gemeenten in Midden-Brabant bekijken nog of en wanneer ze een Open Dag houden.

Midpoint Brabant organiseert de evenementen samen met vele technische bedrijven en onderwijsinstellingen. In elke gemeente bedenken de deelnemende organisaties ieder jaar opnieuw een uniek programma.

Aanmelden en vragen

Wil je jouw bedrijf of onderwijsinstelling alvast aanmelden, of heb je eerst nog vragen? Neem dan contact op met Brigitte Duffhues van Midpoint Brabant, via 06 18 61 74 81 of brigitteduffhues@midpointbrabant.nl.

Terugblik op 2022
Heb je de Open Dag van de Techniek van juni 2022 gemist en wil je toch een kijkje in de keuken nemen van de deelnemende bedrijven? Bekijk dan de website techniekgeniek.nl en lees dit artikel over hoe de gemeenten het hebben aangepakt.


Midpoint Brabant en Tilburg University verbinden maatschappij en bedrijven in Europees universiteitennetwerk

Midpoint Brabant is als partner verbonden aan ENGAGE.EU. In dit netwerk werken negen Europese universiteiten samen aan gezamenlijke programma’s op het gebied van onderwijs, onderzoek en maatschappelijke betrokkenheid. De partneruniversiteiten zijn gevestigd in Tilburg, Barcelona, Bergen, Helsinki, Mannheim, Rome, Sofia, Toulouse en Wenen. Midpoint Brabant gaat voor de regio Midden-Brabant de brug slaan tussen maatschappij en het bedrijfsleven.

De universiteiten van ENGAGE.EU zijn toonaangevend in economische, bedrijfs- en sociale wetenschappen. Op deze gebieden versterkt de alliantie onderzoeks- en innovatie-ecosystemen. ENGAGE.EU stimuleert de samenwerking en mobiliteit tussen de partners. Het samenwerkingsverband bouwt aan een (virtuele) gezamenlijke campus waar studenten, onderzoekers, medewerkers en professionals gemakkelijker onderwijs kunnen volgen of kunnen werken bij en met samenwerkende partnerinstellingen. Zo zijn er onder meer onderzoekdenktanks, zomerschoolprogramma’s en een onlinecursusaanbod.

Inspiratie en co-creatie voor onze regio

Midpoint Brabant is de economische ontwikkelorganisatie van de regio Midden-Brabant en fungeert als dé schakel tussen ondernemingen, onderwijs- en kennisinstellingen (waaronder Tilburg University), overheden en maatschappelijke organisaties. Door deze rol als spin in het web slaat Midpoint Brabant ook de brug tussen het netwerk van de samenwerkende universiteiten en regionale bedrijven en maatschappelijke partijen.

Bas Kapitein, algemeen directeur van Midpoint Brabant, onderstreept het belang van de samenwerking in ENGAGE.EU:

“Een structurele band met wetenschappers en studenten zorgt voor nieuwe inspiratie en ideeën, zeker ook voor bedrijven met ambitie. Met slimme en duurzame oplossingen dragen we in co-creatie bij aan de brede welvaart van Midden-Brabant. Juist in de wisselwerking met dit internationale universitaire netwerk zijn we beter in staat om regionale impact te maken en economische én maatschappelijke groei te realiseren. Het motto Understanding Society van Tilburg University sluit dan ook naadloos aan bij dat van Midden-Brabant: ondernemen en innoveren met de mens centraal.”

Samenwerken in labs

In juli vond de eerste ENGAGE.EU Expedition plaats. 25 studenten van de partneruniversiteiten werkten gedurende een week in Tilburg aan oplossingen voor uitdagingen binnen de energietransitie. Uitdagingen die door de gemeente Tilburg, PON Telos, Midpoint Brabant en gemeente Mannheim zijn ingebracht.

Marieke Schoots, werkpakketleider bij ENGAGE.EU: “We hebben verschillende labs gecreëerd waarin onderwijs, wetenschap en samenleving bijeenkomen om samen te werken aan verschillende maatschappelijke vraagstukken. Hiermee helpen we onze partners en tegelijkertijd geven we studenten de kans zichzelf te ontwikkelen met een unieke leerervaring”.

Kansen voor bedrijven en professionals

ENGAGE.EU biedt interessante kansen voor bedrijven en professionals in Midden-Brabant. Buiten de concepten en ideeën uit de labs zijn er voor hen praktijkgerichte onderwijsmodules en events gericht op het delen van kennis. Een onderwijsmodule kun je los of als onderdeel van een Master of MBA volgen, veelal online. Sommige modules bevatten een afsluitend project of bootcamp op locatie. Een bootcamp is weer verbonden aan het werk binnen een lab met een maatschappelijk thema. ENGAGE.EU richt zich met name op digitalisering, energietransitie, slimme steden, vergrijzing en duurzaamheid.

Nieuwsgierig?

Benieuwd naar wat ENGAGE.EU doet en kan betekenen? Meer en actuele informatie vind je hier op de website van Tilburg University.


Drie studentondernemingen met impact dankzij de Tilburg University Challenge

Complexe maatschappelijke vraagstukken los je niet in één keer op: een blijvend antwoord komt vaak stap voor stap. Door te experimenteren, te proberen, een nieuw pad te kiezen en zo te innoveren. En daarvoor is alle denkkracht nodig. Bijvoorbeeld van studenten die nu in de collegebanken zitten. Tilburg University Challenge helpt om hun frisse plannen een boost te geven, waardoor ze nog sneller impact kunnen maken. Tijdens de challenge, maar vooral ook daarna.

Beter voor milieu en gezonder

We starten dit verhaal in een kleine productiefabriek. Hier wordt op lokale schaal zoetstof Erytrithol gemaakt. Gezonder en lekkerder dan synthetische zoetstoffen of Stevia. En de eerste fabriek die deze stof in Europa produceert. Op het moment van ons bezoek wordt uit de appelschillen die als reststroom overbleven bij een bekende appeltaartenbakker, Erythritol gewonnen. Gezond, eerlijk en beter voor het milieu.

Vooruit, de fabriek bestaat alleen nog op papier. Maar dat hij er komt, is duidelijk. Het idee komt voort uit de hoofden van Daniel Gelsing en Anouk van Anrooij, die in 2021 tijdens de Tilburg University Challenge de Ideation Award in de wacht sleepten. Inmiddels zijn de twee betrokken bij het Rabo Food Forward programma van Rabobank, waar ondernemers, consumenten, studenten en overheid oplossingen zoeken voor uitdagende voedselvraagstukken. Daarnaast werken ze met partners uit Food Tech Brainport samen aan een manier om suikervervanger Erythritol te produceren uit reststromen. “Deze stof is niet nieuw, maar op dit moment weten we meestal niet wat de herkomst van Erythritol is”, legt Daniel uit. “Dan heb je geen idee wat erin zit. Dat kan anders, denken wij. Lokaal geproduceerd en van reststromen die al bestaan. Zoals die appelschillen. Alles vanuit het idee om met zo min mogelijk milieubelasting een zo gezond mogelijk product te maken.”

Understanding Society

Impact maken. Het is - naast onderzoek en onderwijs - één van de kerntaken van Tilburg University. Niet voor niets is de pay-off sinds een aantal jaar ‘Understanding Society’. Met hoogwaardige kennis van de economie, bedrijfswetenschappen en ondernemerschap, sociale en gedragswetenschappen, recht en bestuurskunde, geestes- en digitale wetenschappen en theologie in huis is de potentie om écht iets te veranderen ruimschoots aanwezig. Tilburg University Challenge biedt, samen met de ondernemerschapsprogramma’s van de universiteit, de mogelijkheid om die kansen te verzilveren. Met als voorwaarde dat de plannen van deelnemende teams raken aan minimaal één van de regionale economische speerpunten: hightech logistics, circulaire economie en energietransitie.

Partners van de Challenge stimuleren die impact graag, vertelt Lilian Damen-Evers, Coöperatief Directeur Rabobank Tilburg en omstreken, aangezien dit soort plannen uiteindelijk bijdragen aan een sterkere en meer duurzame economie in de hele regio. Ook Bas Kapitein (Algemeen Directeur Midpoint Brabant) en Bram van den Hoogen (Marketing Communications Manager BOM) sluiten zich hierbij aan. “In Midden-Brabant krijgen nieuwe ideeën écht een kans, door nauw met elkaar samen te werken”, vertelt Bas. Dit heeft een positieve invloed op het ondernemersklimaat, vervolgt hij. “Door de mens centraal te zetten bij ondernemen en innoveren, creëren we niet alleen economische, maar vooral ook maatschappelijke impact. Mede hierdoor is dit een regio waar mensen graag wonen, werken en leven.”

Zelf aan het werk

Tijdens Tilburg University Challenge leerde Daniel Gelsing een belangrijke les, namelijk: word niet verliefd op je idee. Met plezier in de ogen: “Als je iets bedacht hebt, denk je al gauw: wij hebben het probleem opgelost. Hier wil toch iedereen in investeren? Tot je scherpe vragen van meer ervaren mensen krijgt, zoals tijdens de challenge het geval was. Dan denk je ineens: hé, hier hebben we nog niet zo goed over nagedacht.” Business Developer Richard Heesen knikt bevestigend. Vanuit Midpoint Brabant begeleidt hij start-ups. Ook tijdens de challenge is Richard Heesen beschikbaar als coach en sparringpartner voor de studenten. “Ze moeten zélf aan het werk. Zij moeten de kar trekken. Dát is ondernemerschap”, vertelt hij. Vanuit Midpoint Brabant kan hij hierbij helpen door de start-up te koppelen aan marktpartijen, zoals een ‘launching customer’ of de Brabantse start-up organisatie Braventure. Ook het vinden van financiering wordt ondersteund. “Maar dan moet het idee, het plan in de basis al goed zijn. En de wil om steeds te valideren, bij te sturen, weer te toetsen moet er ook zijn. Het gaat heel erg om de eigen verantwoordelijkheid. Studenten moeten eerst in het snotje hebben: hé, dít is waar het om draait.”

Hoe was dat voor Anouk en Daniel? Zij wonnen de Challenge met een plan voor een duurzaam, gezond drankje, om nu uit te komen bij lokale, milieuvriendelijke productie van Erythritol. “De waarden waarmee we begonnen, zijn hetzelfde gebleven. Maar het plan zelf is veranderd. En dat is goed. Als je vast blijft houden aan je eerste idee dan is de kans heel klein dat het echt een succes wordt.”

Veilig falen

“De challenge is een goede manier om gericht, gestructureerd en binnen een duidelijk tijdspad met plannen aan de slag te gaan.” Aan het woord is Edward van de Pol, verantwoordelijk voor de strategie rond onder andere ondernemerschap bij Tilburg University. “Er ontstaat een soort community. Niet alleen van partners of bedrijven uit de regio, maar ook van studenten van andere opleidingen die eventueel hun expertise en kennis zouden kunnen inzetten voor het plan van een team. Zo wordt het een multidisciplinaire aanpak.”

Vernieuwende oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen: daar hebben we studenten voor nodig, vervolgt Edward. Zij zijn minder geremd door ervaring, durven echt andere richtingen in te denken. “De Challenge biedt een omgeving om op een veilige manier te experimenteren en uit te proberen. Dat iets faalt, hoort er ook bij. En dat kan hier. Je krijgt antwoorden waar je misschien niet naar op zoek bent. Je wil niet horen dat jouw idee misschien anders moet, waardoor het beter aansluit op doel of doelgroep. Dat hoort ook bij ondernemerschap. Je moet je dus wel kwetsbaar op durven stellen. Uiteindelijk wordt je idee daar alleen maar beter van.”

Basisvoorwaarden geregeld

Voor succesvol ondernemen zijn – naast een goed idee en ondernemerschapskwaliteiten – bovendien bepaalde randvoorwaarden onmisbaar. Waar vestig je je bedrijf, om maar een voorbeeld te noemen. En zijn er voldoende partijen aanwezig die je in financiële zin kunnen steunen? In die zin is het brede spectrum van partners dat zich aan Tilburg University Challenge verbindt, indrukwekkend. Tijdens de wedstrijd kunnen studenten terecht bij onder meer Midpoint Brabant, de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij en gemeente Tilburg. In de jury zijn onder andere provincie Noord-Brabant (Martijn van Gruijthuijsen), Midpoint Brabant (Ralf Daggers), Rabobank (Lilian Damen-Evers) en de BOM (Brigit van Dijk - van de Reijt) vertegenwoordigd.

Teunis van der Hofstad, die met zijn bedrijf Dmyzer in 2020 in de categorie Business ready won, kwam door de Challenge in de Incubator van IQONIC (het ondernemerschapsprogramma van Tilburg University) terecht. “Een schop onder de kont krijgen”, vertelt Teunis met een brede glimlach over de aanleiding om zich voor de Challenge aan te melden. “Als je met niemand praat, dan blijft je idee slechts een idee.”

Data wordt steeds belangrijker voor bedrijven, zagen Teunis en zijn compagnons na hun afstuderen. Maar het mkb heeft daar vaak geen toegang toe. Wat als we hun data op een veilige manier bij een flexibele schil van studenten en data scientists terecht kunnen laten komen, zodat zij met de vraagstukken van deze bedrijven aan de slag kunnen gaan? Dat is in de basis het idee achter hun bedrijf. En het gaat goed met Dmyzer. In september 2022 start een eerste pilot met twee grotere bedrijven, om alvast volume en best practices te creëren. “Dat praten en reflecteren hebben we er ook na de Challenge ingehouden”, vertelt Teunis. Een keer in de zoveel tijd gaan ze om tafel met hun coach Karen Lanning. Ook sparren ze met andere ondernemers en partners tijdens netwerkevents van IQONIC. “Het is zo belangrijk om regelmatig te checken of je nog op de goede weg zit. Dat lukt je niet zelf. Iemand die niet betrokken is bij je project, kan veel beter die kritische vragen stellen. Daar wordt het plan alleen maar beter van.”

Versterk de regio

Natuurlijk, er ontstaan altijd bedrijven, ook zonder zo’n wedstrijd. Kijk maar naar Freek van Litsenburg, die zijn bedrijf Bigger Picture Clothing - duurzaam geproduceerde kleding waarmee je door aankoop een goed doel steunt - al ruim vóór de Challenge in de steigers had gezet. Door zijn deelname aan de wedstrijd - hij won in 2021 in de categorie business ready - bouwde hij een netwerk op waar hij nu nog steeds op kan terugvallen, vertelt hij. “De onderneming run ik in mijn eentje. Soms heb ik daardoor behoefte om te sparren met iemand anders. Ik heb nu zoveel waardevolle contacten bij de universiteit, via de challenge en via LinkedIn die ik zomaar kan bellen voor een kop koffie. Dat is voor mij ontzettend waardevol.”

Met de Tilburg University Challenge maken de universiteit en partners ondernemerschap bereikbaar voor een grotere groep jonge ondernemers. Door drempels te verlagen, een netwerk te bieden en mogelijkheden toegankelijk te maken. Ook voor degenen de eerste stap spannend vinden, die zichzelf niet als ondernemer zien, of bij ideeën die nog in de kinderschoenen staan. Edward van de Pol: “De challenge geeft dit soort plannen een boost. Het wakkert iets aan dat anders misschien onaangeroerd zou blijven.”

Er is niet alleen een belang voor de studenten. Voor bedrijven in de regio betekent de Challenge dat zij in contact komen met frisse denkers, denkkracht die zij goed kunnen gebruiken. Door samen een open en toegankelijk ecosysteem te creëren en in stand te houden, blijven die talenten hier plakken. En dat is weer goed voor het ondernemersklimaat in de regio. Plus: studenten leren jouw bedrijf kennen, op een toffe, inhoudelijke manier. Oud-winnaar Daniel Gelsing: “Je denkt als beginnend ondernemer al snel dat je met name geld nodig hebt, maar waar het vooral om draait, is: kennis, sociaal kapitaal en een ecosysteem dat enthousiast wordt van je idee. Door de Challenge bouwden we een netwerk en kennis van ondernemen op waar we nu nog steeds profijt van hebben.”

Dit artikel kwam tot stand door interviews met Lilian Damen-Evers (Coöperatief Directeur Rabobank Tilburg en omstreken), Edward van de Pol (Strategie Ecosystemen & Entrepreneurship Tilburg University), Martijn van Gruijthuijsen (Gedeputeerde provincie Noord-Brabant), Bas Kapitein (Algemeen Directeur Midpoint Brabant), Richard Heesen (Business Developer Midpoint Brabant), Bram van den Hoogen (Marketing Communications Manager BOM), Freek van Litsenburg (Bigger Picture Clothing), Daniel Gelsing (AnDa), Teunis van der Hofstad (Dmyzer) en Luc Lebens (Directeur Soapbox).


Tilburg University

Tilburg University investeert € 8 miljoen in Brede Welvaart

Dit is een publicatie van University Tilburg.

Actuele, complexe ontwikkelingen zoals de klimaatcrisis, stijgende zorgvraag, krapte op de arbeidsmarkt, groeiende ongelijkheid en digitalisering, vragen om nieuwe oplossingen. Tilburg University maakt de komende vijf jaar ongeveer 8 miljoen euro vrij om interdisciplinaire samenwerking mogelijk te maken en deze vraagstukken samen met partners aan te pakken. Hiermee geeft de universiteit invulling aan haar taak en ambitie om van maatschappelijke betekenis te zijn en bij te dragen aan meer welzijn, betere arbeidsmarkt en een sociale energie transitie, allemaal onderdelen van de Brede Welvaart. De verbinding tussen wetenschap en praktijk wordt zo verder versterkt in samenwerking met partners uit overheid, onderwijs en bedrijfsleven.

Het programma Brede Welvaart sluit naadloos aan bij de langetermijnkoers van Midpoint Brabant voor de regio Midden-Brabant en is een belangrijke ontwikkeling om de maatschappelijke transitievraagstukken interdisciplinair en samen met partners aan te pakken.

Jantine Schuit, vice rector magnificus Tilburg University:

“Om samenwerking, kennisontwikkeling en kennisdeling te stimuleren zijn universiteitsbrede academische werkplaatsen opgericht, met alle een duidelijke doelstelling. Met deze flinke financiële impuls kunnen deze academische werkplaatsen de komende jaren een bijdrage leveren aan vraagstukken die voor mensen van waarde zijn, zoals gezondheid, het klimaat, een fijne leefomgeving en arbeid. Bij Brede Welvaart gaat het niet alleen over het welzijn in het ‘hier en nu’, maar ook over het welzijn van mensen buiten onze regio en toekomstige generaties.”

Iedere werkplaats gaat een meerjarige samenwerking aan met externe partners met wie in co-creatie een meerjarige onderzoeksagenda wordt opgesteld. Bij iedere werkplaats draagt Tilburg University vanuit verschillende disciplines bij aan de kennisontwikkeling. De koppeling tussen verschillende disciplines én tussen wetenschap en praktijk is nodig voor een bijdrage aan de oplossing voor de complexe maatschappelijke vraagstukken. Partnerorganisaties kunnen direct bijdragen aan onderzoek, bijvoorbeeld met praktijkcases, maar kunnen ook hun medewerkers laten participeren in het onderzoek en onderwijs. Daarnaast worden evenementen, zoals inspiratiebijeenkomsten en onderwijsactiviteiten, georganiseerd en ontwikkeld voor zowel studenten als partners. Zo kunnen studenten aan de slag met challenges vanuit de partnerorganisaties.

Brede Welvaart
De universiteitsbrede academische werkplaatsen hebben als overkoepelend thema ‘Brede Welvaart’. Steeds meer publieke en private organisaties omarmen het brede welvaartsbegrip als richtinggevend kader en kompas voor een meer duurzame koers. Daarbij ligt de focus niet op het hoogste rendement, maar op maatschappelijke impact, een duurzame leefomgeving en een samenleving met gelijke kansen en werk voor iedereen.

Vanuit deze gedachte is Tilburg University, in samenwerking met sociale kennisonderneming Het PON & Telos, gestart met de academische werkplaats Brede Welvaart in Bedrijf en met de academische werkplaats Inclusieve Arbeidsmarkt. Inmiddels zijn bij beide werkplaatsen de eerste maatschappelijke partnerschappen gesloten. Ook zijn de werkplaatsen Energietransitie & Klimaat en Digitale Gezondheid & Mentaal Welzijn in oprichting.

Meer informatie over de universiteitsbrede academische werkplaatsen vind je op de website van de Tilburg University.