Tilburg University

Kennis-as Midden-Brabant: levensader voor de toekomst

Dit is een publicatie van gemeente Tilburg.

Dit een artikel in de reeks van verhalen over de Strategische Meerjaren Agenda van Midden-Brabant: het belang van samenwerking in de regio. Negen gemeenten werken hier samen aan duurzame ontwikkeling op het gebied van economie, ecologie en sociale groei. Dit keer aandacht voor de kennis-as. Gemeenten, ondernemers en onderwijs bundelen hun krachten. Samen slim innoveren, een must voor de toekomst.

De digitalisering is door het coronavirus in een stroomversnelling terecht gekomen. Versnellen is het werkwoord. Meer dan ooit is slimme technologie en samenwerken onmisbaar om als bedrijf of organisatie toekomstbestendig te blijven. Dat onderstreept het belang van de kennis-as. Hoe dat er in de praktijk uit ziet, illustreren de verhalen in dit artikel over House of Leisure en Gate2.

Grensoverschrijdende samenwerking

Naast de lokale samenwerking tussen MindLabs, Midpoint Brabant, Plan-t, Interpolis, Gebouw 88, Tilburg University, Fontys, ROC Tilburg, gemeente Tilburg en tientallen andere betrokkenen, zijn er Brabant-brede lijnen met gespecialiseerde partijen zoals de data-universiteit JADS in Den Bosch, BUAS (serious gaming) in Breda, de EAISI in Eindhoven (onderzoek naar kunstmatige intelligentie) en Brainport Smart District in Helmond (ontwikkeling slimme woon- en werkwijken).

Dwars door de Spoorzone

Loet Visschers, strateeg economie bij de gemeente: “Naast de regionale kennis-as, hebben we onze eigen variant in de Spoorzone die doorloopt tot aan Tilburg University. Een plek waar veel diverse partijen elkaar inspireren en samenwerken aan de toekomst. Allemaal gericht op kennisinnovatie en digitale dienstverlening.” Je leest er meer over in een eerder verschenen artikel.

Slim ontspannen

House of Leisure is een initiatief van Midpoint Brabant, de verbindende schakel in Midden-Brabant op het gebied van Smart Industry, Smart Logistics en Smart Leisure. Gemeente Tilburg is als stakeholder van Midpoint Brabant nauw betrokken bij alle ontwikkelingen.

De focus van House of Leisure ligt op het creëren van nieuw aanbod op het gebied van vrije tijd. “De openbare ruimte krijg je leefbaarder door de juiste balans en verbinding te vinden tussen wonen, werken en recreëren. En beleving en leefbaarheid gaan wat mij betreft hand in hand.” Aan het woord is Joost Melis, directeur van House of Leisure. “We zijn een onafhankelijke stichting zonder winstoogmerk en hebben met een uitgebreid partnernetwerk heel wat expertise in huis. Dat delen we graag met gemeenten en provincie. Maar we helpen bijvoorbeeld ook musea met het ontwikkelen van plannen.”

Ontwikkelen en vernieuwen

Het aanbod op het gebied van vrije tijd in Brabant mag er zijn. “En toch is het noodzakelijk om te blijven vernieuwen en de openbare ruimte ‘beleefbaarder’ te maken. Kijk bijvoorbeeld al hoe het gedrag van de consument is veranderd door corona. De thuismarkt is flink gegroeid. Laat ook inwoners de kracht en kwaliteit van Brabant ervaren.”

Meten is weten

“Het is essentieel om te weten waar de markt op zit te wachten. Benut cijfers en feiten om na te gaan of je plan goede kans van slagen heeft in plaats van af te gaan op een buikgevoel. En kijk of het past bij het dna van je gemeente. De digitale kansenkaart die we hebben ontwikkeld is de ideale meetlat om daar snel achter te komen.”

De kaart geeft inzicht in 3 gebieden: het huidige aanbod, de behoeftes vanuit de markt en de vraag of het aanbod past bij het dna van een bepaald gebied in Brabant. “Met de digitale kansenkaart kun je aanbod vergelijken en erachter komen wat grote kans van slagen heeft of wellicht elders beter tot z’n recht komt. Het helpt bestuurders om sneller en beter besluiten te nemen als het gaat over het ontwikkelen van leisure in de regio.”

Samen

Bij de ontwikkeling van de kansenkaart zijn veel kennispartijen betrokken, zoals vierdejaarsstudenten van de HAS. “We zijn nu ook samen met BUAS in Breda bezig met de ontwikkeling van een game in 3D. Bestuurders kunnen het spel straks zelf gaan spelen en krijgen daarmee ook een rol in de ontwikkeling van kansen in de regio. “De kracht van multidisciplinaire samenwerking is enorm.”

Gate 2

Bij Gate2 in Gilze, de Smart Industry hub in Midden-Brabant, draait het om het ontwikkelen en realiseren van innovatieprojecten op het gebied van productietechnieken, simulatie en digitalisering. In verschillende labs vinden allerlei onderzoeken plaats. Zoals naar metaal en coatings, lijmverbindingstechnieken, carbonscans voor luchtvaartreparaties, een 3DPrintlab en nog veel meer. Trainingen voor (luchtmacht)piloten en autocoureurs via verschillende simulatoren met de meest geavanceerde technieken zijn er ook. Net als de ontwikkeling van ondergrondse elektrische laadstations voor auto’s. Zeer diverse onderdelen, met een onmisbare gemeenschappelijke deler: samen kennis delen.

Kennis is kracht

Onderzoek naar nieuwe mogelijkheden gebeurt in samenwerking met Tilburg University. “Het ontwikkelen van nieuwe technologieën vraagt ook om gekwalificeerd personeel dat daar straks mee om kan gaan. Vandaar de nauwe samenwerking met Avans Hogescholen en ROC Tilburg. De studenten en docenten werken volop mee aan de nieuwste ontwikkelingen”, vertelt Pierre van Kleef, programmamanager Midpoint-Brabant Smart Industry. “Van mensen uit het bedrijfsleven leren zij hier de kneepjes van het vak.”

Voorspelbaar onderhoud met CAMPIONE

Een echte fabriek met daarin een productielijn voor de procesindustrie. Het is nagebouwd in fieldlab CAMPIONE bij Gate2 in Gilze. “Alles draait om het bedenken, testen en ontwikkelen van gestructureerde innovaties voor voorspelbaar onderhoud. Want onderhoud uitvoeren op het moment dat het ook echt nodig is, kan heel veel geld besparen. Vaak gebeurt het volgens een standaard planning. Of het gebeurt pas wanneer er iets kapot gaat. In beide gevallen een onnodig hoge kostenpost. Daar is landelijk nog heel veel te winnen.”

Vanaf het begin zijn veel partijen betrokken, zoals Tilburg University, Avans Hogeschool, ROC Tilburg, Hoppenbrouwers Techniek, Fujifilm, BOM, Rijksuniversiteit Groningen, Delta, Hogeschool Zeeland, Tata Steel en Midpoint Brabant. Pierre: “Inmiddels bieden diverse bedrijven ons ruimte in hun fabriek aan voor pilots in de praktijk. De zogenoemde living labs. En zo delen we ervaringen en leren we van elkaar. Jaarlijks helpen we een paar MKB-bedrijven met innoveren in slim onderhoud. De successen delen we ter inspiratie. En zo vindt er steeds opnieuw kruisbestuiving plaats. Samen werken we aan een vernieuwende toekomst.”

Voor meer informatie over de programma's van Midpoint Brabant, Regio Hart van Brabant, MindLabs, House of Leisure en Gate2:


(TV-uitzending) Wat doet Midpoint Brabant voor de regio Midden-Brabant?

i13TV maakte onlangs een uitzending over de vraag wie Midpoint Brabant is en wat ze doet om de economie in Midden-Brabant te stimuleren. Aan het woord komen:

Bas Kapitein (directeur Midpoint Brabant)

Bas legt uit wat de rol is van Midpoint Brabant bij de uitvoering van het economische ontwikkelprogramma voor Midden-Brabant. Als onafhankelijke en verbindende schakel tussen ondernemers, onderwijs, overheid en maatschappelijke partners wil Midpoint Brabant Midden-Brabant laten uitgroeien tot een veerkrachtige mkb-topregio. Met een dynamisch ondernemersklimaat waar bedrijven hun business kunnen versnellen.

De programma’s van Midpoint Brabant zijn gericht op digitalisering, verduurzaming en arbeidsmarktontwikkeling. En op de sectoren maakindustrie, logistiek, leisure en zakelijke dienstverlening. Projecten ontstaan vaak in proeftuinen, zoals Gate2 voor de maakindustrie, Huis van de Logistiek, House of Leisure en Station88, het Huis van Ondernemerschap en Innovatie.

De kracht van Midpoint Brabant aldus Bas: “Hands-on en concreet het verschil maken, samen met onze regionale partners.”

Ronald Bakker (wethouder economie Waalwijk en lid stuurgroep Midpoint Brabant Smart Logistics)

Ronald onderstreept het belang van de ontwikkeling van bedrijventerreinen. Een goed voorbeeld hiervan is het haventerrein in Waalwijk, gelegen tussen weg (A59) en water (Maas), dat zich ontwikkelt tot een innovatief en toonaangevend bedrijvenpark met een belangrijke rol voor logistiek. Midpoint Brabant verbindt ondernemers, onderwijs en gemeenten en helpt om de economie in de regio naar een hoger niveau te tillen. Een goed voorbeeld hiervan is DALI (Data Science voor Logistieke Innovatie), waarbij ondernemers en onderwijs samenwerken aan de digitalisering en verduurzaming van de logistieke keten. Niet voor niets is Tilburg-Waalwijk onlangs voor het tweede jaar op rij uitgeroepen tot logistieke hotspot van het jaar.

Loet Pessers (directeur Ericsson en lid stuurgroep Midpoint Brabant)

Loet vertelt over de rol van de maakindustrie, een van de motoren van Midden-Brabant. Gate2 in Rijen is een testlaboratorium voor deze sector. Een van de langstlopende projecten hier is CAMPIONE. Samen met de procesindustrie wordt bekeken hoe voorspelbaar onderhoud problemen in de fabriek kan voorkomen. Op het gebied van datacommunicatie is Gate2 ook vooruitstrevend. Het ligt op Aeroparc, het eerste 5G-bedrijventerrein, mede mogelijk gemaakt door Ericsson. Verder is er een nauwe samenwerking met de luchtvaart en de naastgelegen helikopterbasis, onder andere op het gebied van geavanceerde simulatietrainingen voor piloten. En in samenwerking met het onderwijs en mkb-ondernemingen zet Gate2 zich in voor ‘Een leven lang leren’ door studenten en medewerkers door hen actief te laten werken aan praktijkprojecten.

Jeroen Klijs (professor Social Impacts of Tourism Breda University of Applied Sciences)

Jeroen benadrukt dat Midden-Brabant sterk is in onderwijs, met een universiteit, 2 hbo’s en 3 mbo’s. Hij vindt het mooi dat Midpoint Brabant ook over de grenzen van de regio kijkt en samenwerkt met de Breda University of Applied Sciences (BUAS). Met Midpoint House of Leisure onderzoekt BUAS de leisure mogelijkheden in Midden-Brabant. Samen werken zij nu aan een Leisure Opportunity Game  die in de loop van 2020 wordt gelanceerd. Dit is een interactieve serious game die inzicht geeft in welke recreatievoorzieningen van toegevoegde waarde kunnen zijn op plekken in Midden-Brabant. Wat past bij het imago van die locaties? En andersom: wat is de beste plaats om een nieuw initiatief te laten landen qua bezoekerspotentie, leefbaarheid, enzovoorts? De game wordt een product waar ondernemers en beleidsmakers veel profijt van kunnen hebben.

BEKIJK HIER DE UITZENDING VAN I13TV


Eerste vliegtuigsimulatoren Daedalus naar China

Zes vliegtuigsimulatoren in wording op een rij. Dat zie je als je de centrale hal van Gate2 binnenloopt. De simulatoren zijn bestemd voor de Chinese markt. Daedalus Aviation Group, gevestigd in Gate2 op de Midpoint Brabant Smart Industry campus in Rijen, is de producent. En dat is een primeur, want Daedalus richtte zich voorheen vooral op het uitzenden en detacheren van hooggekwalificeerd technisch personeel voor aerospace. Waarom breidt Daedalus haar productportfolio uit? We spreken erover met Patrick Wouters, directielid en expert op het gebied van simulatietechniek.

“De naam van de Chinese partner waarvoor deze sims bedoeld zijn, kan ik niet noemen. Maar het is een bedrijf dat onder meer vliegtuigonderdelen levert”, begint Wouters. Sinds 2019 is hij officieel lid van de directie van Daedalus. Verantwoordelijk voor marketing, sales én voor het opzetten van de nieuwe simulatietak van de onderneming. “Omdat er op het gebied van simulatietechniek nog veel te winnen valt in de markt, zetten we daar nu ook een aparte divisie voor op.”

Racesimulatoren

Patrick weet waarover hij praat. Nadat hij jarenlang voor twee multinationals in de aerospace-industrie werkte, stortte hij zich op de ontwikkeling van simulatoren voor formule 2 tot en met 4 – coureurs.  In een hypermodern trainingscentrum (ook gevestigd op Gate 2) traint simracecoureur Atze Kerkhof nu alle professionele coureurs van de KNAF (Knac Nationale Autosport Federatie). Ook internationale klanten weten zijn bedrijf Adrenaline Control goed te vinden. Daarnaast richtte Patrick Adrenaline Xperience en Adrenaline Simulation Systems op. Het eerste is gericht op trainingen voor e-sports, bij het tweede gaat het om virtuele racen vanuit huis. Met zijn komst naar Daedalus, keert hij terug bij zijn oude vakgebied: aerospace.

Nieuwe vormen van simulatie           

“Dit is een mooi pad voor Daedalus. We werken al jaren voor de Koninklijke Luchtmacht, maar ook voor de luchtmachten van Polen, Chili en Noorwegen. Daar is – naast reparatie en onderhoud – ook behoefte aan goede simulatoren.” Zomaar even trainingsvluchten uitvoeren in de lucht kost namelijk klauwen vol met geld. Maar dat is niet het enige voordeel van een simulator. Je kunt dan namelijk ook veilig trainen hoe piloten moeten handelen in een gevaarlijke situatie, zoals brand. Patrick Wouters en Daedalus werken al langer samen. Onder de naam ‘Helios’ ontwikkelden ze een nieuwe methode voor opleiding van helikopterpiloten. “Die simulatie vindt plaats in een echte, vliegende helikopter. Dat is een redelijk simpel model, waar we aan de kant van de trainee het bedieningspaneel van een complexere militaire helikopter hebben nagebouwd. De besturing komt één op één overeen met dat model. De piloot in opleiding ziet elementen die we in de omgeving projecteren. Dat is een combinatie van virtual en augmented reality. Omdat de helikopter waarin deze piloten vliegen een goedkoper model is, en niet bijvoorbeeld een dure chinook, is zo’n trainingsvlucht vele malen goedkoper. Maar de piloot wordt wel getraind alsóf hij in zo’n dure heli zit.” Helios is nu volledig onderdeel van Daedalus.

Joint venture

Even terug naar China. De zes simulatoren die in Rijen zijn gemaakt, worden momenteel naar dat land verscheept. “Dit zijn nog redelijke simpele simulatoren”, zegt Patrick, terwijl hij naar de Boeing 737 Next Generation cockpit van één van de simulatoren wijst. “Deze sims zijn vooral geschikt voor het trainen van simpele procedures en van het navigeren. In China worden ze in eerste instantie vooral ingezet voor leisure. Om geïnteresseerden een rondje te laten vliegen.” Uiteindelijk moet daar een volledige flight training business ontstaan. Inclusief – nog door Daedalus te ontwikkelen – complexere sims. “Daarom zijn we een joint venture met deze partij aangegaan. Er is een duidelijke roadmap van hoe we dat gaan uitrollen. Over vijf jaar moet het er zeker wel staan.”


Loadmaster training center uit de startblokken Gate2

De Koninklijke Luchtmacht groeit door op Gate2. Naast het Air Mobility Training Center is dit jaar geïnvesteerd in een instructie- en trainingsruimte van zevenhonderd vierkante meter, voor het nieuwe Loadmaster Training Center. Daarnaast is een acht meter hoge hoist (hijs) toren geïnstalleerd voor trainingen van landings- en reddingsoperaties vanuit helikopters.

Het LMTC is gevestigd in het Gate2 gebouw op de Midpoint Brabant Smart Industry campus bij het Aeroparc in Rijen, tegenover de ingang van de vliegbasis. In hetzelfde gebouw is ook het Air Mobility Training Centre (AMTC) gevestigd, met de simulatoren voor de C-130 en KDC-10. Sinds maart is het Loadmaster Training Center (LMTC) geopend. De eerste opleidings- en trainingsactiviteiten zijn in juni gestart.

Night Vision & Brown Out

In het LMTC staan verschillende Virtual Reality simulatoren. Voor elk helikoptertype met een cabine één: NH90, Chinook en Cougar. In de simulatoren kan de loadmaster zich op een scala aan procedures trainen, zoals Trooping, Hoisten, Fast ropen en Confined Area Landingen. Een loadmaster is verantwoordelijk voor het beladen en ontladen van transporthelikopters. Er kan in verschillende omgevingen worden gevlogen, bij dag en bij nacht. Zo kan er onder andere worden getraind onder Night Vision Goggles, Brown Out training in een woestijn, White Out landingen in Arctisch gebied en Mountain landingen in de bergen.

Door de Virtual Reality bril op te zetten, waant de loadmaster zich in zijn eigen toestel. Alle onderdelen die zich in werkelijkheid binnen het handbereik van de loadmaster bevinden, zoals deurhandels, handgrepen, stoeltjes, en doorguns zijn ook in de simulator cabine aanwezig.

Hoist toren   

Naast de Virtual Reality simulatoren beschikt het LMTC ook over een acht meter hoge hoist toren. Hier kunnen door de loadmaster en de rescue operator alle procedures hands-on beoefenend worden.

Het LMTC wordt beheerd door een Frans bedrijf, VSM. Zij onderhouden de simulatoren en zorgen samen met loadmasters voor een voortdurende ontwikkeling van het centrum.

Nadat eerst de instructeurs het trainingscentrum eigen hebben gemaakt, starten de eerste opleidingen. Het spits is afgebeten door NH-90 squadron voor een Type Bevoegdheid-opleiding van een NH90 loadmaster.


Avans Hogeschool kiest voor Gate2

“Door deze manier van samenwerken, versterken industrie en onderwijs elkaar.”

Vanaf schooljaar 2020 - 2021 werkt Avans Hogeschool samen met drie technologiehotspots in de provincie Noord-Brabant. Eén in Breda (Urban Living Lab), één in Eindhoven (Brainport Industries Campus) en één in Rijen (Gate2, een initiatief van Midpoint Brabant). Voorzitter College van Bestuur Paul Rüpp: “Leren, onderzoeken en werken in een echte industriële omgeving - voor onze studenten is dat de meest rijke en krachtige leeromgeving die ze zich kunnen wensen.”

Hoe kwam Avans tot de keuze voor juiste deze drie locaties?

“Deze locaties sluiten goed aan bij ons ambitieplan 2025. Studenten krijgen steeds meer ruimte om hun eigen leerpad in te richten. Bij voorkeur combineren ze daarbij verschillende disciplines - net zoals dat in de praktijk ook gangbaar is. Digitalisering van het onderwijs speelt een belangrijke rol. Dat heeft door corona een vlucht genomen. We kiezen voor blended learning - een combinatie van klassikaal en in de praktijk leren en online onderwijs. De opdrachten en projecten richten we in co-creatie met het werkveld in.

Door samen te werken met deze drie hotspots lukt dat ook. Het Urban Living Lab in Breda loopt voorop op het gebied van robotica. Brainport Industries Campus is een broedplaats voor hoogwaardige bedrijven en opleidingen op het gebied van smart industry. En dat geldt voor Gate2 natuurlijk ook. Daar werken we al langer mee samen, in het CAMPIONE-project. Wekelijks zijn er nu al vijftig van onze studenten in Rijen. En dat worden er in de toekomst alleen maar meer.”

Wat gebeurt er straks precies op die locaties?

“Studenten en industrie werken daar samen aan allerlei projecten en opdrachten. Bedrijven pitchen hun vraag of opdracht, en studenten kiezen vervolgens wat bij hun persoonlijke leerpad past. De behoefte van de industrie om samen te werken met studenten is evident. Er is een enorm tekort aan goed geschoold technisch personeel. Door deze manier van samenwerken leren bedrijven en studenten elkaar alvast kennen. En studenten doen voor de bedrijven vaak zeer waardevol onderzoek. Iets waar ze zelf in de regel minder tijd voor vrij kunnen maken. En onze studenten krijgen op deze locaties de kans om kennis te maken met bedrijven, en met de nieuwste ontwikkelingen en technieken.

Ook onze lectoraten betrekken we hierbij. Deze doen toegepast onderzoek in samenwerking met bedrijven, binnen de context van smart industry. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ontwikkelingen in robottechnologie, sensors, data en artificial intelligence. Dit zijn relatief nieuwe begrippen voor het bedrijfsleven, en dan met name voor het mkb. Er is een groot tekort aan technisch smart industry personeel dat kennis en vaardigheden bezit van snel opkomende technologieën zoals 3d printing, virtual reality, internet of things. Door deze manier van samenwerken, versterken industrie en onderwijs elkaar.”

Kun je hiervan een concreet voorbeeld noemen?

“De cyber physical factory bij Gate2 is een mooi voorbeeld. In de toekomst vindt productie via zo’n fabriek 24/7 volautomatisch en autonoom plaats. Natuurlijk zijn we nog niet zo ver, maar het komt er wel aan. Gate2 biedt een ecosysteem waarbinnen studenten en lectoren kunnen testen, bouwen, leren, onderzoeken, een compleet productproces kunnen simuleren, data kunnen verzamelen met het oog op voorspelbaar onderhoud. Het is nu nog toekomstmuziek, maar juist doordat we de krachten in dit ecosysteem bundelen - industrie, studenten, lectoraten, start-ups - helpen we deze ontwikkelingen verder. Leerzaam voor onze studenten en docenten, en bovendien een onmisbare voorbereiding op die snel veranderende toekomst.”

Op welke opleidingen van Avans heeft de samenwerking met de drie technologie hotspots betrekking?

“Smart industry vraagstukken zijn veelal multidisciplinair van aard. Op de lange termijn betrekken we hier dus graag zoveel mogelijk opleidingen en verschillende disciplines van Avans bij. Bijvoorbeeld in het kader van bedrijfsprojecten en toegepast onderzoek. Op korte termijn beginnen we met de opleidingen Industrial Engineering and Management, Mechatronica, Werktuigbouwkunde, Technische Informatica en Technische Bedrijfskunde.”

Hoe ziet het onderwijs er over vijf jaar idealiter uit?

“Het leren vindt dan vooral plaats in technology hubs of hotspots - ecosystemen zoals Gate2, Brainport Industries Campus of Urban Living Lab. De campus van Avans is dan veel meer een plaats voor studenten om elkaar te ontmoeten en om contact te onderhouden met coaches.

Waarschijnlijk bieden we dan ook meer cross sectorale programma's, waardoor studenten nog duidelijker dan nu hun eigen pad kunnen uitstippelen. Zo voeren ze de regie over hun eigen studieloopbaan. Stel bijvoorbeeld dat je de opleiding tot werktuigbouwkundige volgt, en je weet nu al dat je als ondernemer aan de slag wil. Dan is het natuurlijk erg handig als je ook een module marketing of bedrijfskunde kunt doen. Dat vraagt een omslag van ons als opleidingsinstituut. Docenten krijgen een andere rol. En opleidingen onderling moeten nóg beter samenwerken. De student - en zijn of haar leerpad - staat centraal.”


Tilburgs bedrijf Capi Europe succesvol in terughalen productie van China naar Nederland

Het tv-programma Nieuwsuur heeft onlangs aandacht besteed aan het onderwerp lokaal produceren. Hoe dit succesvol kan, bewijst de bloempottenfabriek Capi Europe uit Tilburg, de stad die van oudsher bekend staat om haar sterke maakindustrie.

Directeur Toine van de Ven van Capi Europe vertelt in het nieuwsitem waarom hij er acht jaar geleden voor heeft gekozen om zijn productie grotendeels van China naar Nederland terug te halen: “Vanwege lagere kosten hebben we jarenlang geproduceerd in China, maar we merkten dat we niet meer baas in eigen huis waren. Het ging me ook niet snel genoeg. We wilden meer de regie hebben. In China werkten 400 mensen aan de productie, in Nederland hebben we nu 60 mensen en 12 robots. We produceren een half miljoen potten per jaar en distribueren naar 70 landen. Orders gaan doorgaans dezelfde dag nog de deur uit. Veel bedrijven met productie in lagelonenlanden grijpen nu in de coronatijd mis, wij niet. Trouwens, de potten die we in ons eigen land maken kun je gewoon laten vallen, dat moet je met de potten uit China maar niet doen…´

Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt van Tilburg University, onderstreept het belang van reshoring, oftewel het terughalen van productie naar eigen land: “Het kan bedrijven minder kwetsbaar maken. Zo’n 10 tot 25% van de ondernemingen denkt erover om de productie weer terug te halen. Ik vind dat de overheid meer kan doen om dit mogelijk te maken. Tot nu was het idee dat we een goed vestigingsklimaat hebben, met gunstige belastingen en goed opgeleide mensen, en dat het dan vanzelf wel goed komt. Maar ik denk dat de overheid productie in eigen land meer moet stimuleren. De coronacrisis laat zien hoe afhankelijk je bent geworden van leveringen uit het buitenland.”

Midpoint Brabant stimuleert de maakindustrie in de regio met slimme technologieën en werkgelegenheid.

Bekijk hier het VIDEOFRAGMENT uit het programma Nieuwsuur.

https://www.youtube.com/watch?v=TmRtMG1LvMA

 


5G-netwerk is cruciaal voor smart maintenance

Dit artikel is een publicatie van World Class Maintenance.

We zitten in een spannende tijd, zegt salesmanager Peter Goeijers van Ericsson Telecommunicatie. Logischerwijs doelt hij niet op de coronacrisis. Goeijers heeft het over de impact van het nieuwe mobiele communicatienetwerk 5G. Die is namelijk net zo fors als de introductie van de staalindustrie en automatisering dat eerder waren, zegt hij. “5G zal onze manier van werken veranderen.”

“5G is een key enabler voor industry 4.0 en daarmee ook voor smart maintenance”, vult directeur Loet Pessers zijn collega aan. Ericsson heeft zich vorig jaar aangesloten bij WCM en is deelnemer in Fieldlab Campione.

5G testlab in Rijen

Fieldlab Campione en Ericsson zijn buren op de Rijense Gate2-campus. Goeijers zoekt graag de samenwerking met de markt en dat kan prima met Campione, legt hij uit. “Voor ons is de komst van 5G de grootste verandering sinds de introductie van het mobiele netwerk. We hebben op de campus hier een stand alone 5G testlab gebouwd en dat is best uniek in Europa. Dat rollen we nu uit naar Campione, zodat bedrijven en studenten daarmee kunnen experimenteren en zich zo kunnen voorbereiden op de toepassingen die komen.”

Draadloze sensoren

4G, de huidige standaard, gaat vooral over connectiviteit en het versturen van data van A naar B. 5G gaat veel meer over het faciliteren van cloud computing, hoge overdrachtssnelheden en een grotere betrouwbaarheid van het netwerk. Pessers: “En over draadloze sensoren, want je kunt heel veel sensoren plaatsen op een kleine oppervlakte in bijvoorbeeld een chemische installatie of een fabriek. Al die sensoren leveren veel data op en die moet je uitlezen en analyseren. 5G maakt dat mogelijk en faciliteert zo smart maintenance. Een fabriek omstellen wordt bovendien eenvoudiger, omdat die kabels niet nodig zijn. En het nieuwe netwerk heeft ook nog eens een hogere mate van security dan wifi, dat nu veel wordt gebruikt.”

Lagere latency

Het nieuwe mobiele netwerk werkt met een lagere latency (de vertragingsduur in de communicatie tussen apparaten) dan het huidige. Bij 5G worden de gegevens in één milliseconde verzonden, terwijl dit bij het 4G-netwerk vijftig milliseconden duurt. Goeijers: “Een cruciale verbetering die veel mogelijkheden biedt voor nieuwe toepassingen. Je kunt bijvoorbeeld een technisch expert op afstand live mee te laten kijken zonder beeldvertraging. Een algemeen opgeleide onderhoudsmonteur kan met die hulp op afstand een specifieke taak uitvoeren.”

Nieuwe generatie technici

Bedrijven die bij willen blijven in de internationale concurrentiestrijd doen er goed aan om 5G te omarmen, zegt Goeijers. “In veel sectoren lopen het vakmanschap en de specialistische kennis terug, onder meer door de vergrijzing. De complexiteit van systemen neemt ondertussen toe. De nieuwe generatie technici heeft die jarenlange expertise vanzelfsprekend niet en krijgt ook de tijd niet om die kennis op te bouwen. Ze is wel gewend om met nieuwe, digitale tools om te gaan. Met een tablet de status van een installatie uitlezen, bijvoorbeeld. Of sensordata uitlezen en analyseren, zodat je onderhoudstaken op het juiste moment uitvoert, in plaats van te vroeg of te laat. Zaken waarbij 5G belangrijk is.”

De veiling van de 5G-frequenties moet nog plaatsvinden en het is nog niet helemaal duidelijk hoe een en ander straks in de praktijk gaat, zegt Pessers. Operators zoals T-Mobile, VodafoneZiggo en KPN zijn in principe de eerste aanspreekpunten voor bedrijven die met nieuwe toepassingen aan de slag willen en daarvoor het 5G-netwerk nodig hebben. Gesloten netwerken voor specifieke bedrijven behoren ook tot de mogelijkheden. Operator KPN is overigens ook WCM-lid en partner in Fieldlab Campione. Pessers: “Samen geven we bedrijven de mogelijkheid om producten te ontwikkelen met behulp van 5G. Wij zijn aanjager en facilitator. Het go-to-market model is weliswaar nog onduidelijk in afwachting van de licenties en de eventuele beperkingen die daarmee samenhangen, maar wij zijn er in ieder geval klaar voor.”


Nieuw Gate2 bedrijf Aratos HAPS pioniert met dataverzameling vanuit de stratosfeer

Op 1 mei 2020 tekende Aratos HAPS het huurcontract bij Gate2. Vanuit Rijen werkt het bedrijf aan een high tech platform dat dataverzameling vanuit de stratosfeer mogelijk moet maken. CEO Peter Tjia: “In dit proces staat de eindgebruiker centraal. Daarvoor moeten we steun krijgen en toegang hebben tot een innovatief ecosysteem. Dat is een belangrijke reden waarom we voor deze locatie kozen. Met de aanwezigheid van bijvoorbeeld Koninklijke Luchtmacht en Daedalus Aviation Group is hier veel kennis aanwezig. Ook zoeken wij actief de samenwerking met andere partijen uit de regio op.”

Data verzamelen over wat er op onze aardbol gebeurt is niet nieuw. Denk aan GPS – satellietdata die je in je auto gebruikt om van A naar B te rijden. Of aan drones die beelden verzamelen voor digitale oppervlakte- of terreinmodellen en vliegtuigen die ingezet worden voor surveillance vanuit de lucht.

Wat is het voordeel van de stratosfeer?

Satellieten bevinden zich in de mesosfeer. Passagiersvliegtuigen en drones vliegen in de troposfeer. High-Altitude Platform Station systems (HAPS) richt zich op de laag daartussen: de stratosfeer. Wat is daar het voordeel van? Peter: “Vliegen in de stratosfeer maakt het real time verzamelen van data over grotere oppervlaktes bereikbaar voor veel meer partijen dan dat nu het geval is. Het is minder kostbaar. Je moet het zo zien. Om satellieten te lanceren heb je een raket nodig. En je haalt ze ook niet zomaar naar beneden. In de troposfeer, waar bijvoorbeeld passagiersvliegtuigen zich bevinden, is het dan weer relatief druk. En er is veel luchtweerstand, dus in de lucht blijven kost gewoon veel energie. Dat maakt voor een langere periode achter elkaar monitoren of surveilleren vanuit die luchtlaag lastig. Door te vliegen in de stratosfeer neem je die nadelen weg. Het kost veel minder energie om er te vliegen, en je kunt er redelijk makkelijk komen. Op dit moment wordt deze luchtlaag nog niet echt benut. En wij zien hier een goede businesscase in. Wij geloven echt dat dit wereldwijd impact kan hebben. Daarom pakken we de verdere ontwikkeling hiervan op.”

Hoe kwam Aratos HAPS bij Gate2 terecht?

Aratos HAPS is een dochteronderneming van de Griekse Aratos groep. Hoe kwamen jullie bij Gate2 terecht? Peter: “Het plan voor het High-Altitude Platform Station systems (HAPS) is in Griekenland ontstaan. Voor de verdere ontwikkeling van dit idee bleek Nederland beter geschikt. Uit ervaring weet ik dat je bij dit soort innovaties een samenwerking tussen publieke en private sector nodig hebt. En draagvlak, zodat je weet dat wat je ontwikkelt straks ook echt omarmd wordt. In de regio Midden-Brabant gebeurt veel op het gebied van aerospace. Denk aan de luchtmacht, maar ook aan een bedrijf als Daedalus Aviation Group. Hier zit bijvoorbeeld ook het Air Mobility Training Center van Defensie. Via de BOM kwam ik in contact met Midpoint Brabant en met programmamanager Pierre van Kleef. Door het kennisaanbod van andere bedrijven op de campus is dit voor ons de perfecte plek. Je loopt toch sneller bij elkaar binnen als je vanuit hetzelfde pand werkt. En we zoeken nadrukkelijk de lokale samenwerking op met zowel publieke als private partijen uit de regio.”

Wat gaat de komende tijd bij Gate2 gebeuren?

De ruimte die Aratos HAPS huurt, moet nog ingericht worden. Wat gaat hier de komende tijd gebeuren? Dick van Druten is managing director bij Kylla. De investeringstak van het bedrijf Kylla Capital Partners BV, is mede aandeelhouder van Aratos HAPS. Dick vertelt: “Samen met Paul van Kempen, directeur van aerospace en hightech specialist KEC BV, maken we een feasibility scan. Dat is het startpunt voor verdere ontwikkeling: een grondstation, software, een object dat de lucht in gaat en sensoren. En welke data is het meest interessant? Dat onderzoek doen we samen met de klant. Dus niet: wij bedenken iets moois, en vervolgens is er niemand die het wil hebben. De wensen van klanten zijn sturend in dit proces. We werken nu bijvoorbeeld al samen met de stad Parijs, voor warmte monitoring. Uiteindelijk willen we industrial lead worden: een aanjager van innovatie op dit vlak. In eerste instantie zal onze ruimte op Gate2 bedoeld zijn als een ontmoetingspunt en project office, op den duur is het ook de bedoeling dat we hier gaan bouwen. Over 12 tot 18 maanden zijn we dan als het goed is klaar om de lucht in te gaan voor een maiden flight.”

Aratos Group is in 2003 opgericht in Griekenland. Het bedrijf heeft wereldwijd ondernemingen. Sinds 2017 zijn ze ook actief in Nederland. Peter Tjia is CEO van de vijf Nederlandse ondernemingen, waaronder Aratos HAPS BV. Deze bedrijven zijn gespecialiseerd in slimme IT-oplossingen – zoals downstream processing en blockchain – gericht op onder meer binnenlandse veiligheid, medische toepassingen en overheidsdata. Kylla Corporate Transactions is in 2002 opgericht in Amsterdam. Het bedrijf bemiddelt tussen ondernemers en investeerders wereldwijd. Daarnaast financiert Kylla projecten vanuit haar investeringstak, zoals Aratos HAPS.


Gate2 lanceert nieuwe website met Smart Industry projecten

Gate2, de Smart Industry hub van Midden-Brabant, heeft een nieuwe website waarop ze haar vele innovatieprojecten etaleert. Deze gaan over drie kerngebieden van de moderne maakindustrie: productietechnologieën, simulatietechnologieën en data- en communicatietechnologieën.

Innovatie hotspot

Gate2 in Rijen, tien jaar geleden opgericht op initiatief van Midpoint Brabant, is inmiddels dé innovatie hotspot voor het industrieel mkb in de regio. Met en voor deze bedrijven ontwikkelen en testen vele organisaties hier samen met kennisinstellingen ‘smart’ pilotprojecten en businesscases. Tevens verzorgt Gate2 gecertificeerde opleidingen, waaronder voor lijmtechnieken, metallurgie, materiaalonderzoek, 3D printing, composietmaterialen, niet-destructief onderzoek en voorspelbaar onderhoud.

Ook is Gate2 een internationale toplocatie voor simulatietrainingen voor de luchtvaart en industriële innovatieprojecten. Het project CAMPIONE is uitgegroeid tot hét platform voor Smart Industry, voorspelbaar onderhoud en Augmented en Virtual Reality. In toenemende mate richt Gate2 zich op projecten met nieuwe ‘smart’ data- en communicatietechnologieën. De samenwerking met ‘buurman’ Ericsson biedt veel perspectief voor de toekomst, zeker nu ze op de Aeroparc campus in Rijen een infrastructuur heeft opgezet om diensten en industriële toepassingen met 5G mogelijk te maken.

Onder het motto Connecting Innovators verbindt Gate2 vele moderne technologieorganisaties en onderwijs- en kennisinstellingen met elkaar. Tot welke innovatieprojecten dit heeft geleid, vind je hier op de nieuwe Gate2 website.

Wil je meer weten over de projecten van Gate2 of wil je sparren over een veelbelovend Smart Industry project? Neem dan contact op met Pierre van Kleef, directeur Gate2 en programmamanager Midpoint Brabant Smart Industry. Telefoon: 0653715860. Mail: pierrevankleef@midpointbrabant.nl.

 


Deltaplan Techniek Midden-Brabant stimuleert bedrijven deuren te openen voor studenten

In Midden-Brabant ontstond in 2017 op initiatief van Midpoint Brabant het Deltaplan Techniek Midden-Brabant. Dit plan sloot naadloos aan bij de doelen van Sterk Techniekonderwijs dat een jaar daarna startte. Bart Coppes, coördinator Deltaplan Techniek Midden-Brabant, en Nico van Wijnen, directeur van metaalbedrijf ART Group, vertellen over de aanpak in Midden-Brabant.

Midden-Brabant is de regio die grofweg ligt tussen de plaatsen Den Bosch en Breda. Met Waalwijk en Heusden aan de noordkant en Hilvarenbeek aan de zuidkant. Tilburg is het epicentrum. Bart Coppes begint zijn verhaal. ‘We constateerden dat we in onze regio maar één vmbo-school hebben met een technisch vmbo-profiel PIE (Produceren, installeren en energie). Die zit in Waalwijk, helemaal aan de noordkant van de regio. Tegelijkertijd is er ook in onze regio een groeiend tekort aan technici. In 2017 stelden bedrijven samen met lokale en regionale overheden daarom het Deltaplan Techniek Midden-Brabant op. Ik begon in juni 2018 als coördinator om de in het Deltaplan geformuleerde actielijnen te realiseren. We hadden een vliegende start toen in oktober 2018 Sterk Techniekonderwijs startte waardoor 100 miljoen vrijkwam voor het technisch vmbo.’

Enthousiasmeren
Nico van Wijnen van ART Group is één van de bedrijven die al vroeg betrokken raakte. Van Wijnen: ‘Er zijn en waren veel goede initiatieven in de regio, maar er is nog steeds te weinig aanwas. Hoe keren we dat? Vanuit die vraag is het Deltaplan ontstaan. Ik ben niet iemand die overal inspringt, mijn primaire belang ligt bij mijn eigen onderneming. Maar ik vind wel dat het bedrijfsleven een grote verantwoordelijkheid heeft. Wij moeten zorgen dat onze branche aantrekkelijk is. Ik moet soms ook wennen aan de werkwijze van scholen. Maar scholen kunnen niet zorgen dat jongeren kiezen voor ons vak. Wij moeten zelf zorgen dat onze bedrijven aantrekkelijk zijn. Onze sector heeft ook heel veel te bieden. Wij kunnen heel veel jongeren een heel mooie werkplek bieden, jongeren met gedragsproblemen maar ook iemand met autisme is in onze branche prima op zijn plek.’

Op de foto: directeur van metaalbedrijf ART Group

Infrastructuur
Coppes gaat verder: ‘Hoewel we geen technisch vmbo hebben, kiezen we niet voor het opzetten van technische profielen op alle vmbo scholen. Wij zitten in een gebied waar dorpen te maken hebben met krimp. Als we nu al te weinig leerlingen hebben heeft het niet zoveel zin om te investeren in techniekprofielen op alle vmbo’s. We kiezen ervoor om technische profielen op het mbo aan te bieden. ROC Tilburg gaat die technische profielen samen met Campus 013 – de vmbo-school die tegen ROC Tilburg aan zit – voor de regio verzorgen. Daar is de juiste infrastructuur al aanwezig. En het gaat erom dát het technisch onderwijs wordt gegeven, niet waar. We denken dat op deze manier het techniekonderwijs ook toekomstbestendig is.’

Glinsterende ogen
Van Wijnen beaamt de lezing dat het opzetten van techniekprofielen op de vmbo-opleidingen niet erg zinvol is. ‘De laatste jaren zijn scholen met technische opleidingsprofielen gestopt omdat er te weinig leerlingen waren. Ik geloof dat het veel beter werkt als bedrijven hun deuren openzetten. Wij zijn 5-7 jaar geleden begonnen met groots opgezette open dagen waarop onze eigen medewerkers vertellen wat zij doen. Die trokken wel 1000-1500 mensen. De ogen van die medewerkers glinsteren nog steeds als ze vertellen over het vak dat ze al 40 jaar uitoefenen. Maar je moet wel investeren in die medewerkers en in de functies die ze uitvoeren.’

Kijken in de keuken
Coppes onderstreept het belang van het openstellen van bedrijven. ‘Een leerling kan het beste binnen een bedrijf kennismaken met het vak. Daarom is loopbaanbegeleiding ook zo belangrijk, zodat leerlingen tijdens hun schoolloopbaan kunnen onderzoeken wat ze willen. We moeten zorgen dat ze terechtkomen op de plek die aansluit bij hun wens en behoefte. Voor sommige bedrijven is het lastig om hun deuren te openen bijvoorbeeld vanwege veiligheidseisen. Maar een leerling moet echt het gevoel krijgen dat hij op de werkvloer kan en mag rondlopen, een kijkje in de keuken krijgt.’

Foto: © Nick Luypen

Gastlessen
Een aanvullende vorm om leerlingen kennis te laten maken met techniek zijn natuurlijk gastlessen. Coppes: ‘In onze regio maken we gebruik van Gastlessen, zo geregeld. Die site verbindt scholen aan bedrijven. Recent zijn filters met selectiecriteria toegevoegd die het makkelijker maken om vraag en aanbod te matchen. Scholen maken een keuze uit onderbouw of bovenbouw en kiezen het soort bedrijf. Stel scholen willen een les van een persoon van een metaalbedrijf die geschikt is voor de onderbouw van het vo. Dan vinden ze via die site iemand die aansluit bij de belevingswereld van hun leerlingen.’

Corona
We kunnen er niet omheen, midden in de Coronacrisis spreken we over een regio die zwaar getroffen is door het virus. ‘Het is voor onze regio met veel mkb een spannende tijd’, vertelt Coppes. ‘Corona werpt iedereen terug op zijn eigen benen en dwingt iedereen terug naar de kerntaak.’ Van Wijnen relativeert. ‘Eigenlijk wordt er helemaal niet zo veel van ons gevraagd. Mensen zijn inderdaad bezig met hun primaire proces. Maar ik vind dat je ook nu oog moet houden voor de buitenwereld. Het gaat om de continuïteit van je bedrijf. Mensen staan niet meer massaal bij jou op de stoep op zoek naar werk. Veel ondernemers lijken dat nog steeds te denken. Maar dat is niet zo. Je moet investeren in mensen en de aantrekkingskracht van je bedrijf.’

Bron: Nationaal Techniekpact

Foto Header: © Nick Luypen


Bart Coppes geeft tips

  • Maak gebruik van wat er al is. ‘Wij hadden het plan om een ervaringscarrousel op te zetten. Maar toen ontdekten we Gastlessen, zo geregeld. Dat doet hetzelfde en is duurzaam omdat het ook op lange termijn overeind staat.’
  • Benadruk het gezamenlijke belang. ‘Het gaat om een gedeeld belang: een nieuwe generatie technici opleiden. Dat doel bereik je alleen door de maatschappelijke opdracht centraal te stellen en boven het belang van je eigen school of bedrijf te kijken; door samen te werken en geen concurrenten van elkaar zijn.’
  • Praat niet over elkaar, maar met elkaar. ‘Dat is een open deur, maar wel ongelooflijk belangrijk.’

Op de foto: Bart Coppes