Campione: Avans-studenten leren, onderzoeken en testen in geavanceerd Fieldlab

In het Campione project, mede geïnitieerd door Midpoint Brabant en gevestigd bij Gate 2, werken studenten van Avans Hogeschool nauw samen met partijen uit het veld. Zo slaan ze meerdere vliegen in één klap: studenten werken volgen de principes van praktijkgericht leren, ze krijgen de actuele stand van zaken in het bedrijfsleven mee en ze komen meteen in contact met potentiële toekomstige werkgevers.

“Als individuele opleiding hadden we nooit voldoende draagvlak en capaciteit om een uniek fieldlab als dit op te tuigen,” begint Jobert Ludlage (docent elektrotechniek bij Avans). Sinds ongeveer vijf jaar werkt hij met collega’s en studenten in Fieldlab Campione bij Gate 2 in Rijen. Nu is dat in ieder geval één keer per week, op dinsdagochtend. Hij begeleidt dan, onder meer met zijn collega René Potters, studenten bij onderzoek en projecten die ze in het Fieldlab uitvoeren. “Doordat we hier samenwerken met verschillende opleidingen van Avans, met het ROC en met bedrijven, en dan heb je dat hoognodige draagvlak wél.”

Net echt

Centraal in het Fieldlab staat een proefopstelling van een automatiseringsproces: geavanceerde techniek die je in industriële processen tegenkomt, maar dan in het klein. “We pompen alleen maar water rond,” vertelt René Potters met een glimlach. “Maar de effecten van kleppen, sensoren, warmtewisselaars en filters zijn zo realistisch dat we processen uit de chemische industrie zeer accuraat kunnen nabootsen.” De opstelling is bovendien aangesloten op een centraal systeem, waardoor Jobert, René en hun collega’s alles wat de studenten doen kunnen monitoren. “Zo kunnen we on the spot aanwijzingen geven als dat nodig is. Of we kijken samen met studenten wat er gebeurt: er hapert iets - hoe komt dat? Dat we dat op deze manier kunnen simuleren en begeleiden is voor ons en voor onze studenten ontzettend leerzaam.”

Wat doen de studenten hier dan precies? “Binnen de minor procesautomatisering werken studenten in projectgroepjes. En iedere groep werkt aan een eigen opdracht,” legt René uit. Opdrachten gaan dan over het inrichten en onderhouden van automatiseringsprocessen, dus bijvoorbeeld: hoe merk je dat onderdelen versleten zijn en hoe anticipeer je daar dan op? Jobert: “Op dit moment begeleid ik een groep die werkt aan een nieuw soort klep in de proefopstelling. Die klep moeten ze installeren in het proces, en het onderdeel moet gekoppeld worden aan de centrale computer en aan de virtuele proefopstelling. Best een lastige klus, waarbij de groepen studenten elkaar over en weer gelukkig ook wel helpen. Vervolgens simuleren ze slijtage bij zo’n klep: er komt meer of juist minder water doorheen. Hoe kan dat? Wat kunnen we hieraan doen? En ook: hoe kunnen we dit voorkomen? Aan het eind van de minor presenteren alle groepen hun bevindingen aan ons en aan elkaar - hier”, wijst hij, “in de proefopstelling.”

Pionieren

In het begin was het nog best wel even pionieren bij Fieldlab Campione. “De samenwerking met het ROC zat meteen goed, trouwens. We versterken elkaar, nu nog steeds”, zegt Jobert. “En ik denk eerlijk gezegd niet dat deze samenwerking er zonder Campione was geweest.” Naast ROC, Avans en Tilburg University vervullen bedrijven zoals Sitech, Delta, Fuji Film en Tata Steel een belangrijke rol in Campione. René vult aan: “Ook de contacten met die bedrijven verlopen prettig. Als hogeschool staat goed onderwijs voor ons op nummer één en daarin werken we graag samen met het bedrijfsleven. Zo komen we tot goede opdrachten: we zijn enorm geholpen met de ondersteuning vanuit het bedrijfsleven om vragen en instructies zo realistisch mogelijk vorm te geven." Voor bedrijven is het bovendien erg belangrijk om met studenten elektrotechniek in contact te komen, gezien het grote tekort aan techneuten op de arbeidsmarkt. "En dat gebeurt dus onder andere hier, bij Campione.”

Groot succes

Maar er zijn ook andere, onvoorziene voordelen aan het werken op de Gate 2-campus, samen met bedrijven uit de chemische industrie, vertelt Jobert: “Dat we nu ook gaan werken met nieuwe technieken zoals Virtual en Augmented Reality, dat was ons binnen de schoolmuren niet zo snel gebeurd.” René: “Hier zien studenten waar bedrijven mee bezig zijn, met welke onderzoeken en ontwikkelingen ze zich bezighouden. Da’s belangrijk, want op redelijk korte termijn komen die studenten zelf in het werkveld terecht. Als je vandaag al weet wat er morgen gebruikt wordt en hoe je vakgebied zich ontwikkelt, dan ben je goed voorbereid.”

Jobert en René hebben al een paar keer genoemd dat Campione zo’n groot succes is. Maar hoe weten ze dat eigenlijk? “Heel makkelijk”, besluit Jobert met een knipoog. “Elk jaar melden er zich weer meer studenten van andere opleidingen en hogescholen voor de minor procesautomatisering aan. Die hebben dan van hun vrienden gehoord dat dit zo’n goed project is, en dat ligt voor een groot deel ook aan het Fieldlab. In de aanmeldingen zie je over de jaren heen sowieso een stijgende lijn. Dan weet je wel dat je op de goede weg zit.”


Studenten Avans Hogeschool maken onderhoud voorspelbaar

In de grote hal van Gate2 ruikt het naar lijm en metaal. Op de tweede verdieping is Elmo Arrias druk bezig. “O, hoi, wacht even. Alles komt weer tegelijk vanochtend.” Groepjes studenten testen een klep. Anderen werken aan 3D-tekeningen die er veelbelovend uitzien. Veel bedrijvigheid dus. Toch heerst er rust.

Elmo Arrias is docent op het ROC Tilburg. Hier in Fieldlab CAMPIONE begeleidt hij studenten bij hun opleiding tot procesoperator. Zij zorgen straks voor de veiligheid en continuïteit van productie-installaties. “Hier leren ze horen, ruiken en voelen of een proces goed functioneert.” Dat Elmo een centrale rol heeft, is duidelijk. Ook Avans-studenten weten hem te vinden. Hij inspireert, ritselt materiaal en stelt kritische vragen.

Fieldlap CAMPIONE: een levensechte proefinstallatie
De proefinstallatie die ze hier gebouwd hebben, is volgens Elmo een speeltuin. “Studenten kunnen van alles uitproberen door te simuleren en te analyseren. En er kan eens iets fout gaan hè? Dat is ook belangrijk. Ze moeten nú leren hoe dat komt, en hoe je ingrijpt. Want later bij een baan in een olieraffinaderij is dat toch minder handig.”

MBO en HBO werken hier samen
Hier in Fieldlab CAMPIONE simuleren ze dus praktijkprocessen waarvan studenten kunnen leren. ROC-studenten procestechniek bijvoorbeeld. Ze werken samen met Avans-studenten mechatronica, chemische technologie of werktuigbouwkunde. Waar de één begint, kan de ander verder. Samen meten ze met trilling of infrarood wat er precies gebeurt tijdens een proces. Elmo: “Via sensoren zien studenten meteen: hier gebeurt iets! Dat leren ze zien én erop te reageren.”

Onderhoud voorspelbaar maken
“Hoe mooi zou het zijn als jouw auto niet meer standaard elke 20.000 kilometer nieuwe olie krijgt, maar voortaan elke 40.000 kilometer? Je bespaart geld, hoeft minder vaak naar de garage, én het scheelt een hoop olie-afval.” Met dit voorbeeld legt Elmo zijn studenten uit wat de voordelen zijn van voorspelbaar onderhoud. De conclusie: houd je een motor goed in de gaten? Dan zie je precies wanneer hij verse olie nodig heeft. En met de gegevens van veel auto’s -big data- voorspel je dat behoorlijk goed.

 

 

Het kan de drijfveer zijn om een fabriek langer open te houden
Resultaten uit het Fieldlab dragen bij aan het voorspelbaar maken van onderhoud van productiemachines. Veiligheid en continuïteit spelen daarbij een grote rol. Elmo: “Nu is onderhoud vaak standaard gepland. Maar dat is bijna nooit het juiste moment. Is het onderhoud te vroeg? Dat kost onnodig geld, want dure onderdelen kunnen vaak nog langer mee. Ben je te laat? Dat kost nóg meer geld. Want je fabriek ligt dan plotseling stil, of je moet allerlei dure ad-hoc-acties uitvoeren om de boel toch nog draaiende te houden. Door beter te voorspellen, kun je precies op tijd zijn met je onderhoud. Dat kan uiteindelijk nét de drijfveer zijn om een fabriek hier langer open te houden en niet een heel nieuwe te bouwen. In China, of waar dan ook.”

“We maken echt iets.”
Dit schooljaar simuleren ze hier een runaway, een chemische kettingreactie die in het echt behoorlijk uit te hand kan lopen. Max, vierdejaarsstudent werktuigbouwkunde bij Avans tekent de glasreactor in 3D, met alles erop en eraan. Max: “Deze opdracht vind ik wel tof. Normaal leveren we iets in op een USB-stick. Nu máken we echt iets.” ROC-studenten bouwen en lassen het frame. Elmo ritselt de onderdelen. Een soort mini-samenleving dus, waaraan iedereen zijn steentje bijdraagt.

Samen nieuwe dingen proberen
Elmo: “Wat ik zo mooi vind aan mijn werk? Dat we samen nieuwe dingen proberen. Deze winter hopen we bijvoorbeeld het perfecte biertje te brouwen. Dat wordt dan ons eigen Gate2 of CAMPIONE-biertje. Ook zijn we druk met virtual- en augmented reality in ons Skillslab. Ja, ik heb altijd wel zin in mijn dinsdagen hier”, besluit hij lachend.