400.000 euro voor digitalisering mkb in Midden-Brabant

Midden-Brabant heeft veel bedrijven in de logistiek en maakindustrie. De overheid neemt een rol in het stimuleren van digitaliseren en dataficeren. Dit biedt kansen voor mkb-bedrijven in de regio Midden-Brabant. Maar de stap om nieuwe mogelijkheden te adopteren en in te zetten, en om zo te komen tot productiviteitsgroei, gaat nog te langzaam. Het Rijk stelt daarom € 400.000 beschikbaar in het kader van een MKB-deal met als partners o.a. gemeente Tilburg, Station88 en Midpoint Brabant.

De MKB-deal ‘Digitalisering mkb in Midden-Brabant’ zet in op digitalisering en human capital en wil ondernemers uit het ‘brede mkb’ inspireren en helpen via twee programmalijnen. De eerste programmalijn is e-coaching en wil inspiratie bieden om ondernemingen te versterken. De tweede programmalijn spitst zich met twee proeftuinen toe op de sectoren Logistiek en Industrie. Door de proeftuinen en e-coaching met elkaar te verbinden, kan het brede mkb profiteren van de tools die in de proeftuinen ontwikkeld worden, is de verwachting. Ook versterkt de MKB-deal de samenwerking tussen gemeente Tilburg, Station88, Midpoint Brabant en andere triple helix partners, waardoor het mkb in Midden-Brabant optimaal bediend kan worden.

Leest het gehele artikel in het digitale magazine.


Online event "Smart industry voor regionaal mkb"

Ontdek en implementeer versneld de mogelijkheden van smart maintenance, toegepast op het eigen bedrijf. Tijdens het online event "Smart industry voor het mkb" op dinsdag 17 november hoor je alles voor een succesvolle start met smart industry.

Meld je hier aan voor het event op dinsdag 17 november van 15.00 - 17.00 uur.

World Class Maintenance (WCM), Avans Hogeschool, de regionale ontwikkelingsmaatschappijen Midpoint Brabant, REWIN en BOM hebben met Fieldlab CAMPIONE 2 de krachten gebundeld om het regionale mkb in Midden- en West-Brabant de kansen van smart industry te laten verzilveren.


Programma 

Introductie

  • 15.00 uur
    Smart maintenance voor regionaal mkb onder handbereik in Fieldlab CAMPIONE 2
    Paul van Kempen, operationeel directeur WCM
  • 15.15 uur
    Smart industry in een stroomversnelling
    Pierre van Kleef, Midpoint Brabant, Gate2
  • 15.20 uur
    Introductiefilm CAMPIONE

Praktijkcases Predictive Maintenance

  • 15.30 uur
    Cool Industries / Sensor to Data
    Maarten Wijffelaars
  • 15.45 uur
    Onderhoud transportbanden inzichtelijk met sensordata
    Mark Jans, Dimensys
  • 16.00 uur
    Presentatie CAMPIONE cases
  • 16.15 uur
    Pauze
  • 16.25 uur
    Intensieve trajecten MKB met studenten, docenten en lectoren
    Cees Hogendoorn, Avans Hogeschool
  • 16.40 uur
    Impactvol groeien in Brabant, Roland Grimm, BOM
    Concurrerend innoveren in West-Brabant, John den Ridder, REWIN
  • 16.50 uur
    Q&A

Fieldlab CAMPIONE 2

Het project CAMPIONE 2 brengt smart maintenance toepassingen onder handbereik van mkb-bedrijven via inzet van docenten, studenten en lectoren van Avans Hogeschool, ondersteund door WCM, door de regionale ontwikkelingsmaatschappijen en door de kennisinfrastructuur van Smart Industry Fieldlab CAMPIONE.

Open innovatievorm met ruimte voor experiment

CAMPIONE 2 is een doorontwikkeling vanuit het nationale Fieldlab CAMPIONE, waarin het mkb gaat experimenteren met de mogelijkheden van smart industry (data science, IoT, VR/AR) gericht op eigen ingebrachte casussen, waarna de praktische doorvertaling van smart industry naar de eigen organisatie makkelijker wordt. In samenwerking met het Fieldlab Breda Robotics (robotica) schenkt CAMPIONE 2 aandacht aan de harde kant van smart industry (technologie en innovatie) en aan de zachte kant (skills) en organisatorische aspecten (o.a. nieuwe, concrete businesscases).

Subsidie en begeleiding op maat

Avans Hogeschool start intensieve trajecten met regionale mkb-bedrijven om ze te helpen met het operationaliseren van smart maintenance-toepassingen. Naast deze begeleiding komt een mkb-bedrijf in aanmerking voor subsidie op de eigen investering (in uren of kosten) met betrekking tot de implementatie van smart maintenance oplossingen. De bedrijven die we aanschrijven en selecteren, vragen we om mee te werken aan (voor nu nog digitale) bijeenkomsten ter inspiratie van collega-bedrijven.

Paul van Kempen, operationeel directeur World Class Maintenance:

“Jaarlijks selecteren we drie tot vijf mkb-bedrijven – dat kan gaan van een koekjesfabriek tot aan een leverancier van high tech productielijnen – die we helpen innoveren op het gebied van slim onderhoud. De successen daarvan delen we, om anderen weer te inspireren. Zo hopen we dat smart maintenance zich als een olievlek verspreidt in onze provincie. Zodat iedere ondernemer, groot of klein, mee kan profiteren van de nieuwste en beste mogelijkheden op dit vlak.”

Doorontwikkeling Fieldlab CAMPIONE

Op het Fieldlab CAMPIONE in Rijen is de afgelopen 5 jaar veel kennis ontwikkeld en ervaring opgedaan met de vertaling van smart industry naar concrete toepassingen en business cases. Hierbij stonden toepassingen op het gebied van smart maintenance en service centraal, met inbreng van toonaangevende bedrijven als Sitech, Fujifilm, Tata en kennisinstellingen als ROC Tilburg, Avans Hogeschool en Tilburg University. Dit heeft landelijk geleid tot verbeteringen en kostenbesparingen op het gebied van onderhoud aan productielijnen en tot nieuwe service business voor toeleveranciers.

Paul van Kempen:

“In Fieldlab CAMPIONE gebeurt al wat WCM het liefst ziet: dat inzichten die we bij de één verkrijgen ook gedeeld worden met andere partijen. Er zijn al mooie businesscases in CAMPIONE bereikt. Mkb-ers in de regio die met smart industry willen starten, ondersteunen wij met de kennis, ervaring en de infrastructuur van CAMPIONE.”

Meld je hier aan voor de het online event "Smart industry voor het mkb".

Fieldlab CAMPIONE 2 is een van de 17 Regio Deal Midden- en West-Brabant projecten en is mede mogelijk gemaakt door:


Hoe samenwerkingspartners Tilburg nog hipper maken

Dit is een publicatie van Tilburg University.

Tilburg maakt het verschil met veerkrachtig en sociaal ondernemerschap. Maatschappelijke partners, onder wie de universiteit, werken steeds intensiever samen om dit onder de aandacht te brengen en het ondernemerschap verder te versterken.

Hoe samenwerkingspartners Tilburg nog hipper maken
Tilburg is veerkrachtig. Na de ondergang van de textielindustrie heeft de stad zichzelf opnieuw uitgevonden. En tegenwoordig speelt de stad zich in de schijnwerpers als voorbeeld voor andere steden, stelt directeur Marc Meeuwis van de stichting Citiymarketing Tilburg. “Onze stad heeft een metamorfose doorgemaakt van grijze muis naar hippe vogel. Kijk maar naar de Spoorzone en initiatieven als Doloris, de LocHal en het Spoorpark. Daar spelen we ons mee in de kijker. Andere steden komen nu naar Tilburg om te kijken hoe wij dat nu doen.”

De bloei van Tilburg de laatste tien jaar is vooral een verdienste van ondernemers, denkt Meeuwis. “Ondernemerschap zit in ons DNA. Het wemelt hier van oudsher van innovatieve mkb’ers die het experiment aandurven. Ze zijn echt van het doen. Soepel samenwerkend komen ze tot allerlei nieuwe initiatieven. En weten elkaar gemakkelijk te vinden, volgens het motto: mijn netwerk is jouw netwerk.” Een gesprek met een telg van de horecafamilie Van der Valk sterkte Meeuwis in die overtuiging. “Dankzij dat Tilburgse netwerk konden ze hier snel een hotel starten. Zo snel hadden ze het in Nederland nog niet eerder meegemaakt.”

Bruisende stad
Het bruisende ondernemersklimaat is een troefkaart bij het lokken van meer mensen naar Tilburg. Dit gebruikt Citymarketing Tilburg dan ook om de stad te promoten. Daarbij werken ze samen met Tilburg University. “Wij brengen de verhalen van studenten en ondernemers onder de aandacht. En we vertellen op open dagen van de universiteit wat Tilburg aantrekkelijk maakt”, vertelt Meeuwis, zelf alumnus van Tilburg University. Ondernemerschap leent zich goed om te laten zien wat de stad onderscheidend en aantrekkelijk maakt. Maar het biedt net zo goed kansen om de aantrekkingskracht van Tilburg University zelf te vergroten. Want dit thema is weer eens wat anders dan excellentie/kennis, wat iedere universiteit al claimt. Voorwaarde is wel dat Tilburg University daadwerkelijk verschil maakt in ondernemerschap. Meeuwis vindt het mooi om te zien hoe initiatiefrijk de universiteit op dat gebied is geworden. Hij noemt de eerste universitaire ondernemersopleiding die Tilburg University is gestart en het bundelen van de ondernemersactiviteiten onder de merknaam IQONIC. Maar ook de Tilburg University Challenge, een wedstrijd tussen jonge ondernemers, spreekt hem erg aan. “Tilburg University is de eerste gamma-universiteit die zoiets organiseert.” Citymarketing Tilburg staat ze hierin terzijde. “Wij hebben geholpen bij de werving van bedrijven voor de Challenge. En we gaan straks de verhalen van de winnaars vertellen.”

Ecosysteem
Dat de universiteit aan de weg timmert in ondernemerschap merken ze ook bij Midpoint Brabant. Dat is het samenwerkingsverband dat de regionale economie in Midden-Brabant bevordert. In dit ‘ecosysteem’ bundelen overheden, ondernemingen, onderwijs en maatschappelijke partners hun krachten. Volgens Bas Kapitein, algemeen directeur van Midpoint Brabant, is deze samenwerking de afgelopen tien jaar een stuk intensiever geworden. Dit kan deels op het conto van Tilburg University worden geschreven, vindt hij. “Je ziet dat de universiteit naast onderzoek en onderwijs meer oog heeft gekregen voor maatschappelijke impact. Ze hebben zich meer geopend voor de omgeving en zijn ambitieuzer geworden.” Dit krijgt volgens hem gestalte in de deelname van de universiteit aan concrete projecten. Zoals Braventure, een programma dat startende bedrijven financieel steunt. En Fieldlab CAMPIONE, een onderzoeksproject op de Smart Industry-campus Gate2 in Gilze en Rijen. “Je merkt de ambitie bovendien aan universitaire initiatieven, zoals de ondernemersopleiding en Tilburg University Challenge, die Midpoint Brabant van harte ondersteunt. Daar steekt de universiteit echt zijn nek uit.”

Schakelkast
Een nieuwe troef in het stimuleren van ondernemerschap is de samenwerking van Tilburg University met Station88, het ondernemershuis voor alle ondernemers in de regio Midden-Brabant. Deze organisatie biedt een online en offline programma-aanbod voor (student)ondernemers en diverse coachingprogramma’s. En dat niet alleen, zegt directeur August de Vocht. “We fungeren als een schakelkast in het ondernemersnetwerk. Wij verwijzen ondernemers regelmatig door naar andere partijen. Daarbij maken wij gebruik van de kennis en het netwerk van Midpoint Brabant.” Tilburg University is sinds deze zomer partner van Station88. De twee hebben afgesproken dat studenten via IQONIC toegang krijgen tot de programma’s van het ondernemershuis. “Student-ondernemers kunnen nu al antwoorden op hun vragen krijgen, via onze digitale coachingservice ‘Eerste Hulp Bij Ondernemen’. Daarnaast willen we student-ondernemers aan oudere ondernemers koppelen. Dat levert een mooie wisselwerking op van innovatieve ideeën en ervaring.” Station88 in de Spoorzone kan ook dienen als samenkomstlocatie voor bijeenkomsten waar ondernemers kennis met elkaar delen. “Ik hoop dat onze samenwerking met de universiteit zo hecht wordt, dat de student-ondernemer ons ondernemershuis gaat zien als onlosmakelijk onderdeel van zijn studie.”

Hipper worden
De samenwerkingspartners zien allemaal grote potentie in ondernemerschap als aanjager van vernieuwing en verbindende factor. Volgens De Vocht biedt de huidige soepele samenwerking tussen maatschappelijke partners grote kansen. “Voorwaarde is wel dat we over onze eigen schotten blijven kijken, zoals dat nu gebeurt. Laat iedereen doen waar hij of zij goed in is, werk samen en verwijs naar een ander als die iets beter kan.”

Kapitein spreekt de hoop uit dat Tilburg University maatschappelijk nog zichtbaarder wordt in de regio. Met het instituut voor kunstmatige intelligentie en gedrag MindLabs in de Spoorzone wordt in zijn ogen een mooie stap gezet. Hetzelfde geldt voor de Young Professional Campus die de universiteit daar ontwikkelt. Kapitein: “Het gaat mij niet om gebouwen, maar om de zichtbaarheid van de universiteit in de ondernemersgemeenschap. Dan zie ik een toekomst voor mij met een steeds sterkere innovatie- en ondernemershub.”

En Meeuwis? Die ziet steeds meer studenten, ondernemers en ex-studenten naar de stad komen. “Je ziet nu al een stijging van vijftien procent hoger opgeleiden die na hun studie in Tilburg blijven wonen, werken en/of ondernemen. We kunnen alleen nog maar hipper worden.”


Gate2, dé Smart Industry proeftuin van Midden-Brabant

Dit is een publicatie van Brabant in Business.

De maakindustrie is van oudsher één van de motoren van Midden-Brabant. Zo’n tien jaar geleden nam het regionale economische samenwerkingsverband Midpoint Brabant het initiatief voor de oprichting van Gate2, pal naast de Vliegbasis Gilze-Rijen. Inmiddels is Gate2 uitgegroeid tot een landelijk gerenommeerd testlaboratorium voor de Smart Industry sector. Hier komen de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van productie-, simulatie-, data- en communicatietechnologieën op één plek bij elkaar.

Kennis omzetten naar praktijk
Bij Gate2 draait het om het ontwikkelen en realiseren van innovatieprojecten op het gebied van productietechnieken, simulatie en digitalisering. In verschillende labs vinden allerlei onderzoeken plaats. Zoals naar metaal en coatings, lijmverbindingstechnieken, carbonscans voor luchtvaartreparaties, een 3DPrintlab en nog veel meer. Trainingen voor (luchtmacht)piloten en autocoureurs via verschillende simulatoren met de meest geavanceerde technieken zijn er ook. Net als de ontwikkeling van ondergrondse elektrische laadstations voor auto’s. Op het gebied van datacommunicatie is Gate2 ook vooruitstrevend. Het ligt op Aeroparc, het eerste volledig 5G-bedrijventerrein, mogelijk gemaakt door Ericsson dat hier ook gevestigd is. Het nieuwe paradepaardje wordt de Cyber Physical Factory, een innovatieplek waar de nieuwste technologieën getest kunnen worden. Operationeel vanaf begin 2021. Kortom, Gate2 is zeer divers, met als onmisbare gemeenschappelijke deler: samen kennis delen.

Een leven lang leren
Met Tilburg University, de hbo’s Fontys en Avans en de mbo’s ROC Tilburg (Onderwijsgroep Tilburg), De Rooi Pannen en Helicon heeft Midden-Brabant een ijzersterk kennisprofiel. Onderzoek naar nieuwe mogelijkheden gebeurt dan ook in nauwe samenwerking met de onderwijsinstellingen. Pierre van Kleef, directeur Gate2 en programmamanager Midpoint Brabant Smart Industry, vertelt enthousiast: “Het ontwikkelen van nieuwe technologieën vraagt om gekwalificeerd personeel dat daar straks mee om kan gaan. Vandaar dat we studenten de ruimte geven om aan projecten te werken die aansluiten bij hun opleiding. Van mensen uit het bedrijfsleven leren zij hier de kneepjes van het vak. Maar ook medewerkers van mkb-ondernemingen krijgen op Gate2 de gelegenheid voor opleiding en training. Wij geloven in de kracht én noodzaak van een leven lang leren”.

Voorspelbaar onderhoud
Een van de langstlopende projecten op Gate2 is Fieldlab CAMPIONE. Samen met de procesindustrie wordt bekeken hoe voorspelbaar onderhoud problemen in de fabriek kan voorkomen. In het fieldlab staat een nagebouwde productielijn voor de procesindustrie. Bedrijven en kennisinstellingen gaan op basis van zelf ingebrachte casussen experimenteren met de mogelijkheden van smart industry, zoals data science, internet of things, virtual- en augmented reality en robotica. Loet Pessers, directeur Ericsson en lid van de stuurgroep Midpoint Brabant, licht toe: “Alles draait om het bedenken, testen en ontwikkelen van gestructureerde innovaties voor voorspelbaar onderhoud. Want onderhoud uitvoeren op het moment dat het ook echt nodig is, kan heel veel geld besparen. Vaak gebeurt het volgens een standaard planning. Of juist pas wanneer er iets kapot gaat. In beide gevallen een onnodig hoge kostenpost. Met voorspelbaar onderhoud kunnen we in Nederland nog heel wat winnen.”

Vanaf het begin zijn veel partijen uit het hele land bij dit programma betrokken, zoals Midpoint Brabant, Tilburg University, Avans Hogeschool, ROC Tilburg, Ericsson Hoppenbrouwers Techniek, Fujifilm, BOM, Rijksuniversiteit Groningen, Delta, Hogeschool Zeeland en Tata Steel. De Gate2 programma’s sluiten nauw aan bij de nationale Smart Industry Agenda en de agenda’s van Smart Industry Hub Zuid en het Data Value Center Smart Industry. Pierre van Kleef: “Inmiddels bieden diverse bedrijven ons ruimte in hun fabriek aan voor pilots in de praktijk. De zogenoemde living labs. En zo delen we ervaringen en leren we van elkaar. Jaarlijks helpen we diverse mkb-bedrijven met innoveren in slim onderhoud. De successen delen we ter inspiratie. En zo vindt er steeds opnieuw kruisbestuiving plaats. Samen werken we aan een vernieuwende toekomst.”

Wil je meer weten over de Smart Industry hub Gate2 en de programma’s van Midpoint Brabant? Kijk dan op gate2.nl en midpointbrabant.nl.


Veilig leren en experimenteren op Smart Industry campus Gate2

Dit artikel is een publicatie van Make it in Tilburg.

Gate2, een initiatief van Midpoint Brabant, is dé Smart Industry campus in Midden-Brabant. In een pand - op het voormalige Ericsson-terrein in Rijen - werken bedrijven en onderwijs samen aan innovaties op het gebied van productietechnieken, simulatie en digitalisering. Ook behoren opleidingen, trainingsprogramma’s en onderzoek voor regulier onderwijs en bedrijfsleven tot het aanbod. Directeur Pierre van Kleef: “Door de juiste partijen bij elkaar te brengen, creëren we een broedplaats waarbinnen bedrijven kunnen leren, innoveren, testen en onderzoeken op het gebied van Smart Industry. En dat levert alleen maar mooie resultaten op.”

Lees het hele artikel op de website van Make it in Tilburg.


Fred van der Westerlaken, voorzitter College van Bestuur Onderwijsgroep Tilburg

Dit is een publicatie van Leren en Werken Midden-Brabant.

Fred van der Westerlaken, voorzitter College van Bestuur van Onderwijsgroep Tilburg, vertelt in een interview over zijn relatie met Leren en Werken Midden-Brabant en Midpoint Brabant. 

Kun je iets vertellen over jouw huidige functie?

Ik ben voorzitter van het College van Bestuur van Onderwijsgroep Tilburg. Hieronder valt onder andere ROC Tilburg met 15 mbo-scholen, een school voor vavo, en één voor educatie en inburgering. En verder het Entreecollege Tilburg, NCVB Beroepsopleidingen, Campus 013 (basis-, kader- en gemengd theoretische leerweg), Schakelcollege Tilburg (voor leerlingen die minder dan twee jaar in Nederland zijn), de school voor Educatie en Inburgering en het Reeshofcollege (voor alle vmbo-niveaus). Een organisatie met maar liefst 13.000 studenten en 1.100 medewerkers.

Wat is jouw relatie met Leren en Werken?

Bij Onderwijsgroep Tilburg gaat het bij uitstek om leren en werken. Zo kunnen leerlingen bij het ROC kiezen tussen een Beroeps Opleidende Leerweg (BOL) waarbij je de hele week naar school gaat en stage loopt, en een Beroeps Begeleidende Leerweg (BBL) waarbij je globaal één dag naar school gaat en vier dagen praktijkonderwijs hebt. Mbo-ers zijn vooral doeners. Onze opleidingen zijn nauw verbonden met het bedrijfsleven. Een belangrijke rol is hier ook weggelegd voor Midpoint Brabant, het economisch samenwerkingsverband dat ondernemingen, onderwijs, overheden en maatschappelijke organisaties in Midden-Brabant met elkaar verbindt. Samen ontwikkelen we programma’s en projecten voor studenten en het bedrijfsleven. Leren en Werken Midden-Brabant is gelieerd aan Midpoint Brabant. Ook met onder meer het Regionaal Overleg Bedrijfsleven Onderwijs (ROBO) van het ROC richten we ons op het verbeteren van het imago van de technische branches om de instroom van studenten te bevorderen.

Welke ontwikkeling zie je in de regio met betrekking tot het thema ‘Een Leven Lang Ontwikkelen?

In de regio Midden-Brabant zie je ontzettend goede initiatieven op het gebied van de verbinding tussen onderwijs en bedrijven. Een goed voorbeeld is de campusontwikkeling bij Gate2 in Gilze en Rijen. Hier krijgen mbo-, hbo- en w.o.-studenten en ook medewerkers van bedrijven volop ruimte om van de praktijk te leren. Zoals bij het project CAMPIONE over voorspelbaar onderhoud. In de Tilburgse Spoorzone bloeit ook iets heel moois, onder andere met MindLabs, dé hotspot voor mensgerichte kunstmatige intelligentie die hier vanaf eind 2021 gehuisvest zal zijn. Onze praktisch hoog gekwalificeerde studenten voegen vooral doen en uitvoeren toe aan deze programma’s. Wij zijn niet alleen hét opleidingshuis voor het mkb, maar bedrijven kunnen ook van onze vele faciliteiten gebruik maken. En je ziet steeds vaker dat mensen werken en les geven combineren. Je krijgt meer hybride leersituaties tussen bedrijven en onderwijs. Dit willen we verder uitbreiden.

Corona heeft in veel sectoren geleid tot een kaalslag. De impact bij events, leisure en horeca is enorm. Het is de vraag hoe lang het herstel gaat duren. We zullen ons veel meer moeten richten op het begeleiden van mensen van werk naar werk. Het UWV en het Leerwerkloket gaan zich naar mijn idee nadrukkelijker bezig houden met her-, om- en bijscholing. Dit is echt zeer urgent. We moeten  hierbij wel oppassen om niet te bureaucratisch te worden, en onze flexibiliteit wordt maximaal op de proef gesteld. Niet treuzelen, maar werken en doen!

Hoe kun jij als ambassadeur invloed uitoefenen op dit thema?

Als ambassadeur wil ik continu aandacht vragen voor het daadwerkelijk uitvoeren van de programma’s. Het gaat om resultaten. We zullen met z’n allen veel flexibeler moeten zijn. Het is niet meer van deze tijd dat je beperkt instroommomenten op scholen hebt. En we moeten nog nadrukkelijker inzetten op online leren. Het is toch typerend dat je bij het uitbreken van corona in twee weken voor elkaar krijgt waar je normaal drie of vier jaar over doet.

Tot slot: wat is in jouw ogen het grootse rendement van investeren in opleiding en ontwikkeling van mensen?

Bij ‘Een Leven Lang Ontwikkelen’ gaat het niet alleen om de schoolgaande leeftijd, maar over je hele loopbaan van je 16e tot je 67e jaar. Mensen zullen zich permanent moeten ontwikkelen om de snelheid van de ontwikkelingen bij te houden. Leren, werken én doen als levensstijl. Daar zet ik me als ambassadeur van Leren en Werken graag voor in.


Tilburg University

Kennis-as Midden-Brabant: levensader voor de toekomst

Dit is een publicatie van gemeente Tilburg.

Dit een artikel in de reeks van verhalen over de Strategische Meerjaren Agenda van Midden-Brabant: het belang van samenwerking in de regio. Negen gemeenten werken hier samen aan duurzame ontwikkeling op het gebied van economie, ecologie en sociale groei. Dit keer aandacht voor de kennis-as. Gemeenten, ondernemers en onderwijs bundelen hun krachten. Samen slim innoveren, een must voor de toekomst.

De digitalisering is door het coronavirus in een stroomversnelling terecht gekomen. Versnellen is het werkwoord. Meer dan ooit is slimme technologie en samenwerken onmisbaar om als bedrijf of organisatie toekomstbestendig te blijven. Dat onderstreept het belang van de kennis-as. Hoe dat er in de praktijk uit ziet, illustreren de verhalen in dit artikel over House of Leisure en Gate2.

Grensoverschrijdende samenwerking

Naast de lokale samenwerking tussen MindLabs, Midpoint Brabant, Plan-t, Interpolis, Gebouw 88, Tilburg University, Fontys, ROC Tilburg, gemeente Tilburg en tientallen andere betrokkenen, zijn er Brabant-brede lijnen met gespecialiseerde partijen zoals de data-universiteit JADS in Den Bosch, BUAS (serious gaming) in Breda, de EAISI in Eindhoven (onderzoek naar kunstmatige intelligentie) en Brainport Smart District in Helmond (ontwikkeling slimme woon- en werkwijken).

Dwars door de Spoorzone

Loet Visschers, strateeg economie bij de gemeente: “Naast de regionale kennis-as, hebben we onze eigen variant in de Spoorzone die doorloopt tot aan Tilburg University. Een plek waar veel diverse partijen elkaar inspireren en samenwerken aan de toekomst. Allemaal gericht op kennisinnovatie en digitale dienstverlening.” Je leest er meer over in een eerder verschenen artikel.

Slim ontspannen

House of Leisure is een initiatief van Midpoint Brabant, de verbindende schakel in Midden-Brabant op het gebied van Smart Industry, Smart Logistics en Smart Leisure. Gemeente Tilburg is als stakeholder van Midpoint Brabant nauw betrokken bij alle ontwikkelingen.

De focus van House of Leisure ligt op het creëren van nieuw aanbod op het gebied van vrije tijd. “De openbare ruimte krijg je leefbaarder door de juiste balans en verbinding te vinden tussen wonen, werken en recreëren. En beleving en leefbaarheid gaan wat mij betreft hand in hand.” Aan het woord is Joost Melis, directeur van House of Leisure. “We zijn een onafhankelijke stichting zonder winstoogmerk en hebben met een uitgebreid partnernetwerk heel wat expertise in huis. Dat delen we graag met gemeenten en provincie. Maar we helpen bijvoorbeeld ook musea met het ontwikkelen van plannen.”

Ontwikkelen en vernieuwen

Het aanbod op het gebied van vrije tijd in Brabant mag er zijn. “En toch is het noodzakelijk om te blijven vernieuwen en de openbare ruimte ‘beleefbaarder’ te maken. Kijk bijvoorbeeld al hoe het gedrag van de consument is veranderd door corona. De thuismarkt is flink gegroeid. Laat ook inwoners de kracht en kwaliteit van Brabant ervaren.”

Meten is weten

“Het is essentieel om te weten waar de markt op zit te wachten. Benut cijfers en feiten om na te gaan of je plan goede kans van slagen heeft in plaats van af te gaan op een buikgevoel. En kijk of het past bij het dna van je gemeente. De digitale kansenkaart die we hebben ontwikkeld is de ideale meetlat om daar snel achter te komen.”

De kaart geeft inzicht in 3 gebieden: het huidige aanbod, de behoeftes vanuit de markt en de vraag of het aanbod past bij het dna van een bepaald gebied in Brabant. “Met de digitale kansenkaart kun je aanbod vergelijken en erachter komen wat grote kans van slagen heeft of wellicht elders beter tot z’n recht komt. Het helpt bestuurders om sneller en beter besluiten te nemen als het gaat over het ontwikkelen van leisure in de regio.”

Samen

Bij de ontwikkeling van de kansenkaart zijn veel kennispartijen betrokken, zoals vierdejaarsstudenten van de HAS. “We zijn nu ook samen met BUAS in Breda bezig met de ontwikkeling van een game in 3D. Bestuurders kunnen het spel straks zelf gaan spelen en krijgen daarmee ook een rol in de ontwikkeling van kansen in de regio. “De kracht van multidisciplinaire samenwerking is enorm.”

Gate 2

Bij Gate2 in Gilze, de Smart Industry hub in Midden-Brabant, draait het om het ontwikkelen en realiseren van innovatieprojecten op het gebied van productietechnieken, simulatie en digitalisering. In verschillende labs vinden allerlei onderzoeken plaats. Zoals naar metaal en coatings, lijmverbindingstechnieken, carbonscans voor luchtvaartreparaties, een 3DPrintlab en nog veel meer. Trainingen voor (luchtmacht)piloten en autocoureurs via verschillende simulatoren met de meest geavanceerde technieken zijn er ook. Net als de ontwikkeling van ondergrondse elektrische laadstations voor auto’s. Zeer diverse onderdelen, met een onmisbare gemeenschappelijke deler: samen kennis delen.

Kennis is kracht

Onderzoek naar nieuwe mogelijkheden gebeurt in samenwerking met Tilburg University. “Het ontwikkelen van nieuwe technologieën vraagt ook om gekwalificeerd personeel dat daar straks mee om kan gaan. Vandaar de nauwe samenwerking met Avans Hogescholen en ROC Tilburg. De studenten en docenten werken volop mee aan de nieuwste ontwikkelingen”, vertelt Pierre van Kleef, programmamanager Midpoint-Brabant Smart Industry. “Van mensen uit het bedrijfsleven leren zij hier de kneepjes van het vak.”

Voorspelbaar onderhoud met CAMPIONE

Een echte fabriek met daarin een productielijn voor de procesindustrie. Het is nagebouwd in fieldlab CAMPIONE bij Gate2 in Gilze. “Alles draait om het bedenken, testen en ontwikkelen van gestructureerde innovaties voor voorspelbaar onderhoud. Want onderhoud uitvoeren op het moment dat het ook echt nodig is, kan heel veel geld besparen. Vaak gebeurt het volgens een standaard planning. Of het gebeurt pas wanneer er iets kapot gaat. In beide gevallen een onnodig hoge kostenpost. Daar is landelijk nog heel veel te winnen.”

Vanaf het begin zijn veel partijen betrokken, zoals Tilburg University, Avans Hogeschool, ROC Tilburg, Hoppenbrouwers Techniek, Fujifilm, BOM, Rijksuniversiteit Groningen, Delta, Hogeschool Zeeland, Tata Steel en Midpoint Brabant. Pierre: “Inmiddels bieden diverse bedrijven ons ruimte in hun fabriek aan voor pilots in de praktijk. De zogenoemde living labs. En zo delen we ervaringen en leren we van elkaar. Jaarlijks helpen we een paar MKB-bedrijven met innoveren in slim onderhoud. De successen delen we ter inspiratie. En zo vindt er steeds opnieuw kruisbestuiving plaats. Samen werken we aan een vernieuwende toekomst.”

Voor meer informatie over de programma's van Midpoint Brabant, Regio Hart van Brabant, MindLabs, House of Leisure en Gate2:


Eerste vliegtuigsimulatoren Daedalus naar China

Zes vliegtuigsimulatoren in wording op een rij. Dat zie je als je de centrale hal van Gate2 binnenloopt. De simulatoren zijn bestemd voor de Chinese markt. Daedalus Aviation Group, gevestigd in Gate2 op de Midpoint Brabant Smart Industry campus in Rijen, is de producent. En dat is een primeur, want Daedalus richtte zich voorheen vooral op het uitzenden en detacheren van hooggekwalificeerd technisch personeel voor aerospace. Waarom breidt Daedalus haar productportfolio uit? We spreken erover met Patrick Wouters, directielid en expert op het gebied van simulatietechniek.

“De naam van de Chinese partner waarvoor deze sims bedoeld zijn, kan ik niet noemen. Maar het is een bedrijf dat onder meer vliegtuigonderdelen levert”, begint Wouters. Sinds 2019 is hij officieel lid van de directie van Daedalus. Verantwoordelijk voor marketing, sales én voor het opzetten van de nieuwe simulatietak van de onderneming. “Omdat er op het gebied van simulatietechniek nog veel te winnen valt in de markt, zetten we daar nu ook een aparte divisie voor op.”

Racesimulatoren

Patrick weet waarover hij praat. Nadat hij jarenlang voor twee multinationals in de aerospace-industrie werkte, stortte hij zich op de ontwikkeling van simulatoren voor formule 2 tot en met 4 – coureurs.  In een hypermodern trainingscentrum (ook gevestigd op Gate 2) traint simracecoureur Atze Kerkhof nu alle professionele coureurs van de KNAF (Knac Nationale Autosport Federatie). Ook internationale klanten weten zijn bedrijf Adrenaline Control goed te vinden. Daarnaast richtte Patrick Adrenaline Xperience en Adrenaline Simulation Systems op. Het eerste is gericht op trainingen voor e-sports, bij het tweede gaat het om virtuele racen vanuit huis. Met zijn komst naar Daedalus, keert hij terug bij zijn oude vakgebied: aerospace.

Nieuwe vormen van simulatie           

“Dit is een mooi pad voor Daedalus. We werken al jaren voor de Koninklijke Luchtmacht, maar ook voor de luchtmachten van Polen, Chili en Noorwegen. Daar is – naast reparatie en onderhoud – ook behoefte aan goede simulatoren.” Zomaar even trainingsvluchten uitvoeren in de lucht kost namelijk klauwen vol met geld. Maar dat is niet het enige voordeel van een simulator. Je kunt dan namelijk ook veilig trainen hoe piloten moeten handelen in een gevaarlijke situatie, zoals brand. Patrick Wouters en Daedalus werken al langer samen. Onder de naam ‘Helios’ ontwikkelden ze een nieuwe methode voor opleiding van helikopterpiloten. “Die simulatie vindt plaats in een echte, vliegende helikopter. Dat is een redelijk simpel model, waar we aan de kant van de trainee het bedieningspaneel van een complexere militaire helikopter hebben nagebouwd. De besturing komt één op één overeen met dat model. De piloot in opleiding ziet elementen die we in de omgeving projecteren. Dat is een combinatie van virtual en augmented reality. Omdat de helikopter waarin deze piloten vliegen een goedkoper model is, en niet bijvoorbeeld een dure chinook, is zo’n trainingsvlucht vele malen goedkoper. Maar de piloot wordt wel getraind alsóf hij in zo’n dure heli zit.” Helios is nu volledig onderdeel van Daedalus.

Joint venture

Even terug naar China. De zes simulatoren die in Rijen zijn gemaakt, worden momenteel naar dat land verscheept. “Dit zijn nog redelijke simpele simulatoren”, zegt Patrick, terwijl hij naar de Boeing 737 Next Generation cockpit van één van de simulatoren wijst. “Deze sims zijn vooral geschikt voor het trainen van simpele procedures en van het navigeren. In China worden ze in eerste instantie vooral ingezet voor leisure. Om geïnteresseerden een rondje te laten vliegen.” Uiteindelijk moet daar een volledige flight training business ontstaan. Inclusief – nog door Daedalus te ontwikkelen – complexere sims. “Daarom zijn we een joint venture met deze partij aangegaan. Er is een duidelijke roadmap van hoe we dat gaan uitrollen. Over vijf jaar moet het er zeker wel staan.”


Loadmaster training center uit de startblokken Gate2

De Koninklijke Luchtmacht groeit door op Gate2. Naast het Air Mobility Training Center is dit jaar geïnvesteerd in een instructie- en trainingsruimte van zevenhonderd vierkante meter, voor het nieuwe Loadmaster Training Center. Daarnaast is een acht meter hoge hoist (hijs) toren geïnstalleerd voor trainingen van landings- en reddingsoperaties vanuit helikopters.

Het LMTC is gevestigd in het Gate2 gebouw op de Midpoint Brabant Smart Industry campus bij het Aeroparc in Rijen, tegenover de ingang van de vliegbasis. In hetzelfde gebouw is ook het Air Mobility Training Centre (AMTC) gevestigd, met de simulatoren voor de C-130 en KDC-10. Sinds maart is het Loadmaster Training Center (LMTC) geopend. De eerste opleidings- en trainingsactiviteiten zijn in juni gestart.

Night Vision & Brown Out

In het LMTC staan verschillende Virtual Reality simulatoren. Voor elk helikoptertype met een cabine één: NH90, Chinook en Cougar. In de simulatoren kan de loadmaster zich op een scala aan procedures trainen, zoals Trooping, Hoisten, Fast ropen en Confined Area Landingen. Een loadmaster is verantwoordelijk voor het beladen en ontladen van transporthelikopters. Er kan in verschillende omgevingen worden gevlogen, bij dag en bij nacht. Zo kan er onder andere worden getraind onder Night Vision Goggles, Brown Out training in een woestijn, White Out landingen in Arctisch gebied en Mountain landingen in de bergen.

Door de Virtual Reality bril op te zetten, waant de loadmaster zich in zijn eigen toestel. Alle onderdelen die zich in werkelijkheid binnen het handbereik van de loadmaster bevinden, zoals deurhandels, handgrepen, stoeltjes, en doorguns zijn ook in de simulator cabine aanwezig.

Hoist toren   

Naast de Virtual Reality simulatoren beschikt het LMTC ook over een acht meter hoge hoist toren. Hier kunnen door de loadmaster en de rescue operator alle procedures hands-on beoefenend worden.

Het LMTC wordt beheerd door een Frans bedrijf, VSM. Zij onderhouden de simulatoren en zorgen samen met loadmasters voor een voortdurende ontwikkeling van het centrum.

Nadat eerst de instructeurs het trainingscentrum eigen hebben gemaakt, starten de eerste opleidingen. Het spits is afgebeten door NH-90 squadron voor een Type Bevoegdheid-opleiding van een NH90 loadmaster.


Avans Hogeschool kiest voor Gate2

“Door deze manier van samenwerken, versterken industrie en onderwijs elkaar.”

Vanaf schooljaar 2020 - 2021 werkt Avans Hogeschool samen met drie technologiehotspots in de provincie Noord-Brabant. Eén in Breda (Urban Living Lab), één in Eindhoven (Brainport Industries Campus) en één in Rijen (Gate2, een initiatief van Midpoint Brabant). Voorzitter College van Bestuur Paul Rüpp: “Leren, onderzoeken en werken in een echte industriële omgeving - voor onze studenten is dat de meest rijke en krachtige leeromgeving die ze zich kunnen wensen.”

Hoe kwam Avans tot de keuze voor juiste deze drie locaties?

“Deze locaties sluiten goed aan bij ons ambitieplan 2025. Studenten krijgen steeds meer ruimte om hun eigen leerpad in te richten. Bij voorkeur combineren ze daarbij verschillende disciplines - net zoals dat in de praktijk ook gangbaar is. Digitalisering van het onderwijs speelt een belangrijke rol. Dat heeft door corona een vlucht genomen. We kiezen voor blended learning - een combinatie van klassikaal en in de praktijk leren en online onderwijs. De opdrachten en projecten richten we in co-creatie met het werkveld in.

Door samen te werken met deze drie hotspots lukt dat ook. Het Urban Living Lab in Breda loopt voorop op het gebied van robotica. Brainport Industries Campus is een broedplaats voor hoogwaardige bedrijven en opleidingen op het gebied van smart industry. En dat geldt voor Gate2 natuurlijk ook. Daar werken we al langer mee samen, in het CAMPIONE-project. Wekelijks zijn er nu al vijftig van onze studenten in Rijen. En dat worden er in de toekomst alleen maar meer.”

Wat gebeurt er straks precies op die locaties?

“Studenten en industrie werken daar samen aan allerlei projecten en opdrachten. Bedrijven pitchen hun vraag of opdracht, en studenten kiezen vervolgens wat bij hun persoonlijke leerpad past. De behoefte van de industrie om samen te werken met studenten is evident. Er is een enorm tekort aan goed geschoold technisch personeel. Door deze manier van samenwerken leren bedrijven en studenten elkaar alvast kennen. En studenten doen voor de bedrijven vaak zeer waardevol onderzoek. Iets waar ze zelf in de regel minder tijd voor vrij kunnen maken. En onze studenten krijgen op deze locaties de kans om kennis te maken met bedrijven, en met de nieuwste ontwikkelingen en technieken.

Ook onze lectoraten betrekken we hierbij. Deze doen toegepast onderzoek in samenwerking met bedrijven, binnen de context van smart industry. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ontwikkelingen in robottechnologie, sensors, data en artificial intelligence. Dit zijn relatief nieuwe begrippen voor het bedrijfsleven, en dan met name voor het mkb. Er is een groot tekort aan technisch smart industry personeel dat kennis en vaardigheden bezit van snel opkomende technologieën zoals 3d printing, virtual reality, internet of things. Door deze manier van samenwerken, versterken industrie en onderwijs elkaar.”

Kun je hiervan een concreet voorbeeld noemen?

“De cyber physical factory bij Gate2 is een mooi voorbeeld. In de toekomst vindt productie via zo’n fabriek 24/7 volautomatisch en autonoom plaats. Natuurlijk zijn we nog niet zo ver, maar het komt er wel aan. Gate2 biedt een ecosysteem waarbinnen studenten en lectoren kunnen testen, bouwen, leren, onderzoeken, een compleet productproces kunnen simuleren, data kunnen verzamelen met het oog op voorspelbaar onderhoud. Het is nu nog toekomstmuziek, maar juist doordat we de krachten in dit ecosysteem bundelen - industrie, studenten, lectoraten, start-ups - helpen we deze ontwikkelingen verder. Leerzaam voor onze studenten en docenten, en bovendien een onmisbare voorbereiding op die snel veranderende toekomst.”

Op welke opleidingen van Avans heeft de samenwerking met de drie technologie hotspots betrekking?

“Smart industry vraagstukken zijn veelal multidisciplinair van aard. Op de lange termijn betrekken we hier dus graag zoveel mogelijk opleidingen en verschillende disciplines van Avans bij. Bijvoorbeeld in het kader van bedrijfsprojecten en toegepast onderzoek. Op korte termijn beginnen we met de opleidingen Industrial Engineering and Management, Mechatronica, Werktuigbouwkunde, Technische Informatica en Technische Bedrijfskunde.”

Hoe ziet het onderwijs er over vijf jaar idealiter uit?

“Het leren vindt dan vooral plaats in technology hubs of hotspots - ecosystemen zoals Gate2, Brainport Industries Campus of Urban Living Lab. De campus van Avans is dan veel meer een plaats voor studenten om elkaar te ontmoeten en om contact te onderhouden met coaches.

Waarschijnlijk bieden we dan ook meer cross sectorale programma's, waardoor studenten nog duidelijker dan nu hun eigen pad kunnen uitstippelen. Zo voeren ze de regie over hun eigen studieloopbaan. Stel bijvoorbeeld dat je de opleiding tot werktuigbouwkundige volgt, en je weet nu al dat je als ondernemer aan de slag wil. Dan is het natuurlijk erg handig als je ook een module marketing of bedrijfskunde kunt doen. Dat vraagt een omslag van ons als opleidingsinstituut. Docenten krijgen een andere rol. En opleidingen onderling moeten nóg beter samenwerken. De student - en zijn of haar leerpad - staat centraal.”