MindLabs wordt bruisend hart Spoorzone voor mensgerichte kunstmatige intelligentie

Eind 2021 wordt MindLabs straatgenoot van Midpoint Brabant. Het centrum voor kunstmatige intelligentie neemt dan haar intrek in een gloednieuw pand in de Tilburgse Spoorzone. We vroegen MindLabs directeur Loet Visschers en programmamanager Ecosysteem Petra van Dijk naar de recente ontwikkelingen en toekomstplannen.

Wat is en doet MindLabs?

MindLabs richt zich op interactieve technologie en menselijk gedrag. We brengen maatschappelijke opgaven met technologie dichter bij mogelijke nieuwe oplossingen. Dit doen we door organisaties uit te dagen om vraagstukken anders aan te pakken. Om te pionieren, om te experimenteren. Samen met ondernemingen, onderwijs en overheden werken we zo aan een ecosysteem voor kunstmatige intelligentie. Zoals Augmented en Virtual Reality, Serious Gaming, Robotica en Natural Language Processing. We pakken projecten op en zoeken daar financiering voor. Dat zijn niet alleen hoogwetenschappelijke projecten. We zetten óók nieuwe technologieën in om kennis en kunde door te geven aan bedrijven en volgende generaties.

Wat is de achterliggende gedachte van MindLabs?

MindLabs wil laten zien wat interactieve technologie kan betekenen voor onderwerpen als zorg, veiligheid, onderwijs en logistiek. Dat kan variëren van grote complexe vraagstukken tot hele praktische projecten. Gerenommeerde onderwijsinstellingen, bedrijven en startups kunnen van elkaar leren, elkaar verder helpen. Wij brengen ze naar elkaar toe. Dat is goed voor Tilburg, voor Brabant, voor ons hele land. Zo dragen we bij aan meer kennis, een innovatieve economie én trekken we toptalent naar de regio.

Wie zijn jullie partners?

De oprichters zijn Tilburg University, ROC Tilburg, Fontys Hogeschool voor Journalistiek, gemeente Tilburg en provincie Noord-Brabant. Een unieke combinatie, met universitair-, hbo- én mbo-onderwijs, samen goed voor méér dan 30.000 studenten, alleen al in Tilburg. Tilburg University heeft zelfs een eigen Artificial Intelligence vakgroep van meer dan 50 experts. Al snel heeft ook DPG Media (uitgever van onder andere Brabants Dagblad) zich bij ons aangesloten. Interpolis en Uitgeverij WPG/Zwijsen zijn onze strategische partners, BUAS komt daar binnenkort bij. Verder hebben we partners als Thebe-De Wever en Ivy Works, Regio Deal partners waaronder de Haven van Rotterdam en de Luchtmacht en drie Startup partners Flow Concepts, Purple Mountain en CastLab.

We vormen een community met actieve leden. MindLabs is eigenlijk vooral een gedachtengoed, een beweging waar je bij wilt zijn als je voorop wilt lopen. Steeds meer partijen sluiten zich bij ons aan. Als lid van de community krijg je toegang tot een relevant netwerk en events op het gebied van nieuwe technologieën. Ook kun je makkelijk schakelen voor vragen of deelnemen aan Artificial Intelligence-projecten. Je moet er natuurlijk zelf wel energie in steken.

Wat zijn jullie kernthema’s?

We focussen op het verbeteren van de interactie tussen mensen en de interactieve technologieën: Robotics & Avatars, Virtual Reality, Serious Gaming en Natural Language Processing. Voor Robotics & Avatars ontwikkelen we bijvoorbeeld kunstmatige intelligentie die zorgt dat een gesprek met een robot goed loopt (natural language processing) of dat de gezichtsuitdrukking van een avatar past bij de inhoud van het gesprek. Voor Serious Games en Virtual Reality onderzoeken we bijvoorbeeld waar het slim kan worden ingezet, hoe het kan bijdragen aan plezier in leren, hoe de game kan inspelen op iemands leercurve en interesses. Denk aan een flightsimulator om piloten te trainen, VR-training over veilig werken in de onderhoudssector, een nieuwe taal leren in gesprek met een avatar. Het is bijna ongelofelijk wat er allemaal kan en nog gaat komen.

Aan welke projecten werken jullie momenteel?

Dat zijn er al heel wat. Een bijzonder project is VIBE (Virtual humans in the Brabant Economy). Hierin bouwen we aan avatars waar je gewoon mee kunt converseren. Binnenkort kunnen we dit staaltje toptechnologie al bewonderen in de zorg, onder andere voor het trainen van verplegend personeel en patiëntenvoorlichting. Een ander mooi voorbeeld is de samenwerking met de Stichting SpaceBuzz. Hiermee kunnen kinderen van groep 7 en 8 in een heuse raket een Virtual Reality ruimtereis maken met André Kuipers als avatar.

Castlab is een startup voortkomend uit Melis Gieterijen. Samen met onder andere de Nederlandse Spoorwegen, Strukton en VRS onderzoekt Castlab hoe ze flexibeler en sneller de nodige reserveonderdelen kunnen leveren voor onderhoud van onze railsector. Door digital twins - digitale 3D profielen - van onderdelen te maken, bouwen ze aan een soort Spotify van de metaalindustrie waarin de klant het gewenste onderdeel kan opzoeken. Ze maken bovendien in het productieproces gebruik van nieuwe technologieën als 3D printen en scannen. Dit is veel duurzamer en goedkoper omdat grote voorraden reserveonderdelen of lange levertijden niet meer nodig zijn.

Samen met Interpolis werken we aan een wetenschappelijk project om aan de hand van data-analyses verschillen in risico-inschatting in kaart te brengen: zijn er groepen anonieme cliënten te onderscheiden die risico’s verschillend benaderen? Kan je hier goed op inspelen zodat ongevallen kunnen worden voorkomen? Denk aan hun succesvolle campagne Smoorverliefd met de hit van rapper Snelle waarmee Interpolis jongeren wil laten zien wat het gevaar is van mobieltjes in het verkeer. Een project waar we nu met hen aan werken is het voorkomen van ongevallen met elektrische fietsen. De vraag is hoe de fiets met digitale toepassingen slimmer kan worden gemaakt. Dat alles onder het motto: voorkomen is beter dan genezen. Want goede preventie scheelt immers in leed en in de schade-uitkering.

De gemeente Tilburg participeert in een project over waarom mensen afval zetten naast, in plaats van in ondergrondse containers, hoe die locaties te voorspellen zijn én wat ertegen te doen is. En voor de Luchtmacht onderzoeken we hoe het trainen van piloten voor de F35 met Virtual Reality goed en veel goedkoper kan.

Waarin werken MindLabs en Midpoint Brabant samen?

Via een Regio Deal met het Rijk hebben we dankzij onder andere Midpoint Brabant fondsen voor diverse projecten aangeboord. Ook hierbij gaat het om de samenwerking tussen ondernemingen, onderwijs en overheden. De Midpoint Brabant kernprogramma’s Smart Services, Smart Industry en Smart Logistics komen hierbij aan bod, en daarnaast ook Smart Health en Smart Media. Smart staat hierbij voor nieuwe slimme technologieën. Die passen we toe in al deze sectoren, bijvoorbeeld met logistieke beslismodellen en voorspelbaar onderhoud.

Verder hebben we frequente afstemming met Midpoint Brabant over het Smart mkb-programma dat dit najaar als pilot van start gaat. Dit is gericht op de digitalisering en het datagericht werken binnen het midden- en kleinbedrijf en bereidt ondernemers voor op de nieuwe technologieën die op hen af komen. We vullen elkaar mooi aan. Midpoint Brabant versnelt digitaliseringsprocessen bij ondernemingen en MindLabs richt zich op vraagstukken die met kunstmatige intelligentie kunnen worden opgelost, maar hiervoor zijn digitale data onmisbaar.

Hiernaast zullen we startups en scale-ups uit onze community in verbinding brengen met Midpoint Brabant als het gaat om adviezen voor bedrijfs- en projectfinanciering.

Kun je een tipje van de sluier oplichten over jullie nieuwe Spoorzone locatie waar je als alles goed loopt eind 2021 intrekt?

Vanwege de expertise in onderzoek en educatie is Tilburg een hele logische plek. De Spoorzone gaat uitgroeien tot een creatieve broedplaats van nationale, misschien wel internationale allure. Ons nieuwe gebouw in de Spoorzone is bovendien makkelijk bereikbaar, omdat het zo dicht bij het Centraal Station ligt.

We opereren nu nog vanuit het Deprezgebouw in de Lange Nieuwstraat. MindLabs komt in Hal 70, ten oosten van de prestigieuze LocHal. Het krijgt eenzelfde robuuste en rauwe look & feel. Het ontwerp van Ector Hoogstad Architecten is een mix van renovatie en nieuwbouw. Ballast Nedam is inmiddels gestart met de bouw. Het installatiebedrijf is BINX Smartility, dat ook betrokken was bij de LocHal en Campus013.

In het gebouw komen organisaties die zich specifiek richten op vernieuwende technologieën. In het complex heeft de Hogeschool Journalistiek van Fontys dan ongeveer een derde van de ruimte. Daarnaast nemen ook de partners DPG Media, ROC Tilburg, Tilburg University en Uitgeverij Zwijsen straks intrek in het gebouw. MindLabs krijgt een gebruiksoppervlakte van 8.000 vierkante meter. Heel bijzonder wordt de centrale ontvangstruimte met café. Hier creëren we een plek waar je elkaar kunt inspireren, met verrassende ontmoetingen, bijeenkomsten, lezingen en nog veel meer. We noemen het niet voor niets het “Bruisend Hart’.

We willen graag nog meer partijen die zich aansluiten bij MindLabs, en een ruimte willen huren in één van de gebouwen van MindLabs. Er is nog ruimte voor een aantal innovatieve initiatieven. Zo'n 1.500 tot 2.000 meter is nog beschikbaar voor verhuur.

Startup Kitchen is een initiatief van MindLabs. Wat is dit precies?

De Startup Kitchen is in mei van dit jaar gestart als onderdeel van het ecosysteem van MindLabs. Het idee is dat de Spoorzone ruimte biedt voor zowel startups, scale-ups als gerenommeerde bedrijven, waardoor ze elkaar gemakkelijk kunnen helpen, en innovatieve ideeën kunnen testen. De startups komen niet allemaal in het MindLabs gebouw, maar in het aangrenzende gebied in de Spoorzone, de creatieve broedplaats die de Startup Kitchen heet. Onder andere Thebe en De Wever, Castlab, Purple Mountain en Flow Concepts zijn hier gevestigd. Dat mag voor maximaal drie jaar, daarna moeten ze doorgroeien naar een andere locatie om plaats te maken voor nieuwe startups. Het kan niet anders dan dat hier een magnetische werking vanuit gaat bij het aantrekken van innovatieve starters.

Wat zijn jullie toekomstplannen?

Met hoogwaardige kennis en praktische toepassingen willen we landelijk en zelfs internationaal een prominente speler worden in interactieve technologie. Dit kunnen we natuurlijk niet alleen. Daarom werken we met diverse partijen samen aan één Brabants AI-netwerk, namelijk met JADS (’s-Hertogenbosch), BUAS Serious Gaming (Breda), EAISI (Eindhoven), Automotive Campus (Helmond) en Brainport Smart District (Eindhoven). Door kennis en kunde samen te brengen krijgen we als Brabant grote slagkracht op het gebied van Artificial Intelligence. De Spoorzone, Tilburg en de regio Midden-Brabant gaan hier op economisch gebied zeker van profiteren.


Een slimme toekomst in het hart van Brabant

Dit artikel gaat over het programma Smart Services van de Strategische Meerjaren Agenda van Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant. Het is een publicatie van Gemeente Tilburg en gaat over de samenwerking bij de digitalisering en dataficering van ondernemingen, onderwijs, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en overheid in Midden-Brabant.

Het roer gaat rigoureus om. Met in de hoofdrol: slimme technologie, mogelijk gemaakt door samenwerking. Wereldwijd dendert de digitalisering voort. Het bestellen van diensten en producen via internet, de opkomst van robotisering in de industrie en zorgrobots voor ouderen. Maar ook scan auto's die parkeertickets controleren en automatische afvalcontainers (big belly's) komen steeds vaker voor in ons dagelijks leven. Een ding is zeker: meegaan in de snelle ontwikkelingen is noodzakelijk om als bedrijf of organisatie toekomstbestendig te blijven. Dat besef is er vaak wel bij ondernemers. Grote vraag is eerder, hoe dan?

Smart Services
De strategische meerjaren agenda van Hart van Brabant streeft slimme dienstverlening na. Denk bijvoorbeeld aan vraagstukken rondom het toepassen van nieuwe belangrijke technologieën zoals kunstmatige intelligentie (Artificial Intelligence). Het bevorderen van kennis is cruciaal om dat te kunnen bereiken. Midpoint Brabant heeft daarvoor één overkoepelend ontwikkelprogramma: Smart Services. Dat is gericht op nieuwe, kennisintensieve dienstverlening.

Bas Kapitein, directeur Midpoint Brabant en Ralf Daggers, programmadirecteur Midpoint Brabant helpen ondernemers uit het mkb om daarin slimme keuzes te maken. Het onderwijs en (startende) bedrijven zijn daarbij nauw betrokken. Bas: "Een goede samenwerking is de absolute voorwaarde om je zowel maatschappelijk als economisch verder te kunnen ontwikkelen."

Loet Visschers, directeur MindLabs: "De digitale ontwikkelingen gaan inderdaad veel sneller dan de meesten denken. Daarom maken wij veel reuring. Zo hopen we grote en kleine ondernemers tijdig bewust te maken van het belang bij te blijven en aan te haken. Alleen zo blijf je meedraaien in de (nabije) toekomst. Zowel op het gebied van zorg, maar bijvoorbeeld ook in de logistiek, industrie, onderwijs, media en veiligheid."

Kloppend hart
Bas: "We zijn een behoorlijke studentenstad met onze universiteit, 2 hogescholen en 3 mbo-instellingen. Genoeg kennis en vaardigheden in huis. Tel daarbij op dat Tilburg zo'n 60 tot 70% voor zijn rekening neemt als het gaat om economische activiteiten in Midden-Brabant, en je begrijpt dat we samen heel veel kunnen bereiken. Laten we daarom alle krachten bundelen en elkaar versterken. Een dynamisch hart in een inspirerende omgeving trekt bovendien extra kennis aan. Het zorgt voor interessante verbindingen die de stad doen groeien. Een plek die ook klopt voor onze hoog opgeleide studenten", aldus een bevlogen Bas.

Verbinden
Loet: "De interactie tussen mens en robot neemt alsmaar toe. En kijk eens naar al die mobieltjes in de trein. Bijna geen krant meer te bekennen. Je moet je bedrijf echt anders in gaan richten. Steeds meer bedrijven en organisaties worden daarom lid van MindLabs. Wij denken als sparring partner mee en verbinden vraag en aanbod. De ondernemers werken samen met partners uit ons netwerk toe naar passende alternatieven voor de toekomst. Denk bijvoorbeeld aan Uitgeverij Zwijsen en Interpolis. Recent hebben ook Thebe en de Wever een overeenkomst gesloten om de mogelijkheden voor toekomstige ouderenzorg te onderzoeken."

Slim sturen
"Dataficering gaat een zeer belangrijke rol spelen", aldus Ralf. "Er zit zoveel meer informatie in machines dan we nu gebruiken. Door die gegevens meer te benutten en te analyseren, maken we processen slimmer en kunnen we voorspellingen doen op basis van zogenoemde algoritmes, terugkerende patronen. Zo kan een cv-installateur via data voortijdig storingen opsporen. Dat betekent minder overlast, kostenbesparend en een tevreden klant."

Ideaal voor elke ondernemer dus. "Dat klopt", gaat Ralf verder. "Toch is er vaak nog wat terughoudendheid. Zo moet een ondernemer de benodigde software aanschaffen. En een ondernemer wil binnen 3 maanden resultaat, terwijl ontwikkeltrajecten vaak langer duren. Aan ons de uitdaging om een manier te vinden waarin beide wensen samenkomen."

Inspireren
"We inspireren en informeren bedrijven uit het mkb op verschillende manieren", gaat Ralf verder. "Seminars per sector bijvoorbeeld of een 3-daagse workshop. Een subsidiepotje moet de drempel voor ondernemers bovendien verlagen." Bas reageert: "Voor ondernemers betekent het nogal wat. Ik vind het daarom geweldig dat de gemeente Tilburg veel waarde hecht aan de toekomstbestendigheid van ondernemers en hierin extra investeert. Die aanjaagrol is essentieel om de vaart erin te houden en waardeer ik enorm."

Doel
"Jaarlijks zo'n 60 tot 100 mkb-bedrijven datagedreven maken, daar gaan we voor", vertelt Ralf enthousiast. Net als het aantrekken van nieuwe toeleveranciers op het gebied van digitalisering. Bedrijven die zich bezig houden met big data brengen we samen in Plan T. En last but not least, creëren we een systeem dat dient als perfecte basis voor een integrale samenwerking:  een centraal dataplatform (virtuele bibliotheek) die als een soort spin in het web als informatiepunt fungeert voor alle omliggende partijen: het mkb, digi hubs (gevestigde digitale bedrijven), onderwijs en starters op het gebied van digitalisering."  Loet vult aan: "Ook starters brengen we bij elkaar in een zogenoemde startup kitchen. Zo leren ze van elkaar en ontwikkelen ze zich sneller. Bovendien profiteren ze van de begeleiding die ze krijgen om zich goed te verankeren in de regio."

Onderwijs
De nieuwe aanpak zorgt ook binnen het onderwijs voor behoorlijke verschuivingen. Vaste stagemomenten en afstudeeropdrachten worden losgelaten en vervangen door continu ontwikkelen en leren in de praktijk. Bas: "Er is nu al een pool aan studenten vanuit Fontys ICT die wordt ingezet voor het mkb."

Nationale AI-cursus
Wil je meer weten over artificiële intelligentie? En wat het jou, ondernemers en organisaties kan bieden? Neem dan eens een kijkje bij de nationale AI-cursus. Ook leuk voor kinderen. Een website over kunstmatige intelligentie die misverstanden over deze technologie uit de wereld helpt en je nader kennis laat maken met de nieuwste ontwikkelingen.

Voor meer informatie over de programma's kijk op de websites Midpoint Brabant en MindLabs.

Tekst: Linda Overbeeke