Tilburg University

Kennis-as Midden-Brabant: levensader voor de toekomst

Dit is een publicatie van gemeente Tilburg.

Dit een artikel in de reeks van verhalen over de Strategische Meerjaren Agenda van Midden-Brabant: het belang van samenwerking in de regio. Negen gemeenten werken hier samen aan duurzame ontwikkeling op het gebied van economie, ecologie en sociale groei. Dit keer aandacht voor de kennis-as. Gemeenten, ondernemers en onderwijs bundelen hun krachten. Samen slim innoveren, een must voor de toekomst.

De digitalisering is door het coronavirus in een stroomversnelling terecht gekomen. Versnellen is het werkwoord. Meer dan ooit is slimme technologie en samenwerken onmisbaar om als bedrijf of organisatie toekomstbestendig te blijven. Dat onderstreept het belang van de kennis-as. Hoe dat er in de praktijk uit ziet, illustreren de verhalen in dit artikel over House of Leisure en Gate2.

Grensoverschrijdende samenwerking

Naast de lokale samenwerking tussen MindLabs, Midpoint Brabant, Plan-t, Interpolis, Gebouw 88, Tilburg University, Fontys, ROC Tilburg, gemeente Tilburg en tientallen andere betrokkenen, zijn er Brabant-brede lijnen met gespecialiseerde partijen zoals de data-universiteit JADS in Den Bosch, BUAS (serious gaming) in Breda, de EAISI in Eindhoven (onderzoek naar kunstmatige intelligentie) en Brainport Smart District in Helmond (ontwikkeling slimme woon- en werkwijken).

Dwars door de Spoorzone

Loet Visschers, strateeg economie bij de gemeente: “Naast de regionale kennis-as, hebben we onze eigen variant in de Spoorzone die doorloopt tot aan Tilburg University. Een plek waar veel diverse partijen elkaar inspireren en samenwerken aan de toekomst. Allemaal gericht op kennisinnovatie en digitale dienstverlening.” Je leest er meer over in een eerder verschenen artikel.

Slim ontspannen

House of Leisure is een initiatief van Midpoint Brabant, de verbindende schakel in Midden-Brabant op het gebied van Smart Industry, Smart Logistics en Smart Leisure. Gemeente Tilburg is als stakeholder van Midpoint Brabant nauw betrokken bij alle ontwikkelingen.

De focus van House of Leisure ligt op het creëren van nieuw aanbod op het gebied van vrije tijd. “De openbare ruimte krijg je leefbaarder door de juiste balans en verbinding te vinden tussen wonen, werken en recreëren. En beleving en leefbaarheid gaan wat mij betreft hand in hand.” Aan het woord is Joost Melis, directeur van House of Leisure. “We zijn een onafhankelijke stichting zonder winstoogmerk en hebben met een uitgebreid partnernetwerk heel wat expertise in huis. Dat delen we graag met gemeenten en provincie. Maar we helpen bijvoorbeeld ook musea met het ontwikkelen van plannen.”

Ontwikkelen en vernieuwen

Het aanbod op het gebied van vrije tijd in Brabant mag er zijn. “En toch is het noodzakelijk om te blijven vernieuwen en de openbare ruimte ‘beleefbaarder’ te maken. Kijk bijvoorbeeld al hoe het gedrag van de consument is veranderd door corona. De thuismarkt is flink gegroeid. Laat ook inwoners de kracht en kwaliteit van Brabant ervaren.”

Meten is weten

“Het is essentieel om te weten waar de markt op zit te wachten. Benut cijfers en feiten om na te gaan of je plan goede kans van slagen heeft in plaats van af te gaan op een buikgevoel. En kijk of het past bij het dna van je gemeente. De digitale kansenkaart die we hebben ontwikkeld is de ideale meetlat om daar snel achter te komen.”

De kaart geeft inzicht in 3 gebieden: het huidige aanbod, de behoeftes vanuit de markt en de vraag of het aanbod past bij het dna van een bepaald gebied in Brabant. “Met de digitale kansenkaart kun je aanbod vergelijken en erachter komen wat grote kans van slagen heeft of wellicht elders beter tot z’n recht komt. Het helpt bestuurders om sneller en beter besluiten te nemen als het gaat over het ontwikkelen van leisure in de regio.”

Samen

Bij de ontwikkeling van de kansenkaart zijn veel kennispartijen betrokken, zoals vierdejaarsstudenten van de HAS. “We zijn nu ook samen met BUAS in Breda bezig met de ontwikkeling van een game in 3D. Bestuurders kunnen het spel straks zelf gaan spelen en krijgen daarmee ook een rol in de ontwikkeling van kansen in de regio. “De kracht van multidisciplinaire samenwerking is enorm.”

Gate 2

Bij Gate2 in Gilze, de Smart Industry hub in Midden-Brabant, draait het om het ontwikkelen en realiseren van innovatieprojecten op het gebied van productietechnieken, simulatie en digitalisering. In verschillende labs vinden allerlei onderzoeken plaats. Zoals naar metaal en coatings, lijmverbindingstechnieken, carbonscans voor luchtvaartreparaties, een 3DPrintlab en nog veel meer. Trainingen voor (luchtmacht)piloten en autocoureurs via verschillende simulatoren met de meest geavanceerde technieken zijn er ook. Net als de ontwikkeling van ondergrondse elektrische laadstations voor auto’s. Zeer diverse onderdelen, met een onmisbare gemeenschappelijke deler: samen kennis delen.

Kennis is kracht

Onderzoek naar nieuwe mogelijkheden gebeurt in samenwerking met Tilburg University. “Het ontwikkelen van nieuwe technologieën vraagt ook om gekwalificeerd personeel dat daar straks mee om kan gaan. Vandaar de nauwe samenwerking met Avans Hogescholen en ROC Tilburg. De studenten en docenten werken volop mee aan de nieuwste ontwikkelingen”, vertelt Pierre van Kleef, programmamanager Midpoint-Brabant Smart Industry. “Van mensen uit het bedrijfsleven leren zij hier de kneepjes van het vak.”

Voorspelbaar onderhoud met CAMPIONE

Een echte fabriek met daarin een productielijn voor de procesindustrie. Het is nagebouwd in fieldlab CAMPIONE bij Gate2 in Gilze. “Alles draait om het bedenken, testen en ontwikkelen van gestructureerde innovaties voor voorspelbaar onderhoud. Want onderhoud uitvoeren op het moment dat het ook echt nodig is, kan heel veel geld besparen. Vaak gebeurt het volgens een standaard planning. Of het gebeurt pas wanneer er iets kapot gaat. In beide gevallen een onnodig hoge kostenpost. Daar is landelijk nog heel veel te winnen.”

Vanaf het begin zijn veel partijen betrokken, zoals Tilburg University, Avans Hogeschool, ROC Tilburg, Hoppenbrouwers Techniek, Fujifilm, BOM, Rijksuniversiteit Groningen, Delta, Hogeschool Zeeland, Tata Steel en Midpoint Brabant. Pierre: “Inmiddels bieden diverse bedrijven ons ruimte in hun fabriek aan voor pilots in de praktijk. De zogenoemde living labs. En zo delen we ervaringen en leren we van elkaar. Jaarlijks helpen we een paar MKB-bedrijven met innoveren in slim onderhoud. De successen delen we ter inspiratie. En zo vindt er steeds opnieuw kruisbestuiving plaats. Samen werken we aan een vernieuwende toekomst.”

Voor meer informatie over de programma's van Midpoint Brabant, Regio Hart van Brabant, MindLabs, House of Leisure en Gate2:


Midpoint Brabant lanceert Up-New centra voor meer circulair maken Midden-Brabant

Onder de naam Up-New introduceert Midpoint Brabant een lange termijnprogramma als stimulans om de regio Midden-Brabant meer circulair te maken. De komende jaren verschijnen in Midden-Brabant diverse Up-New centra waar je kunt ervaren hoe efficiënt hergebruik in de praktijk werkt en hoe je hier als organisatie mee aan de slag kunt gaan. Ook komt er een online Up-New portaal voor informatie, inspiratie en contacten. Ondernemingen uit de regio kunnen gebruik maken van advies en ondersteuning door Midpoint Brabant om innovatieve circulaire ideeën van de grond te krijgen en deze om te zetten naar succesvolle business.

Als economisch regionaal samenwerkingsverband tussen ondernemers, onderwijs, overheid en maatschappelijke partners streeft Midpoint Brabant naar een veerkrachtig en circulair Midden-Brabant.

Regionale Up-New centra

Up-New centra zijn fysieke locaties die fungeren als ontmoetings- en werkplekken gericht op circulaire innovatie in diverse sectoren van de maakindustrie in Midden-Brabant.

Textiel

In het Drögepand naast het TextielMuseum in Tilburg komt Up-New Textiles, naar verwachting in 2022. Midpoint Brabant, TextielMuseum, TextielLab en Wolkat gaan dit exploiteren. Bezoekers zien en voelen hier hoe hergebruik van textiel precies werkt.

Leder

In de regio De Langstraat komen maar liefst twee Up-New Leather centra. Eén centrum is met name gericht op het lederproces en fashion. Het is een samenwerking van Midpoint Brabant, Gemeente Waalwijk en Leather Made Smart, een initiatief van regionale ondernemers die zich richten op het uitdragen van ‘de meest slimme schoenen- en lederregio’. Het plan is om samen met het schoenen- en ledermuseum de locatie van het Up-New Leather centrum te bepalen. Het andere centrum komt in het Heuvelpark in Dongen en gaat vooral over lederproductie. Dit wordt een samenwerking met Trace Your Leather en diverse regionale ondernemingen. Waalwijk en Dongen zijn van oudsher dé internationale ledercentra. De Langstraat is nog altijd een wereldwijde topregio in lederhandel.

Overbodige spullen en materialen

Bij de nieuwe milieustraat in Tilburg komt een Up-New Recycling centrum als ontvangststation van afgedankte consumentengoederen. In dit Circulair Ambachtscentrum gaan het Brabants Afval Team, La Poubelle en Kringloop Tilburg met Midpoint Brabant en het Kennispact MBO Brabant samenwerken om de hoeveelheid afval van de milieustraat significant te verminderen. Dit gebeurt door spullen een tweede leven te geven door ze te pimpen, te repareren of te demonteren in herbruikbare of recyclebare componenten. Kortom, de gebrachte spullen krijgen weer waarde. Zo krijgen brengers het besef dat ze iets waardevols achterlaten in plaats van dat ze ‘rommel dumpen’.

Andere sectoren

Ook zijn er plannen voor Up-New centra voor andere sectoren, zoals food (in Tilburg) en Smart Industry (bij Gate2 in Rijen). Voor de regionale kernsectoren maakindustrie, logistiek en leisure, komen speciale circulaire programma’s in combinatie met digitalisering, dataficatie, energietransitie en arbeidsmarktontwikkeling.

Nationale circulaire hotspot regio

Herman Gels, programmamanager Midpoint Brabant Circulair licht de plannen toe: “Om de Sustainable Development Goals van de United Nations te halen, zullen we ook in Midden-Brabant flink aan de bak moeten. Ons gezamenlijk doel is om Midden-Brabant in 2030 voor 50% en in 2050 100% circulair te maken. In de Regio Deal met het Rijk is opgenomen dat Midden-Brabant wil uitgroeien tot een nationaal erkende circulaire hotspot. De Up-New programma’s en centra in Midden-Brabant staan daarom in nauwe verbinding met andere keteninitiatieven in Nederland en zelfs daarbuiten. Met Up-New geven we de kennis, inspiratie én handvaten om circulair ondernemen ook daadwerkelijk te injecteren in het DNA van jouw onderneming.”

Regio Deal

Up-New is één van de zeventien projecten van de Regio Deal Makes & Moves van Midden- en West-Brabant. De hoofdpartners van het project zijn het Rijk, Provincie Noord-Brabant, gemeente Tilburg, Midpoint Brabant, Regio Hart van Brabant, Stichting MOED en Energiehuis.

Fotocredits: Alphenberg Waalwijk (ecologisch gelooid leder)


Twee jaar erbij voor Een Gezond Leisureklimaat!

Ook ná 2020 blijven we leisure-ondernemers helpen bij het beschermen van hun bedrijf tegen hoos- en hittestress. Regio Hart van Brabant gaf groen licht voor verlenging van het programma Een Gezond Leisureklimaat voor 2021 en 2022. En daar zijn we blij mee! Samen met de beloofde bijdragen van de waterschappen Brabantse Delta en De Dommel gaan we ervoor. Want zelfs in lastige tijden zijn kleine stappen mogelijk.

Hoos en hitte
De extreme regen van de afgelopen weken en de huidige hitte benadrukken het nog eens: wat wij doen is geen overbodige luxe. Veel ondernemers willen hun bedrijf verduurzamen, maar missen kennis of een beginpunt. In dat gat springen de partners die samen Een Gezond Leisureklimaat vormen: waterschappen, overheid, ondernemers en natuurorganisaties. We brengen positieve energie en zetten ondernemers aan het denken: hoe voorkom je overlast van zo’n bui? Of hoe profiteer je zelfs van al dat water? Wat ga je doen als het te heet wordt voor gasten om te fietsen?

Positief en praktisch
Projectmanager Nicole van Hoof: “In 2021 en 2022 blijven we positief en praktisch. We begonnen in 2018 met bewustwording en zijn nu vooral bezig met activatie. We helpen bijvoorbeeld bij een eerste stap naar meer bomen en planten om water op te vangen. Of geven ideeën om minder voedsel te verspillen of minder last te hebben van hitte. Kleine duurzame stappen op maat, die ook bijdragen aan de gastvrijheid. Want gastvrijheid is en blijft de kern voor onze ondernemers. Zeker in deze moeilijke tijd.”

Meer informatie
Wil je meer weten? Check op website van Midpoint House of Leisure de pagina Een gezond leisureklimaat of neem contact op met Nicole via nicolevanhoof@midpointbrabant.nl of 06 – 20 88 95 93.


(Video) voor gezellige uitjes en vakanties ga je naar Midden-Brabant

Ben je op zoek naar een gezellig uitje, een onvergetelijke vakantie of een spannend avontuur? Kom dan naar Midden-Brabant. Je kunt er naar de Efteling, Beekse Bergen, Loonse en Drunense Duinen, Oisterwijkse bossen en vennen, vestingstad Heusden, de vele terrassen en natuurlijk de Tilburgse kermis.

Midden-Brabant is dan ook niet voor niets een van de meest toonaangevende regio’s in Noordwest-Europa voor korte familievakanties. Een positie die we graag verder uitbouwen vanuit Midpoint Brabant. Dat doen we door meer bezoekers aan te trekken, zodat er meer besteed wordt in onze regio. Met een aantrekkelijk leisure aanbod blijven de bezoekers langer, waardoor er ook meer banen komen. Ook in deze lastige coronaperiode werken we met z’n allen hard om de branche succesvol te houden.

Ambities zijn er ook volop in Midden-Brabant. Dat bewijst de internationaal bekroonde LocHal in de Spoorzone. Maar denk ook aan award winning Meta Maze Doloris in Tilburg.

Vanuit Midpoint House of Leisure (onderdeel van Midpoint Brabant) ondersteunen we ambitieuze ondernemers in Midden-Brabant om het leisure aanbod te versterken en te verduurzamen. Dat doen we door de ondernemers te verbinden aan overheid en onderwijs in innovatieve projecten die de regio (be)leefbaar maken. Zo inspireren we elkaar en creëren we nieuwe kansen.

Met de Leisure Opportunity Game verken je interactief de leisure kansen in de regio. Of met de slimme digitale toepassing, TAP, betaal je enkel voor de tijd dat je gebruik maakt van het vrijetijdsaanbod. En met Van Gogh Homeland Experience zetten we de regio internationaal op de kaart.

Kortom: in Midden-Brabant zetten we dromen om in daden.

Bekijk hier de VIDEO over de vele mooie plekken en het inspirerende vrijetijdsaanbod in onze regio:

 


Conceptbod Regionale Energie- en Klimaatstrategie vastgesteld voor Midden-Brabant

In Midden-Brabant werken gemeenten, provincie, waterschappen aan een Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS). Hierin staan plannen voor het grootschalig opwekken van duurzame energie, aardgasloze vormen van warmtewinning en klimaatadaptatie. Het conceptbod REKS is inmiddels op regioniveau vastgesteld. De inhoud ervan heeft ook gevolgen voor ondernemers in de regio Hart van Brabant en projecten van Midpoint Brabant. Bijvoorbeeld voor het plaatsen van zonnepanelen op bedrijfsdaken, (financiële) participatievormen bij windenergie of het gebruiken en afvoeren van restwarmte uit fabrieken.

De instemming op regioniveau vormt de start voor de lokale besluitvorming door de colleges van de betrokken gemeenten, gedeputeerde staten en de dagelijkse besturen van de waterschappen. Het proces zal lopen tot medio juni 2020, waarna het conceptbod in juli wordt ingediend bij het Rijk.

Het volledige conceptbod-REKS is hier te lezen.

Elektriciteit, warmte en klimaat

Het conceptbod-REKS vormt de regionale vertaling van de nationale afspraken uit het Klimaatakkoord. Zo komen in het bod onder meer de zoekgebieden voor duurzame opwek van energie, een Regionale Structuur Warmte (RSW), een aanpak voor klimaatadaptatie en handreiking voor zonnevelden in het buitengebied terug.

Verder is in het bod nadrukkelijk aandacht voor de inwoners, die mee moeten kunnen profiteren van de energietransitie. Participatie wordt hierin gezien als voorwaarde voor draagvlak, ook op lange termijn. Volgens Gerard Bruijniks, voorzitter van de stuurgroep REKS, is de regio er met de REKS in geslaagd "een gebiedseigen energiemix te ontwikkelen, die recht doet aan de kwaliteit van het landschap en waar de inwoners van de regio zich mee kunnen identificeren en associëren".

Breed draagvlak

Bij het opstellen van de REKS waren naast de gemeenten, provincie en waterschappen ook andere partijen betrokken. Zo werden lokale energiecoöperaties, woningcorporaties, netbeheerder Enexis, landschapsarchitecten, natuur- en milieuorganisaties en bedrijven gevraagd een bijdrage te leveren aan de strategie. Ook inwoners hebben een belangrijke rol binnen de REKS. Zodra de kaders van de REKS bekend zijn, geven de gemeenten hier op hun eigen manier invulling in. Dat kan door inwoners te informeren, maar ook door hen actief te betrekken of laten participeren.

De natuurorganisaties, die ook zijn vertegenwoordigd in de stuurgroep, staan achter het bod maar vinden de handreiking grootschalige zon nog niet voldoende. Omdat de handreiking nu al integraal wordt meegenomen in het conceptbod, konden de natuurorganisaties niet instemmen met het bod. Het komende half jaar wordt daarom gekeken of deze in overleg met alle betrokkenen nog kan worden aangescherpt, zodat ook zij zich kunnen vinden in de volledige REKS.

Regionale strategie, lokale besluitvorming

Met deze plannen is een belangrijke stap gezet naar het definitieve bod, dat volgend jaar wordt ingediend bij het Rijk en moet worden goedgekeurd door de gemeenteraden in alle gemeenten (in tegenstelling tot het conceptbod, dat een collegebesluit vergt). Toch zijn de raadsleden de afgelopen maanden al betrokken bij de REKS (bijvoorbeeld tijdens de Radenavond van 12 februari jl.) en wordt het conceptbod de komende maanden ook besproken met de raadsleden.

Ondanks dat lokaal ingestemd moet worden met de plannen, is de strategie op regionaal niveau ontwikkeld en hebben gemeenten afgesproken hierbij als één gemeente te acteren en te besluiten. De achterliggende gedachte is dat geen twee plekken in de regio hetzelfde zijn, en dat niet elke gemeente dezelfde mogelijkheden (en wensen) heeft voor verduurzaming. Duurzaamheid en klimaat houden echter niet op bij de gemeentegrens. Door samen te werken en elkaar te helpen, kan elke gemeente een steentje bijdragen aan de energie- en klimaatopgave. Bovendien kunnen zo de beste keuzes worden gemaakt voor mens, dier en milieu.

Vervolgproces

Aan het conceptbod REKS is meer dan een jaar werk vooraf gegaan. Paul van Dijk, procesregisseur REKS: "Het is een resultaat waar we allemaal trots op mogen zijn. Onder flinke tijdsdruk is het gelukt om een goed en gedragen bod neer te leggen. De bestuurders zijn ook zeer te spreken over de voorbereiding en de flexibiliteit die iedereen heeft getoond om dit product op tijd op te leveren. Kortom, complimenten aan iedereen die hier het afgelopen jaar bij betrokken is geweest."

De komende tijd start de lokale besluitvorming en wordt het concept-bod besproken binnen de gemeenten. In juni wordt het conceptbod ingediend bij het Rijk en start de doorrekening van alle RE(K)S'en door het Planbureau voor de Leefomgeving. Medio oktober is vervolgens bekend of er een restvraag is en kan het conceptbod eventueel worden aangepast, zodat in maart 2021 het definitieve bod REKS bekend is. Dan start ook de verwerking van de REKS in het omgevingsbeleid.

Meer weten?
Neem contact op met Paul van Dijk, procesregisseur REKS namens Regio Hart van Brabant: paul.van.dijk@tilburg.nl . Zie ook de webpagina van Regio Hart van Brabant.