MindLabs wordt bruisend hart Spoorzone voor mensgerichte kunstmatige intelligentie

Eind 2021 wordt MindLabs straatgenoot van Midpoint Brabant. Het centrum voor kunstmatige intelligentie neemt dan haar intrek in een gloednieuw pand in de Tilburgse Spoorzone. We vroegen MindLabs directeur Loet Visschers en programmamanager Ecosysteem Petra van Dijk naar de recente ontwikkelingen en toekomstplannen.

Wat is en doet MindLabs?

MindLabs richt zich op interactieve technologie en menselijk gedrag. We brengen maatschappelijke opgaven met technologie dichter bij mogelijke nieuwe oplossingen. Dit doen we door organisaties uit te dagen om vraagstukken anders aan te pakken. Om te pionieren, om te experimenteren. Samen met ondernemingen, onderwijs en overheden werken we zo aan een ecosysteem voor kunstmatige intelligentie. Zoals Augmented en Virtual Reality, Serious Gaming, Robotica en Natural Language Processing. We pakken projecten op en zoeken daar financiering voor. Dat zijn niet alleen hoogwetenschappelijke projecten. We zetten óók nieuwe technologieën in om kennis en kunde door te geven aan bedrijven en volgende generaties.

Wat is de achterliggende gedachte van MindLabs?

MindLabs wil laten zien wat interactieve technologie kan betekenen voor onderwerpen als zorg, veiligheid, onderwijs en logistiek. Dat kan variëren van grote complexe vraagstukken tot hele praktische projecten. Gerenommeerde onderwijsinstellingen, bedrijven en startups kunnen van elkaar leren, elkaar verder helpen. Wij brengen ze naar elkaar toe. Dat is goed voor Tilburg, voor Brabant, voor ons hele land. Zo dragen we bij aan meer kennis, een innovatieve economie én trekken we toptalent naar de regio.

Wie zijn jullie partners?

De oprichters zijn Tilburg University, ROC Tilburg, Fontys Hogeschool voor Journalistiek, gemeente Tilburg en provincie Noord-Brabant. Een unieke combinatie, met universitair-, hbo- én mbo-onderwijs, samen goed voor méér dan 30.000 studenten, alleen al in Tilburg. Tilburg University heeft zelfs een eigen Artificial Intelligence vakgroep van meer dan 50 experts. Al snel heeft ook DPG Media (uitgever van onder andere Brabants Dagblad) zich bij ons aangesloten. Interpolis en Uitgeverij WPG/Zwijsen zijn onze strategische partners, BUAS komt daar binnenkort bij. Verder hebben we partners als Thebe-De Wever en Ivy Works, Regio Deal partners waaronder de Haven van Rotterdam en de Luchtmacht en drie Startup partners Flow Concepts, Purple Mountain en CastLab.

We vormen een community met actieve leden. MindLabs is eigenlijk vooral een gedachtengoed, een beweging waar je bij wilt zijn als je voorop wilt lopen. Steeds meer partijen sluiten zich bij ons aan. Als lid van de community krijg je toegang tot een relevant netwerk en events op het gebied van nieuwe technologieën. Ook kun je makkelijk schakelen voor vragen of deelnemen aan Artificial Intelligence-projecten. Je moet er natuurlijk zelf wel energie in steken.

Wat zijn jullie kernthema’s?

We focussen op het verbeteren van de interactie tussen mensen en de interactieve technologieën: Robotics & Avatars, Virtual Reality, Serious Gaming en Natural Language Processing. Voor Robotics & Avatars ontwikkelen we bijvoorbeeld kunstmatige intelligentie die zorgt dat een gesprek met een robot goed loopt (natural language processing) of dat de gezichtsuitdrukking van een avatar past bij de inhoud van het gesprek. Voor Serious Games en Virtual Reality onderzoeken we bijvoorbeeld waar het slim kan worden ingezet, hoe het kan bijdragen aan plezier in leren, hoe de game kan inspelen op iemands leercurve en interesses. Denk aan een flightsimulator om piloten te trainen, VR-training over veilig werken in de onderhoudssector, een nieuwe taal leren in gesprek met een avatar. Het is bijna ongelofelijk wat er allemaal kan en nog gaat komen.

Aan welke projecten werken jullie momenteel?

Dat zijn er al heel wat. Een bijzonder project is VIBE (Virtual humans in the Brabant Economy). Hierin bouwen we aan avatars waar je gewoon mee kunt converseren. Binnenkort kunnen we dit staaltje toptechnologie al bewonderen in de zorg, onder andere voor het trainen van verplegend personeel en patiëntenvoorlichting. Een ander mooi voorbeeld is de samenwerking met de Stichting SpaceBuzz. Hiermee kunnen kinderen van groep 7 en 8 in een heuse raket een Virtual Reality ruimtereis maken met André Kuipers als avatar.

Castlab is een startup voortkomend uit Melis Gieterijen. Samen met onder andere de Nederlandse Spoorwegen, Strukton en VRS onderzoekt Castlab hoe ze flexibeler en sneller de nodige reserveonderdelen kunnen leveren voor onderhoud van onze railsector. Door digital twins - digitale 3D profielen - van onderdelen te maken, bouwen ze aan een soort Spotify van de metaalindustrie waarin de klant het gewenste onderdeel kan opzoeken. Ze maken bovendien in het productieproces gebruik van nieuwe technologieën als 3D printen en scannen. Dit is veel duurzamer en goedkoper omdat grote voorraden reserveonderdelen of lange levertijden niet meer nodig zijn.

Samen met Interpolis werken we aan een wetenschappelijk project om aan de hand van data-analyses verschillen in risico-inschatting in kaart te brengen: zijn er groepen anonieme cliënten te onderscheiden die risico’s verschillend benaderen? Kan je hier goed op inspelen zodat ongevallen kunnen worden voorkomen? Denk aan hun succesvolle campagne Smoorverliefd met de hit van rapper Snelle waarmee Interpolis jongeren wil laten zien wat het gevaar is van mobieltjes in het verkeer. Een project waar we nu met hen aan werken is het voorkomen van ongevallen met elektrische fietsen. De vraag is hoe de fiets met digitale toepassingen slimmer kan worden gemaakt. Dat alles onder het motto: voorkomen is beter dan genezen. Want goede preventie scheelt immers in leed en in de schade-uitkering.

De gemeente Tilburg participeert in een project over waarom mensen afval zetten naast, in plaats van in ondergrondse containers, hoe die locaties te voorspellen zijn én wat ertegen te doen is. En voor de Luchtmacht onderzoeken we hoe het trainen van piloten voor de F35 met Virtual Reality goed en veel goedkoper kan.

Waarin werken MindLabs en Midpoint Brabant samen?

Via een Regio Deal met het Rijk hebben we dankzij onder andere Midpoint Brabant fondsen voor diverse projecten aangeboord. Ook hierbij gaat het om de samenwerking tussen ondernemingen, onderwijs en overheden. De Midpoint Brabant kernprogramma’s Smart Services, Smart Industry en Smart Logistics komen hierbij aan bod, en daarnaast ook Smart Health en Smart Media. Smart staat hierbij voor nieuwe slimme technologieën. Die passen we toe in al deze sectoren, bijvoorbeeld met logistieke beslismodellen en voorspelbaar onderhoud.

Verder hebben we frequente afstemming met Midpoint Brabant over het Smart mkb-programma dat dit najaar als pilot van start gaat. Dit is gericht op de digitalisering en het datagericht werken binnen het midden- en kleinbedrijf en bereidt ondernemers voor op de nieuwe technologieën die op hen af komen. We vullen elkaar mooi aan. Midpoint Brabant versnelt digitaliseringsprocessen bij ondernemingen en MindLabs richt zich op vraagstukken die met kunstmatige intelligentie kunnen worden opgelost, maar hiervoor zijn digitale data onmisbaar.

Hiernaast zullen we startups en scale-ups uit onze community in verbinding brengen met Midpoint Brabant als het gaat om adviezen voor bedrijfs- en projectfinanciering.

Kun je een tipje van de sluier oplichten over jullie nieuwe Spoorzone locatie waar je als alles goed loopt eind 2021 intrekt?

Vanwege de expertise in onderzoek en educatie is Tilburg een hele logische plek. De Spoorzone gaat uitgroeien tot een creatieve broedplaats van nationale, misschien wel internationale allure. Ons nieuwe gebouw in de Spoorzone is bovendien makkelijk bereikbaar, omdat het zo dicht bij het Centraal Station ligt.

We opereren nu nog vanuit het Deprezgebouw in de Lange Nieuwstraat. MindLabs komt in Hal 70, ten oosten van de prestigieuze LocHal. Het krijgt eenzelfde robuuste en rauwe look & feel. Het ontwerp van Ector Hoogstad Architecten is een mix van renovatie en nieuwbouw. Ballast Nedam is inmiddels gestart met de bouw. Het installatiebedrijf is BINX Smartility, dat ook betrokken was bij de LocHal en Campus013.

In het gebouw komen organisaties die zich specifiek richten op vernieuwende technologieën. In het complex heeft de Hogeschool Journalistiek van Fontys dan ongeveer een derde van de ruimte. Daarnaast nemen ook de partners DPG Media, ROC Tilburg, Tilburg University en Uitgeverij Zwijsen straks intrek in het gebouw. MindLabs krijgt een gebruiksoppervlakte van 8.000 vierkante meter. Heel bijzonder wordt de centrale ontvangstruimte met café. Hier creëren we een plek waar je elkaar kunt inspireren, met verrassende ontmoetingen, bijeenkomsten, lezingen en nog veel meer. We noemen het niet voor niets het “Bruisend Hart’.

We willen graag nog meer partijen die zich aansluiten bij MindLabs, en een ruimte willen huren in één van de gebouwen van MindLabs. Er is nog ruimte voor een aantal innovatieve initiatieven. Zo'n 1.500 tot 2.000 meter is nog beschikbaar voor verhuur.

Startup Kitchen is een initiatief van MindLabs. Wat is dit precies?

De Startup Kitchen is in mei van dit jaar gestart als onderdeel van het ecosysteem van MindLabs. Het idee is dat de Spoorzone ruimte biedt voor zowel startups, scale-ups als gerenommeerde bedrijven, waardoor ze elkaar gemakkelijk kunnen helpen, en innovatieve ideeën kunnen testen. De startups komen niet allemaal in het MindLabs gebouw, maar in het aangrenzende gebied in de Spoorzone, de creatieve broedplaats die de Startup Kitchen heet. Onder andere Thebe en De Wever, Castlab, Purple Mountain en Flow Concepts zijn hier gevestigd. Dat mag voor maximaal drie jaar, daarna moeten ze doorgroeien naar een andere locatie om plaats te maken voor nieuwe startups. Het kan niet anders dan dat hier een magnetische werking vanuit gaat bij het aantrekken van innovatieve starters.

Wat zijn jullie toekomstplannen?

Met hoogwaardige kennis en praktische toepassingen willen we landelijk en zelfs internationaal een prominente speler worden in interactieve technologie. Dit kunnen we natuurlijk niet alleen. Daarom werken we met diverse partijen samen aan één Brabants AI-netwerk, namelijk met JADS (’s-Hertogenbosch), BUAS Serious Gaming (Breda), EAISI (Eindhoven), Automotive Campus (Helmond) en Brainport Smart District (Eindhoven). Door kennis en kunde samen te brengen krijgen we als Brabant grote slagkracht op het gebied van Artificial Intelligence. De Spoorzone, Tilburg en de regio Midden-Brabant gaan hier op economisch gebied zeker van profiteren.


Avans Hogeschool kiest voor Gate2

“Door deze manier van samenwerken, versterken industrie en onderwijs elkaar.”

Vanaf schooljaar 2020 - 2021 werkt Avans Hogeschool samen met drie technologiehotspots in de provincie Noord-Brabant. Eén in Breda (Urban Living Lab), één in Eindhoven (Brainport Industries Campus) en één in Rijen (Gate2, een initiatief van Midpoint Brabant). Voorzitter College van Bestuur Paul Rüpp: “Leren, onderzoeken en werken in een echte industriële omgeving - voor onze studenten is dat de meest rijke en krachtige leeromgeving die ze zich kunnen wensen.”

Hoe kwam Avans tot de keuze voor juiste deze drie locaties?

“Deze locaties sluiten goed aan bij ons ambitieplan 2025. Studenten krijgen steeds meer ruimte om hun eigen leerpad in te richten. Bij voorkeur combineren ze daarbij verschillende disciplines - net zoals dat in de praktijk ook gangbaar is. Digitalisering van het onderwijs speelt een belangrijke rol. Dat heeft door corona een vlucht genomen. We kiezen voor blended learning - een combinatie van klassikaal en in de praktijk leren en online onderwijs. De opdrachten en projecten richten we in co-creatie met het werkveld in.

Door samen te werken met deze drie hotspots lukt dat ook. Het Urban Living Lab in Breda loopt voorop op het gebied van robotica. Brainport Industries Campus is een broedplaats voor hoogwaardige bedrijven en opleidingen op het gebied van smart industry. En dat geldt voor Gate2 natuurlijk ook. Daar werken we al langer mee samen, in het CAMPIONE-project. Wekelijks zijn er nu al vijftig van onze studenten in Rijen. En dat worden er in de toekomst alleen maar meer.”

Wat gebeurt er straks precies op die locaties?

“Studenten en industrie werken daar samen aan allerlei projecten en opdrachten. Bedrijven pitchen hun vraag of opdracht, en studenten kiezen vervolgens wat bij hun persoonlijke leerpad past. De behoefte van de industrie om samen te werken met studenten is evident. Er is een enorm tekort aan goed geschoold technisch personeel. Door deze manier van samenwerken leren bedrijven en studenten elkaar alvast kennen. En studenten doen voor de bedrijven vaak zeer waardevol onderzoek. Iets waar ze zelf in de regel minder tijd voor vrij kunnen maken. En onze studenten krijgen op deze locaties de kans om kennis te maken met bedrijven, en met de nieuwste ontwikkelingen en technieken.

Ook onze lectoraten betrekken we hierbij. Deze doen toegepast onderzoek in samenwerking met bedrijven, binnen de context van smart industry. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ontwikkelingen in robottechnologie, sensors, data en artificial intelligence. Dit zijn relatief nieuwe begrippen voor het bedrijfsleven, en dan met name voor het mkb. Er is een groot tekort aan technisch smart industry personeel dat kennis en vaardigheden bezit van snel opkomende technologieën zoals 3d printing, virtual reality, internet of things. Door deze manier van samenwerken, versterken industrie en onderwijs elkaar.”

Kun je hiervan een concreet voorbeeld noemen?

“De cyber physical factory bij Gate2 is een mooi voorbeeld. In de toekomst vindt productie via zo’n fabriek 24/7 volautomatisch en autonoom plaats. Natuurlijk zijn we nog niet zo ver, maar het komt er wel aan. Gate2 biedt een ecosysteem waarbinnen studenten en lectoren kunnen testen, bouwen, leren, onderzoeken, een compleet productproces kunnen simuleren, data kunnen verzamelen met het oog op voorspelbaar onderhoud. Het is nu nog toekomstmuziek, maar juist doordat we de krachten in dit ecosysteem bundelen - industrie, studenten, lectoraten, start-ups - helpen we deze ontwikkelingen verder. Leerzaam voor onze studenten en docenten, en bovendien een onmisbare voorbereiding op die snel veranderende toekomst.”

Op welke opleidingen van Avans heeft de samenwerking met de drie technologie hotspots betrekking?

“Smart industry vraagstukken zijn veelal multidisciplinair van aard. Op de lange termijn betrekken we hier dus graag zoveel mogelijk opleidingen en verschillende disciplines van Avans bij. Bijvoorbeeld in het kader van bedrijfsprojecten en toegepast onderzoek. Op korte termijn beginnen we met de opleidingen Industrial Engineering and Management, Mechatronica, Werktuigbouwkunde, Technische Informatica en Technische Bedrijfskunde.”

Hoe ziet het onderwijs er over vijf jaar idealiter uit?

“Het leren vindt dan vooral plaats in technology hubs of hotspots - ecosystemen zoals Gate2, Brainport Industries Campus of Urban Living Lab. De campus van Avans is dan veel meer een plaats voor studenten om elkaar te ontmoeten en om contact te onderhouden met coaches.

Waarschijnlijk bieden we dan ook meer cross sectorale programma's, waardoor studenten nog duidelijker dan nu hun eigen pad kunnen uitstippelen. Zo voeren ze de regie over hun eigen studieloopbaan. Stel bijvoorbeeld dat je de opleiding tot werktuigbouwkundige volgt, en je weet nu al dat je als ondernemer aan de slag wil. Dan is het natuurlijk erg handig als je ook een module marketing of bedrijfskunde kunt doen. Dat vraagt een omslag van ons als opleidingsinstituut. Docenten krijgen een andere rol. En opleidingen onderling moeten nóg beter samenwerken. De student - en zijn of haar leerpad - staat centraal.”