MindLabs wordt bruisend hart Spoorzone voor mensgerichte kunstmatige intelligentie

Eind 2021 wordt MindLabs straatgenoot van Midpoint Brabant. Het centrum voor kunstmatige intelligentie neemt dan haar intrek in een gloednieuw pand in de Tilburgse Spoorzone. We vroegen MindLabs directeur Loet Visschers en programmamanager Ecosysteem Petra van Dijk naar de recente ontwikkelingen en toekomstplannen.

Wat is en doet MindLabs?

MindLabs richt zich op interactieve technologie en menselijk gedrag. We brengen maatschappelijke opgaven met technologie dichter bij mogelijke nieuwe oplossingen. Dit doen we door organisaties uit te dagen om vraagstukken anders aan te pakken. Om te pionieren, om te experimenteren. Samen met ondernemingen, onderwijs en overheden werken we zo aan een ecosysteem voor kunstmatige intelligentie. Zoals Augmented en Virtual Reality, Serious Gaming, Robotica en Natural Language Processing. We pakken projecten op en zoeken daar financiering voor. Dat zijn niet alleen hoogwetenschappelijke projecten. We zetten óók nieuwe technologieën in om kennis en kunde door te geven aan bedrijven en volgende generaties.

Wat is de achterliggende gedachte van MindLabs?

MindLabs wil laten zien wat interactieve technologie kan betekenen voor onderwerpen als zorg, veiligheid, onderwijs en logistiek. Dat kan variëren van grote complexe vraagstukken tot hele praktische projecten. Gerenommeerde onderwijsinstellingen, bedrijven en startups kunnen van elkaar leren, elkaar verder helpen. Wij brengen ze naar elkaar toe. Dat is goed voor Tilburg, voor Brabant, voor ons hele land. Zo dragen we bij aan meer kennis, een innovatieve economie én trekken we toptalent naar de regio.

Wie zijn jullie partners?

De oprichters zijn Tilburg University, ROC Tilburg, Fontys Hogeschool voor Journalistiek, gemeente Tilburg en provincie Noord-Brabant. Een unieke combinatie, met universitair-, hbo- én mbo-onderwijs, samen goed voor méér dan 30.000 studenten, alleen al in Tilburg. Tilburg University heeft zelfs een eigen Artificial Intelligence vakgroep van meer dan 50 experts. Al snel heeft ook DPG Media (uitgever van onder andere Brabants Dagblad) zich bij ons aangesloten. Interpolis en Uitgeverij WPG/Zwijsen zijn onze strategische partners, BUAS komt daar binnenkort bij. Verder hebben we partners als Thebe-De Wever en Ivy Works, Regio Deal partners waaronder de Haven van Rotterdam en de Luchtmacht en drie Startup partners Flow Concepts, Purple Mountain en CastLab.

We vormen een community met actieve leden. MindLabs is eigenlijk vooral een gedachtengoed, een beweging waar je bij wilt zijn als je voorop wilt lopen. Steeds meer partijen sluiten zich bij ons aan. Als lid van de community krijg je toegang tot een relevant netwerk en events op het gebied van nieuwe technologieën. Ook kun je makkelijk schakelen voor vragen of deelnemen aan Artificial Intelligence-projecten. Je moet er natuurlijk zelf wel energie in steken.

Wat zijn jullie kernthema’s?

We focussen op het verbeteren van de interactie tussen mensen en de interactieve technologieën: Robotics & Avatars, Virtual Reality, Serious Gaming en Natural Language Processing. Voor Robotics & Avatars ontwikkelen we bijvoorbeeld kunstmatige intelligentie die zorgt dat een gesprek met een robot goed loopt (natural language processing) of dat de gezichtsuitdrukking van een avatar past bij de inhoud van het gesprek. Voor Serious Games en Virtual Reality onderzoeken we bijvoorbeeld waar het slim kan worden ingezet, hoe het kan bijdragen aan plezier in leren, hoe de game kan inspelen op iemands leercurve en interesses. Denk aan een flightsimulator om piloten te trainen, VR-training over veilig werken in de onderhoudssector, een nieuwe taal leren in gesprek met een avatar. Het is bijna ongelofelijk wat er allemaal kan en nog gaat komen.

Aan welke projecten werken jullie momenteel?

Dat zijn er al heel wat. Een bijzonder project is VIBE (Virtual humans in the Brabant Economy). Hierin bouwen we aan avatars waar je gewoon mee kunt converseren. Binnenkort kunnen we dit staaltje toptechnologie al bewonderen in de zorg, onder andere voor het trainen van verplegend personeel en patiëntenvoorlichting. Een ander mooi voorbeeld is de samenwerking met de Stichting SpaceBuzz. Hiermee kunnen kinderen van groep 7 en 8 in een heuse raket een Virtual Reality ruimtereis maken met André Kuipers als avatar.

Castlab is een startup voortkomend uit Melis Gieterijen. Samen met onder andere de Nederlandse Spoorwegen, Strukton en VRS onderzoekt Castlab hoe ze flexibeler en sneller de nodige reserveonderdelen kunnen leveren voor onderhoud van onze railsector. Door digital twins - digitale 3D profielen - van onderdelen te maken, bouwen ze aan een soort Spotify van de metaalindustrie waarin de klant het gewenste onderdeel kan opzoeken. Ze maken bovendien in het productieproces gebruik van nieuwe technologieën als 3D printen en scannen. Dit is veel duurzamer en goedkoper omdat grote voorraden reserveonderdelen of lange levertijden niet meer nodig zijn.

Samen met Interpolis werken we aan een wetenschappelijk project om aan de hand van data-analyses verschillen in risico-inschatting in kaart te brengen: zijn er groepen anonieme cliënten te onderscheiden die risico’s verschillend benaderen? Kan je hier goed op inspelen zodat ongevallen kunnen worden voorkomen? Denk aan hun succesvolle campagne Smoorverliefd met de hit van rapper Snelle waarmee Interpolis jongeren wil laten zien wat het gevaar is van mobieltjes in het verkeer. Een project waar we nu met hen aan werken is het voorkomen van ongevallen met elektrische fietsen. De vraag is hoe de fiets met digitale toepassingen slimmer kan worden gemaakt. Dat alles onder het motto: voorkomen is beter dan genezen. Want goede preventie scheelt immers in leed en in de schade-uitkering.

De gemeente Tilburg participeert in een project over waarom mensen afval zetten naast, in plaats van in ondergrondse containers, hoe die locaties te voorspellen zijn én wat ertegen te doen is. En voor de Luchtmacht onderzoeken we hoe het trainen van piloten voor de F35 met Virtual Reality goed en veel goedkoper kan.

Waarin werken MindLabs en Midpoint Brabant samen?

Via een Regio Deal met het Rijk hebben we dankzij onder andere Midpoint Brabant fondsen voor diverse projecten aangeboord. Ook hierbij gaat het om de samenwerking tussen ondernemingen, onderwijs en overheden. De Midpoint Brabant kernprogramma’s Smart Services, Smart Industry en Smart Logistics komen hierbij aan bod, en daarnaast ook Smart Health en Smart Media. Smart staat hierbij voor nieuwe slimme technologieën. Die passen we toe in al deze sectoren, bijvoorbeeld met logistieke beslismodellen en voorspelbaar onderhoud.

Verder hebben we frequente afstemming met Midpoint Brabant over het Smart mkb-programma dat dit najaar als pilot van start gaat. Dit is gericht op de digitalisering en het datagericht werken binnen het midden- en kleinbedrijf en bereidt ondernemers voor op de nieuwe technologieën die op hen af komen. We vullen elkaar mooi aan. Midpoint Brabant versnelt digitaliseringsprocessen bij ondernemingen en MindLabs richt zich op vraagstukken die met kunstmatige intelligentie kunnen worden opgelost, maar hiervoor zijn digitale data onmisbaar.

Hiernaast zullen we startups en scale-ups uit onze community in verbinding brengen met Midpoint Brabant als het gaat om adviezen voor bedrijfs- en projectfinanciering.

Kun je een tipje van de sluier oplichten over jullie nieuwe Spoorzone locatie waar je als alles goed loopt eind 2021 intrekt?

Vanwege de expertise in onderzoek en educatie is Tilburg een hele logische plek. De Spoorzone gaat uitgroeien tot een creatieve broedplaats van nationale, misschien wel internationale allure. Ons nieuwe gebouw in de Spoorzone is bovendien makkelijk bereikbaar, omdat het zo dicht bij het Centraal Station ligt.

We opereren nu nog vanuit het Deprezgebouw in de Lange Nieuwstraat. MindLabs komt in Hal 70, ten oosten van de prestigieuze LocHal. Het krijgt eenzelfde robuuste en rauwe look & feel. Het ontwerp van Ector Hoogstad Architecten is een mix van renovatie en nieuwbouw. Ballast Nedam is inmiddels gestart met de bouw. Het installatiebedrijf is BINX Smartility, dat ook betrokken was bij de LocHal en Campus013.

In het gebouw komen organisaties die zich specifiek richten op vernieuwende technologieën. In het complex heeft de Hogeschool Journalistiek van Fontys dan ongeveer een derde van de ruimte. Daarnaast nemen ook de partners DPG Media, ROC Tilburg, Tilburg University en Uitgeverij Zwijsen straks intrek in het gebouw. MindLabs krijgt een gebruiksoppervlakte van 8.000 vierkante meter. Heel bijzonder wordt de centrale ontvangstruimte met café. Hier creëren we een plek waar je elkaar kunt inspireren, met verrassende ontmoetingen, bijeenkomsten, lezingen en nog veel meer. We noemen het niet voor niets het “Bruisend Hart’.

We willen graag nog meer partijen die zich aansluiten bij MindLabs, en een ruimte willen huren in één van de gebouwen van MindLabs. Er is nog ruimte voor een aantal innovatieve initiatieven. Zo'n 1.500 tot 2.000 meter is nog beschikbaar voor verhuur.

Startup Kitchen is een initiatief van MindLabs. Wat is dit precies?

De Startup Kitchen is in mei van dit jaar gestart als onderdeel van het ecosysteem van MindLabs. Het idee is dat de Spoorzone ruimte biedt voor zowel startups, scale-ups als gerenommeerde bedrijven, waardoor ze elkaar gemakkelijk kunnen helpen, en innovatieve ideeën kunnen testen. De startups komen niet allemaal in het MindLabs gebouw, maar in het aangrenzende gebied in de Spoorzone, de creatieve broedplaats die de Startup Kitchen heet. Onder andere Thebe en De Wever, Castlab, Purple Mountain en Flow Concepts zijn hier gevestigd. Dat mag voor maximaal drie jaar, daarna moeten ze doorgroeien naar een andere locatie om plaats te maken voor nieuwe startups. Het kan niet anders dan dat hier een magnetische werking vanuit gaat bij het aantrekken van innovatieve starters.

Wat zijn jullie toekomstplannen?

Met hoogwaardige kennis en praktische toepassingen willen we landelijk en zelfs internationaal een prominente speler worden in interactieve technologie. Dit kunnen we natuurlijk niet alleen. Daarom werken we met diverse partijen samen aan één Brabants AI-netwerk, namelijk met JADS (’s-Hertogenbosch), BUAS Serious Gaming (Breda), EAISI (Eindhoven), Automotive Campus (Helmond) en Brainport Smart District (Eindhoven). Door kennis en kunde samen te brengen krijgen we als Brabant grote slagkracht op het gebied van Artificial Intelligence. De Spoorzone, Tilburg en de regio Midden-Brabant gaan hier op economisch gebied zeker van profiteren.


Deltaplan Techniek Midden-Brabant stimuleert bedrijven deuren te openen voor studenten

In Midden-Brabant ontstond in 2017 op initiatief van Midpoint Brabant het Deltaplan Techniek Midden-Brabant. Dit plan sloot naadloos aan bij de doelen van Sterk Techniekonderwijs dat een jaar daarna startte. Bart Coppes, coördinator Deltaplan Techniek Midden-Brabant, en Nico van Wijnen, directeur van metaalbedrijf ART Group, vertellen over de aanpak in Midden-Brabant.

Midden-Brabant is de regio die grofweg ligt tussen de plaatsen Den Bosch en Breda. Met Waalwijk en Heusden aan de noordkant en Hilvarenbeek aan de zuidkant. Tilburg is het epicentrum. Bart Coppes begint zijn verhaal. ‘We constateerden dat we in onze regio maar één vmbo-school hebben met een technisch vmbo-profiel PIE (Produceren, installeren en energie). Die zit in Waalwijk, helemaal aan de noordkant van de regio. Tegelijkertijd is er ook in onze regio een groeiend tekort aan technici. In 2017 stelden bedrijven samen met lokale en regionale overheden daarom het Deltaplan Techniek Midden-Brabant op. Ik begon in juni 2018 als coördinator om de in het Deltaplan geformuleerde actielijnen te realiseren. We hadden een vliegende start toen in oktober 2018 Sterk Techniekonderwijs startte waardoor 100 miljoen vrijkwam voor het technisch vmbo.’

Enthousiasmeren
Nico van Wijnen van ART Group is één van de bedrijven die al vroeg betrokken raakte. Van Wijnen: ‘Er zijn en waren veel goede initiatieven in de regio, maar er is nog steeds te weinig aanwas. Hoe keren we dat? Vanuit die vraag is het Deltaplan ontstaan. Ik ben niet iemand die overal inspringt, mijn primaire belang ligt bij mijn eigen onderneming. Maar ik vind wel dat het bedrijfsleven een grote verantwoordelijkheid heeft. Wij moeten zorgen dat onze branche aantrekkelijk is. Ik moet soms ook wennen aan de werkwijze van scholen. Maar scholen kunnen niet zorgen dat jongeren kiezen voor ons vak. Wij moeten zelf zorgen dat onze bedrijven aantrekkelijk zijn. Onze sector heeft ook heel veel te bieden. Wij kunnen heel veel jongeren een heel mooie werkplek bieden, jongeren met gedragsproblemen maar ook iemand met autisme is in onze branche prima op zijn plek.’

Op de foto: directeur van metaalbedrijf ART Group

Infrastructuur
Coppes gaat verder: ‘Hoewel we geen technisch vmbo hebben, kiezen we niet voor het opzetten van technische profielen op alle vmbo scholen. Wij zitten in een gebied waar dorpen te maken hebben met krimp. Als we nu al te weinig leerlingen hebben heeft het niet zoveel zin om te investeren in techniekprofielen op alle vmbo’s. We kiezen ervoor om technische profielen op het mbo aan te bieden. ROC Tilburg gaat die technische profielen samen met Campus 013 – de vmbo-school die tegen ROC Tilburg aan zit – voor de regio verzorgen. Daar is de juiste infrastructuur al aanwezig. En het gaat erom dát het technisch onderwijs wordt gegeven, niet waar. We denken dat op deze manier het techniekonderwijs ook toekomstbestendig is.’

Glinsterende ogen
Van Wijnen beaamt de lezing dat het opzetten van techniekprofielen op de vmbo-opleidingen niet erg zinvol is. ‘De laatste jaren zijn scholen met technische opleidingsprofielen gestopt omdat er te weinig leerlingen waren. Ik geloof dat het veel beter werkt als bedrijven hun deuren openzetten. Wij zijn 5-7 jaar geleden begonnen met groots opgezette open dagen waarop onze eigen medewerkers vertellen wat zij doen. Die trokken wel 1000-1500 mensen. De ogen van die medewerkers glinsteren nog steeds als ze vertellen over het vak dat ze al 40 jaar uitoefenen. Maar je moet wel investeren in die medewerkers en in de functies die ze uitvoeren.’

Kijken in de keuken
Coppes onderstreept het belang van het openstellen van bedrijven. ‘Een leerling kan het beste binnen een bedrijf kennismaken met het vak. Daarom is loopbaanbegeleiding ook zo belangrijk, zodat leerlingen tijdens hun schoolloopbaan kunnen onderzoeken wat ze willen. We moeten zorgen dat ze terechtkomen op de plek die aansluit bij hun wens en behoefte. Voor sommige bedrijven is het lastig om hun deuren te openen bijvoorbeeld vanwege veiligheidseisen. Maar een leerling moet echt het gevoel krijgen dat hij op de werkvloer kan en mag rondlopen, een kijkje in de keuken krijgt.’

Foto: © Nick Luypen

Gastlessen
Een aanvullende vorm om leerlingen kennis te laten maken met techniek zijn natuurlijk gastlessen. Coppes: ‘In onze regio maken we gebruik van Gastlessen, zo geregeld. Die site verbindt scholen aan bedrijven. Recent zijn filters met selectiecriteria toegevoegd die het makkelijker maken om vraag en aanbod te matchen. Scholen maken een keuze uit onderbouw of bovenbouw en kiezen het soort bedrijf. Stel scholen willen een les van een persoon van een metaalbedrijf die geschikt is voor de onderbouw van het vo. Dan vinden ze via die site iemand die aansluit bij de belevingswereld van hun leerlingen.’

Corona
We kunnen er niet omheen, midden in de Coronacrisis spreken we over een regio die zwaar getroffen is door het virus. ‘Het is voor onze regio met veel mkb een spannende tijd’, vertelt Coppes. ‘Corona werpt iedereen terug op zijn eigen benen en dwingt iedereen terug naar de kerntaak.’ Van Wijnen relativeert. ‘Eigenlijk wordt er helemaal niet zo veel van ons gevraagd. Mensen zijn inderdaad bezig met hun primaire proces. Maar ik vind dat je ook nu oog moet houden voor de buitenwereld. Het gaat om de continuïteit van je bedrijf. Mensen staan niet meer massaal bij jou op de stoep op zoek naar werk. Veel ondernemers lijken dat nog steeds te denken. Maar dat is niet zo. Je moet investeren in mensen en de aantrekkingskracht van je bedrijf.’

Bron: Nationaal Techniekpact

Foto Header: © Nick Luypen


Bart Coppes geeft tips

  • Maak gebruik van wat er al is. ‘Wij hadden het plan om een ervaringscarrousel op te zetten. Maar toen ontdekten we Gastlessen, zo geregeld. Dat doet hetzelfde en is duurzaam omdat het ook op lange termijn overeind staat.’
  • Benadruk het gezamenlijke belang. ‘Het gaat om een gedeeld belang: een nieuwe generatie technici opleiden. Dat doel bereik je alleen door de maatschappelijke opdracht centraal te stellen en boven het belang van je eigen school of bedrijf te kijken; door samen te werken en geen concurrenten van elkaar zijn.’
  • Praat niet over elkaar, maar met elkaar. ‘Dat is een open deur, maar wel ongelooflijk belangrijk.’

Op de foto: Bart Coppes