Gate2, dé Smart Industry proeftuin van Midden-Brabant

Dit is een publicatie van Brabant in Business.

De maakindustrie is van oudsher één van de motoren van Midden-Brabant. Zo’n tien jaar geleden nam het regionale economische samenwerkingsverband Midpoint Brabant het initiatief voor de oprichting van Gate2, pal naast de Vliegbasis Gilze-Rijen. Inmiddels is Gate2 uitgegroeid tot een landelijk gerenommeerd testlaboratorium voor de Smart Industry sector. Hier komen de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van productie-, simulatie-, data- en communicatietechnologieën op één plek bij elkaar.

Kennis omzetten naar praktijk
Bij Gate2 draait het om het ontwikkelen en realiseren van innovatieprojecten op het gebied van productietechnieken, simulatie en digitalisering. In verschillende labs vinden allerlei onderzoeken plaats. Zoals naar metaal en coatings, lijmverbindingstechnieken, carbonscans voor luchtvaartreparaties, een 3DPrintlab en nog veel meer. Trainingen voor (luchtmacht)piloten en autocoureurs via verschillende simulatoren met de meest geavanceerde technieken zijn er ook. Net als de ontwikkeling van ondergrondse elektrische laadstations voor auto’s. Op het gebied van datacommunicatie is Gate2 ook vooruitstrevend. Het ligt op Aeroparc, het eerste volledig 5G-bedrijventerrein, mogelijk gemaakt door Ericsson dat hier ook gevestigd is. Het nieuwe paradepaardje wordt de Cyber Physical Factory, een innovatieplek waar de nieuwste technologieën getest kunnen worden. Operationeel vanaf begin 2021. Kortom, Gate2 is zeer divers, met als onmisbare gemeenschappelijke deler: samen kennis delen.

Een leven lang leren
Met Tilburg University, de hbo’s Fontys en Avans en de mbo’s ROC Tilburg (Onderwijsgroep Tilburg), De Rooi Pannen en Helicon heeft Midden-Brabant een ijzersterk kennisprofiel. Onderzoek naar nieuwe mogelijkheden gebeurt dan ook in nauwe samenwerking met de onderwijsinstellingen. Pierre van Kleef, directeur Gate2 en programmamanager Midpoint Brabant Smart Industry, vertelt enthousiast: “Het ontwikkelen van nieuwe technologieën vraagt om gekwalificeerd personeel dat daar straks mee om kan gaan. Vandaar dat we studenten de ruimte geven om aan projecten te werken die aansluiten bij hun opleiding. Van mensen uit het bedrijfsleven leren zij hier de kneepjes van het vak. Maar ook medewerkers van mkb-ondernemingen krijgen op Gate2 de gelegenheid voor opleiding en training. Wij geloven in de kracht én noodzaak van een leven lang leren”.

Voorspelbaar onderhoud
Een van de langstlopende projecten op Gate2 is Fieldlab CAMPIONE. Samen met de procesindustrie wordt bekeken hoe voorspelbaar onderhoud problemen in de fabriek kan voorkomen. In het fieldlab staat een nagebouwde productielijn voor de procesindustrie. Bedrijven en kennisinstellingen gaan op basis van zelf ingebrachte casussen experimenteren met de mogelijkheden van smart industry, zoals data science, internet of things, virtual- en augmented reality en robotica. Loet Pessers, directeur Ericsson en lid van de stuurgroep Midpoint Brabant, licht toe: “Alles draait om het bedenken, testen en ontwikkelen van gestructureerde innovaties voor voorspelbaar onderhoud. Want onderhoud uitvoeren op het moment dat het ook echt nodig is, kan heel veel geld besparen. Vaak gebeurt het volgens een standaard planning. Of juist pas wanneer er iets kapot gaat. In beide gevallen een onnodig hoge kostenpost. Met voorspelbaar onderhoud kunnen we in Nederland nog heel wat winnen.”

Vanaf het begin zijn veel partijen uit het hele land bij dit programma betrokken, zoals Midpoint Brabant, Tilburg University, Avans Hogeschool, ROC Tilburg, Ericsson Hoppenbrouwers Techniek, Fujifilm, BOM, Rijksuniversiteit Groningen, Delta, Hogeschool Zeeland en Tata Steel. De Gate2 programma’s sluiten nauw aan bij de nationale Smart Industry Agenda en de agenda’s van Smart Industry Hub Zuid en het Data Value Center Smart Industry. Pierre van Kleef: “Inmiddels bieden diverse bedrijven ons ruimte in hun fabriek aan voor pilots in de praktijk. De zogenoemde living labs. En zo delen we ervaringen en leren we van elkaar. Jaarlijks helpen we diverse mkb-bedrijven met innoveren in slim onderhoud. De successen delen we ter inspiratie. En zo vindt er steeds opnieuw kruisbestuiving plaats. Samen werken we aan een vernieuwende toekomst.”

Wil je meer weten over de Smart Industry hub Gate2 en de programma’s van Midpoint Brabant? Kijk dan op gate2.nl en midpointbrabant.nl.


Veilig leren en experimenteren op Smart Industry campus Gate2

Dit artikel is een publicatie van Make it in Tilburg.

Gate2, een initiatief van Midpoint Brabant, is dé Smart Industry campus in Midden-Brabant. In een pand - op het voormalige Ericsson-terrein in Rijen - werken bedrijven en onderwijs samen aan innovaties op het gebied van productietechnieken, simulatie en digitalisering. Ook behoren opleidingen, trainingsprogramma’s en onderzoek voor regulier onderwijs en bedrijfsleven tot het aanbod. Directeur Pierre van Kleef: “Door de juiste partijen bij elkaar te brengen, creëren we een broedplaats waarbinnen bedrijven kunnen leren, innoveren, testen en onderzoeken op het gebied van Smart Industry. En dat levert alleen maar mooie resultaten op.”

Lees het hele artikel op de website van Make it in Tilburg.


Tilburg University

Kennis-as Midden-Brabant: levensader voor de toekomst

Dit is een publicatie van gemeente Tilburg.

Dit een artikel in de reeks van verhalen over de Strategische Meerjaren Agenda van Midden-Brabant: het belang van samenwerking in de regio. Negen gemeenten werken hier samen aan duurzame ontwikkeling op het gebied van economie, ecologie en sociale groei. Dit keer aandacht voor de kennis-as. Gemeenten, ondernemers en onderwijs bundelen hun krachten. Samen slim innoveren, een must voor de toekomst.

De digitalisering is door het coronavirus in een stroomversnelling terecht gekomen. Versnellen is het werkwoord. Meer dan ooit is slimme technologie en samenwerken onmisbaar om als bedrijf of organisatie toekomstbestendig te blijven. Dat onderstreept het belang van de kennis-as. Hoe dat er in de praktijk uit ziet, illustreren de verhalen in dit artikel over House of Leisure en Gate2.

Grensoverschrijdende samenwerking

Naast de lokale samenwerking tussen MindLabs, Midpoint Brabant, Plan-t, Interpolis, Gebouw 88, Tilburg University, Fontys, ROC Tilburg, gemeente Tilburg en tientallen andere betrokkenen, zijn er Brabant-brede lijnen met gespecialiseerde partijen zoals de data-universiteit JADS in Den Bosch, BUAS (serious gaming) in Breda, de EAISI in Eindhoven (onderzoek naar kunstmatige intelligentie) en Brainport Smart District in Helmond (ontwikkeling slimme woon- en werkwijken).

Dwars door de Spoorzone

Loet Visschers, strateeg economie bij de gemeente: “Naast de regionale kennis-as, hebben we onze eigen variant in de Spoorzone die doorloopt tot aan Tilburg University. Een plek waar veel diverse partijen elkaar inspireren en samenwerken aan de toekomst. Allemaal gericht op kennisinnovatie en digitale dienstverlening.” Je leest er meer over in een eerder verschenen artikel.

Slim ontspannen

House of Leisure is een initiatief van Midpoint Brabant, de verbindende schakel in Midden-Brabant op het gebied van Smart Industry, Smart Logistics en Smart Leisure. Gemeente Tilburg is als stakeholder van Midpoint Brabant nauw betrokken bij alle ontwikkelingen.

De focus van House of Leisure ligt op het creëren van nieuw aanbod op het gebied van vrije tijd. “De openbare ruimte krijg je leefbaarder door de juiste balans en verbinding te vinden tussen wonen, werken en recreëren. En beleving en leefbaarheid gaan wat mij betreft hand in hand.” Aan het woord is Joost Melis, directeur van House of Leisure. “We zijn een onafhankelijke stichting zonder winstoogmerk en hebben met een uitgebreid partnernetwerk heel wat expertise in huis. Dat delen we graag met gemeenten en provincie. Maar we helpen bijvoorbeeld ook musea met het ontwikkelen van plannen.”

Ontwikkelen en vernieuwen

Het aanbod op het gebied van vrije tijd in Brabant mag er zijn. “En toch is het noodzakelijk om te blijven vernieuwen en de openbare ruimte ‘beleefbaarder’ te maken. Kijk bijvoorbeeld al hoe het gedrag van de consument is veranderd door corona. De thuismarkt is flink gegroeid. Laat ook inwoners de kracht en kwaliteit van Brabant ervaren.”

Meten is weten

“Het is essentieel om te weten waar de markt op zit te wachten. Benut cijfers en feiten om na te gaan of je plan goede kans van slagen heeft in plaats van af te gaan op een buikgevoel. En kijk of het past bij het dna van je gemeente. De digitale kansenkaart die we hebben ontwikkeld is de ideale meetlat om daar snel achter te komen.”

De kaart geeft inzicht in 3 gebieden: het huidige aanbod, de behoeftes vanuit de markt en de vraag of het aanbod past bij het dna van een bepaald gebied in Brabant. “Met de digitale kansenkaart kun je aanbod vergelijken en erachter komen wat grote kans van slagen heeft of wellicht elders beter tot z’n recht komt. Het helpt bestuurders om sneller en beter besluiten te nemen als het gaat over het ontwikkelen van leisure in de regio.”

Samen

Bij de ontwikkeling van de kansenkaart zijn veel kennispartijen betrokken, zoals vierdejaarsstudenten van de HAS. “We zijn nu ook samen met BUAS in Breda bezig met de ontwikkeling van een game in 3D. Bestuurders kunnen het spel straks zelf gaan spelen en krijgen daarmee ook een rol in de ontwikkeling van kansen in de regio. “De kracht van multidisciplinaire samenwerking is enorm.”

Gate 2

Bij Gate2 in Gilze, de Smart Industry hub in Midden-Brabant, draait het om het ontwikkelen en realiseren van innovatieprojecten op het gebied van productietechnieken, simulatie en digitalisering. In verschillende labs vinden allerlei onderzoeken plaats. Zoals naar metaal en coatings, lijmverbindingstechnieken, carbonscans voor luchtvaartreparaties, een 3DPrintlab en nog veel meer. Trainingen voor (luchtmacht)piloten en autocoureurs via verschillende simulatoren met de meest geavanceerde technieken zijn er ook. Net als de ontwikkeling van ondergrondse elektrische laadstations voor auto’s. Zeer diverse onderdelen, met een onmisbare gemeenschappelijke deler: samen kennis delen.

Kennis is kracht

Onderzoek naar nieuwe mogelijkheden gebeurt in samenwerking met Tilburg University. “Het ontwikkelen van nieuwe technologieën vraagt ook om gekwalificeerd personeel dat daar straks mee om kan gaan. Vandaar de nauwe samenwerking met Avans Hogescholen en ROC Tilburg. De studenten en docenten werken volop mee aan de nieuwste ontwikkelingen”, vertelt Pierre van Kleef, programmamanager Midpoint-Brabant Smart Industry. “Van mensen uit het bedrijfsleven leren zij hier de kneepjes van het vak.”

Voorspelbaar onderhoud met CAMPIONE

Een echte fabriek met daarin een productielijn voor de procesindustrie. Het is nagebouwd in fieldlab CAMPIONE bij Gate2 in Gilze. “Alles draait om het bedenken, testen en ontwikkelen van gestructureerde innovaties voor voorspelbaar onderhoud. Want onderhoud uitvoeren op het moment dat het ook echt nodig is, kan heel veel geld besparen. Vaak gebeurt het volgens een standaard planning. Of het gebeurt pas wanneer er iets kapot gaat. In beide gevallen een onnodig hoge kostenpost. Daar is landelijk nog heel veel te winnen.”

Vanaf het begin zijn veel partijen betrokken, zoals Tilburg University, Avans Hogeschool, ROC Tilburg, Hoppenbrouwers Techniek, Fujifilm, BOM, Rijksuniversiteit Groningen, Delta, Hogeschool Zeeland, Tata Steel en Midpoint Brabant. Pierre: “Inmiddels bieden diverse bedrijven ons ruimte in hun fabriek aan voor pilots in de praktijk. De zogenoemde living labs. En zo delen we ervaringen en leren we van elkaar. Jaarlijks helpen we een paar MKB-bedrijven met innoveren in slim onderhoud. De successen delen we ter inspiratie. En zo vindt er steeds opnieuw kruisbestuiving plaats. Samen werken we aan een vernieuwende toekomst.”

Voor meer informatie over de programma's van Midpoint Brabant, Regio Hart van Brabant, MindLabs, House of Leisure en Gate2:


Studenten Avans Hogeschool maken onderhoud voorspelbaar

In de grote hal van Gate2 ruikt het naar lijm en metaal. Op de tweede verdieping is Elmo Arrias druk bezig. “O, hoi, wacht even. Alles komt weer tegelijk vanochtend.” Groepjes studenten testen een klep. Anderen werken aan 3D-tekeningen die er veelbelovend uitzien. Veel bedrijvigheid dus. Toch heerst er rust.

Elmo Arrias is docent op het ROC Tilburg. Hier in Fieldlab CAMPIONE begeleidt hij studenten bij hun opleiding tot procesoperator. Zij zorgen straks voor de veiligheid en continuïteit van productie-installaties. “Hier leren ze horen, ruiken en voelen of een proces goed functioneert.” Dat Elmo een centrale rol heeft, is duidelijk. Ook Avans-studenten weten hem te vinden. Hij inspireert, ritselt materiaal en stelt kritische vragen.

Fieldlap CAMPIONE: een levensechte proefinstallatie
De proefinstallatie die ze hier gebouwd hebben, is volgens Elmo een speeltuin. “Studenten kunnen van alles uitproberen door te simuleren en te analyseren. En er kan eens iets fout gaan hè? Dat is ook belangrijk. Ze moeten nú leren hoe dat komt, en hoe je ingrijpt. Want later bij een baan in een olieraffinaderij is dat toch minder handig.”

MBO en HBO werken hier samen
Hier in Fieldlab CAMPIONE simuleren ze dus praktijkprocessen waarvan studenten kunnen leren. ROC-studenten procestechniek bijvoorbeeld. Ze werken samen met Avans-studenten mechatronica, chemische technologie of werktuigbouwkunde. Waar de één begint, kan de ander verder. Samen meten ze met trilling of infrarood wat er precies gebeurt tijdens een proces. Elmo: “Via sensoren zien studenten meteen: hier gebeurt iets! Dat leren ze zien én erop te reageren.”

Onderhoud voorspelbaar maken
“Hoe mooi zou het zijn als jouw auto niet meer standaard elke 20.000 kilometer nieuwe olie krijgt, maar voortaan elke 40.000 kilometer? Je bespaart geld, hoeft minder vaak naar de garage, én het scheelt een hoop olie-afval.” Met dit voorbeeld legt Elmo zijn studenten uit wat de voordelen zijn van voorspelbaar onderhoud. De conclusie: houd je een motor goed in de gaten? Dan zie je precies wanneer hij verse olie nodig heeft. En met de gegevens van veel auto’s -big data- voorspel je dat behoorlijk goed.

 

 

Het kan de drijfveer zijn om een fabriek langer open te houden
Resultaten uit het Fieldlab dragen bij aan het voorspelbaar maken van onderhoud van productiemachines. Veiligheid en continuïteit spelen daarbij een grote rol. Elmo: “Nu is onderhoud vaak standaard gepland. Maar dat is bijna nooit het juiste moment. Is het onderhoud te vroeg? Dat kost onnodig geld, want dure onderdelen kunnen vaak nog langer mee. Ben je te laat? Dat kost nóg meer geld. Want je fabriek ligt dan plotseling stil, of je moet allerlei dure ad-hoc-acties uitvoeren om de boel toch nog draaiende te houden. Door beter te voorspellen, kun je precies op tijd zijn met je onderhoud. Dat kan uiteindelijk nét de drijfveer zijn om een fabriek hier langer open te houden en niet een heel nieuwe te bouwen. In China, of waar dan ook.”

“We maken echt iets.”
Dit schooljaar simuleren ze hier een runaway, een chemische kettingreactie die in het echt behoorlijk uit te hand kan lopen. Max, vierdejaarsstudent werktuigbouwkunde bij Avans tekent de glasreactor in 3D, met alles erop en eraan. Max: “Deze opdracht vind ik wel tof. Normaal leveren we iets in op een USB-stick. Nu máken we echt iets.” ROC-studenten bouwen en lassen het frame. Elmo ritselt de onderdelen. Een soort mini-samenleving dus, waaraan iedereen zijn steentje bijdraagt.

Samen nieuwe dingen proberen
Elmo: “Wat ik zo mooi vind aan mijn werk? Dat we samen nieuwe dingen proberen. Deze winter hopen we bijvoorbeeld het perfecte biertje te brouwen. Dat wordt dan ons eigen Gate2 of CAMPIONE-biertje. Ook zijn we druk met virtual- en augmented reality in ons Skillslab. Ja, ik heb altijd wel zin in mijn dinsdagen hier”, besluit hij lachend.


Vier miljoen euro voor versterking Techniekonderwijs Midden-Brabant

De regio Midden-Brabant heeft van het ministerie van Onderwijs vier miljoen euro toegekend gekregen uit het financieringsprogramma STO (Sterk Techniek Onderwijs). De gelden zijn bedoeld voor de schooljaren 2020-2024. De aanvraag is in het kader van het overkoepelende Deltaplan Techniek Midden-Brabant op 31 maart 2019 ingediend door een groep van 9 vmbo-scholen uit Midden-Brabant, Tprimair, ROC Tilburg en overweldigend veel regionale kleine en grote bedrijven. Voor het hele land is een budget van 100 miljoen beschikbaar voor de jaren 2020-2024.

Minister Slob (onderwijs): “De arbeidsmarkt staat te springen om goed geschoold technisch personeel. De plannen die de vmbo-scholen, mbo’s en het bedrijfsleven samen hebben gemaakt, zijn ambitieus en dat is ook nodig. Het enthousiasme spat ervan af.”

Vanaf januari 2020 kunnen de financiële middelen ingezet gaan worden om het vmbo-onderwijs in Midden-Brabant te versterken. Door het brede - door bedrijfsleven en onderwijs gedragen - plan vol structurele en duurzame initiatieven en projecten heeft de commissie, die de STO-gelden verdeeld, dermate veel vertrouwen in de haalbaarheid gekregen, dat de middelen worden toegekend.

Midden-Brabant richt zich op het terugbrengen van het techniekprofiel in het vmbo-onderwijs en in het bijzonder ook op het concentreren daarvan op 1 locatie in Midden-Brabant, te weten Campus013 in Tilburg (Stappegoor). Daarmee wordt Campus013 dé techniekschool, zonder dat er overigens afbreuk wordt gedaan aan het al aanwezige onderwijsaanbod. Het komt er bíj. Samen met het naastgelegen ROC gaat Campus013 een techniekroute opzetten. Zodanig, dat alle jongeren de mogelijkheid hebben te kiezen voor techniek en er tevens één route ontstaat om bij het ROC de vervolgopleiding te pakken.

 

Het plan Sterk Techniek Onderwijs Midden-Brabant ziet er als volgt uit:

 

  • Aangesloten onderwijsorganisaties zijn: Campus013 (Tilburg), Mill Hill College (Goirle), Cambreur College (Dongen), 2College Durendael (Oisterwijk), Willem 2 College (Tilburg), Van Haestrecht College (Kaatsheuvel), Reeshof College (Tilburg), Beatrix College (Tilburg), 2College Cobbenhagenmavo (Tilburg), de technische opleidingen van het ROC Tilburg én onderwijs coöperatie Tprimair (Primair onderwijs).
  • Op Campus013 in samenwerking met ROC Tilburg wordt een Techniekroute gerealiseerd waarin jongeren na de onderbouw van het voortgezet onderwijs kunnen instromen in technische richtingen op de bovenbouw. Dit onderwijs wordt dan uitgevoerd in de technische werkplaatsen van het ROC Tilburg. Dit betekent een centralisatie van het techniek onderwijs in de regio en een borging van het technische (vmbo) onderwijs in de regio, in hoog en laagconjunctuur.
  • Alle Voortgezet onderwijs scholen zorgen ervoor dat in het eerste en tweede jaar van het VO, jongeren structureel (dus niet eenmalig) binnen hun zogenaamde Loopbaan oriëntatie en begeleidingsprogramma (LOB) veel ervaringen gaan opdoen met techniek door o.a. snuffelstages, gastlessen en bedrijfsbezoeken of interessante technische opdrachten en praktijklessen binnen het onderwijs. Hiervoor worden ruimtes op scholen technisch geoutilleerd. Daarnaast gaat een adressen en contactgegevens database gebruikt worden om eenvoudig contact te leggen met relevante bedrijven waardoor dit ook eenvoudiger gerealiseerd wordt.
  • De scholen met een basis- en kadergerichte opleiding gaan meerdere technische keuzevakken verzorgen binnen het keuze profiel “Dienstverlening en producten”. Daarmee kunnen we ook jongeren die nog twijfelen aan een keuze voor techniek via deze keuzevakken makkelijker kennis laten maken met techniek. We gaan hiermee een toenemende doorstroom naar de technische opleidingen van het ROC realiseren.
  • De scholen met een vmbo-t gerichte opleiding gaan het keuzevak Technologie en Toepassing inpassen in hun onderwijs. Hiermee realiseren we dat de drempel naar een technische mbo-opleiding vanuit het vmbo-T verlaagd wordt.
  • Binnen HAVO/VWO-scholen worden structurele activiteiten opgezet om jongeren enthousiast te maken voor een studie op de lerarenopleiding voor Technische en Bètavakken. Hiermee beogen we het toekomstige lerarentekort in de techniek en bètavakken aan te pakken.
  • Voor ondersteuning van de Primair en Voortgezet onderwijs scholen wordt het Ontdekstation013 (naast Leisure activiteiten) doorontwikkeld tot praktijk- en ontwikkelingscentrum van techniekeducatie voor de gehele regio.
  • Er worden structurele activiteiten opgezet tussen het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het MBO waardoor jongeren al in een vroeg stadium kennis maken met technische vervolgopleidingen waardoor ook deze drempel nadrukkelijk lager wordt.
  • Diverse opleidingen/workshops/cursussen zorgen voor de nodige professionalisering van docenten en technici!

 

Alles is erop gericht dat ieder kind in zijn of haar opleiding een aantal malen in contact komt met techniek! Van basis tot MBO.

 

Het grootste deel van de aangevraagde subsidie is nodig om de structuur van de scholen te veranderen voor het nieuwe techniekaanbod. Daar gaan veel docenturen inzitten. Om het veranderproces te ondersteunen komt er voor zittende leerkrachten (teamleiders) een Masteropleiding van twee jaar, gericht op innoveren en het ontwikkelen en verankeren van kennis. Ze nemen als het ware de veranderrol voor hun school voor hun rekening. Uiteindelijk zal het plan moeten resulteren in één digitale omgeving voor techniek- en techniekpromotie voor zowel kinderen en ouders, als voor leerkrachten en bedrijfsleven.

 

Meer weten over Sterk Techniek Onderwijs Midden-Brabant?

 

Neem contact op met:

Dhr. Bart Coppes (projectleider Deltaplan Techniek)

Tel. 06 - 155 252 96

Email: b.coppes@deltaplantechniek.nl

Website: www.deltaplantechniek.nl