Waterstofcoalitie: “Van willing naar doing”

Binnen de waterstofcoalitie in Midden-Brabant stimuleert de gemeente Tilburg samen met regionale partijen als MOED, Midpoint Brabant en Vollenhoven het rijden op waterstof. Joep Fassaert (Vollenhoven), Michiel de Voogd (Gemeente Tilburg) en Twan van Lankveld (Midpoint Brabant) spreken over de mijlpalen, uitdagingen en ambities van de samenwerking: “We proberen iedereen mee te krijgen, dat is onze rol als coalitie.”

Lang gekoesterde wens

De regionale ambities voor waterstof zijn niet nieuw. Volgens Michiel werd de brandstof al in 2004 genoemd: “We rijden inmiddels al batterij-elektrisch met een deel van onze lichtere voertuigen, maar voor vuilniswagens is dat geen optie. Bovendien krijgt Tilburg in 2025 een nulemissie-zone, en als gemeente moeten we ook aan de toegangseisen voldoen. Met waterstof kan dat, dus nu is het een goed moment om daarmee aan de slag te gaan.”

Daarvoor werkt de gemeente onder andere samen met Vollenhoven (bedrijf in brandstoffen) en Midpoint Brabant. Twan: “We willen het collectief doen. Samen vraag creëren, financiering zoeken, communiceren en in gesprek gaan met truckfabrikanten. Dat kost tijd en individueel ga je sneller, maar samen kom je verder. Zo moeten we het ook allemaal zien, anders gaan we op ons eigen eiland zitten en gebeurt er uiteindelijk niets.”

Midden-Brabant als logistieke hotspot

Dat de waterstofcoalitie juist in de regio Tilburg-Waalwijk actief is, is volgens Twan niet vreemd: “We zijn een van de logistieke hotspots van Nederland en Noordwest-Europa. De logistiek heeft specifieke eisen bij de inzet daarvan als je kijkt naar routeplanning, laadvermogen en de flexibele inzet van voertuigen. De coalitie richt zich daarom op waterstof voor de heavy duty-voertuigen, zoals vrachtwagens. Binnen het smart logistics-programma is duurzaamheid bovendien een van de speerpunten, dus het is logisch dat we vanuit de logistiek meewerken aan waterstof in Midden-Brabant.”

Toch kijken de heren wel over de grenzen van de regio heen. Joep: “Voor de langere afstanden is waterstof een heel interessante optie, maar veel bedrijven hebben dan niet genoeg aan alleen een waterstoftankstation in Tilburg. Als er dus initiatieven plaatsvinden in bijvoorbeeld Roosendaal, Breda, Eindhoven of Den Bosch, dan zijn die voor ons ook van belang. Bovendien zetten we als voorlopers een landelijke trend. Als we het hier voor elkaar krijgen, dan kan de rest van het land daarop meeliften.”

Mijlpalen

Er staat nog geen waterstoftankstation, maar toch heeft de coalitie naar eigen zeggen al veel bereikt. Joep: “We zijn in juli 2017 begonnen met een rapport en een rondje langs bijna 40 bedrijven. Later haakten ook Stichting MOED en Midpoint Brabant aan, en inmiddels is er een coalitie met bedrijven die zich hieraan hebben gecommitteerd. Dat is goed, want hoe meer behoefte er is, hoe serieuzer je als gesprekspartner bent.”

Twan vult hem aan: “We hebben het breed aangevlogen, en dan zie je een diversiteit aan partijen in de coalitie stappen. Dat zijn intrinsiek gemotiveerde bedrijven die bereid zijn om zich te committeren en ook te investeren. Dat is belangrijk, want we zoeken mensen die mee willen duwen en sturen. Het heet niet voor niets de ‘coalition of the willing’: we weten dat het niet morgen geregeld is en dat we nog drempels tegenkomen, maar met deze partijen zoeken we wel de weg ernaartoe. ”

Langdurig proces

De drie geven toe dat het zoeken en aftasten is. Michiel: “Het is een ontwikkeling die veel tijd en geld kost, ook omdat het eigenlijk allemaal deelprojecten zijn. Denk aan waterstofbronnen, voertuigtechniek en de infrastructuur.” Joep: “We willen van alles, maar kunnen niet alles tegelijk. Gelukkig hoeven we het niet morgen te realiseren en we willen ook niet te snel gaan, want dan ga je fouten maken.”

Toch heeft dat proces volgens Twan ook voordelen: “Er zijn nog heel veel hobbels te nemen, maar we kunnen nu goed uitzoeken wat de wensen en voorwaarden zijn en wat het beste werkt. Daarmee zijn we straks ook klaar om op te schalen. Dat is de toegevoegde waarde van deze club.”

Waterstof heeft de toekomst

Hoe kijkt de coalitie naar de toekomst van waterstof in de regio? Joep is daar duidelijk over: “We hadden onszelf beloofd dat er dit jaar een waterstofstation zou staan omdat Vollenhoven 125 jaar bestaat. Dat was leuk, maar bleek niet erg realistisch. Maar de ambities die de gemeente en partijen hebben gaan zeker leiden tot een waterstoftankstation. Alleen heeft dat wat meer tijd nodig.”

Michiel: “Op de langere termijn willen we dat er tankstations in de regio staan die zonder subsidie draaien. Dat kan, als er maar genoeg voertuigen zijn. De eerste moeten van de grond komen, en dan komt de markt vanzelf los. Daarom proberen we iedereen mee te krijgen, dat is onze belangrijkste rol als coalitie.” Twan is het daar mee eens: “Als we dat voor elkaar krijgen, dan zijn we niet meer de ‘coalition of the willing’, maar de ‘coalition of the doing’.”


Waterstof voor duurzame mobiliteit in Midden-Brabant

Wereldwijd ontstaat een groeiende interesse voor de toepassing van groene waterstof (H2) omdat deze energiedrager de potentie heeft een groot deel van onze mobiliteitsbehoefte sterk te decarboniseren (CO2reductie).

Groene stroom uit zonne- en windenergie kan met behulp van water (H2O) grootschalig worden omgezet in waterstofgas (H2) en zuurstof. Waterstof kan vervolgens in een veeltal toepassingen, zoals personenvoertuigen en vrachtwagens, worden ingezet door het gebruik van een zogenaamde brandstofcel. Een brandstofcel gebruikt zuurstof uit de lucht en waterstof om elektriciteit te maken. Het restproduct is waterdamp en warmte dus geen schadelijke emissies. Het grote voordeel van waterstof is dat het de potentie heeft hetzelfde comfortniveau te bieden als wat men nu gewend is van diesel zoals o.a.: snel tanken, acceptabele rijafstand, flexibiliteit en schaalbaar.

Waterstof in Hart van Brabant

Voor Hart van Brabant kan waterstof een belangrijk alternatief zijn. Des te meer omdat wij de Logistieke Hotspot 2019 zijn en dus een speciale rol moeten kunnen vervullen op dit gebied. Waterstof zal een belangrijk onderdeel uit gaan maken van ons toekomstig energiesysteem. Maar zover is het nog niet. Er zijn behoorlijk wat hobbels te nemen: transportondernemers kampen met lage marges en zijn huiverig voor hoge(re) kosten en inconsistent overheidsbeleid. Waterstof kan nog niet concurreren met de huidige brandstofprijzen o.a. omdat er nog geen schaalvoordelen zijn, geen tankstation infrastructuur etc.. De dichtstbijzijnde waterstof tankstations bevinden zich in Helmond en nabij Rotterdam.

Investeren in waterstofeconomie

Toch vinden een aantal partijen in de regio het belangrijk dat we gaan investeren in een waterstofeconomie en dan met name om de genoemde hobbels weg te nemen. Deze partijen zijn voorlopig: De gemeente Tilburg, Midpoint-Brabant Smart Logistics en het Brabants Afval Team (BAT). De gemeente Tilburg heeft geld beschikbaar gesteld aan de Midden-Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij voor Energie en Duurzaamheid (MOED) om met ondersteuning van Waterstofnet in de regio te komen tot een zogenaamde “Coalition of the Willing”. Een groep ondernemers en maatschappelijke organisaties, die zich gezamenlijk gaan inzetten voor de ontwikkeling van een waterstofstation en transportvoertuigen, die gaan rijden op waterstof.

Wilt u meer weten over deze ontwikkelingen?

Neem contact op met:

Twan van Lankveld, programmamanager Midpoint Brabant Smart Logistics

twanvanlankveld@midpointbrabant.nl , Tel. 06 – 30050646

of

Herman Gels, directeur van de stichting MOED

hgels@duurzaammoed.nl , Tel. 06 - 51395368