Tijdens het programma Goolse Kringen van Lokale Omroep Goirle werd onlangs programmamanager Joost Ploos van Amstel geïnterviewd over het programma Duurzame economie van Midpoint Brabant. Met als centrale vraag: wat is de aanpak van energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie in de regio Midden-Brabant? Voordat je de video van het interview bekijkt, hierbij enkele prikkelende uitspraken van Joost.

Wat is het doel van het duurzaamheidsprogramma?

“Met de Regionale energie- en klimaatstrategie van Regio Hart van Brabant, de REKS, gaan we in Midden-Brabant voor het duurzaam opwekken van 1 terawatt elektriciteit, oftewel 1 miljard kilowattuur. Dit is bijna net zoveel als alleen al in Tilburg aan elektriciteit wordt gebruikt. In 2030 willen we 20% minder energie gebruiken. Daarnaast zetten we stappen naar een gasloze samenleving in 2050. Hier werken we als Midpoint Brabant nauw samen met ondernemingen, onderwijs, overheden en maatschappelijke partners.”

Welke rol heeft Midpoint Brabant hierbij?

“Met het Klimaatakkoord heeft het Rijk bepaald dat we in Nederland 35 terawatt duurzame elektriciteit moeten opwekken. Dit opwekken en de opslag hiervan vragen veel meer ruimte dan traditionele energie. De regio’s hebben het meeste verstand van de eigen omgeving. Het Rijk heeft die opdracht daarom bij de regio’s neergelegd, die bij ons uitgemond is in de REKS. Daarin zitten de bestuurders van alle gemeenten aan tafel en de gemeenteraden moeten het accorderen. Midpoint Brabant pakt hierbij een uitvoerende rol. We leggen verantwoording af aan ons algemeen bestuur, waar de multi helix organisaties in zijn vertegenwoordigd. We werken met vierjarenplannen.”

Wat doe je hier concreet aan energietransitie in de regio?

“Teveel om allemaal op te noemen. Zo ontwikkelen we op bedrijventerreinen Green Deals, samen met de gemeente, ondernemers, ondernemersverenigingen, waterschappen, de BOM en de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Denk hierbij aan zonnepanelen, isolatie, LED-verlichting, maatregelen tegen hittestress en hoosbuiten etc. Wij ontwikkelen meerjarenplannen en ondersteunen bij de uitvoering en communicatie. Ondernemers kunnen bij ons ook terecht voor projecten als Symbiosis4Growth waarbij we inventariseren welke afvalstoffen het bedrijf over heeft en welke grondstoffen het gebruikt. Vervolgens maken we combinaties tussen bedrijven. Ook kijken we welke restwarmte we voor een andere toepassing kunnen hergebruiken in plaats van het te laten verdwijnen in de lucht. Ook in Goirle hebben diverse bedrijven meegedaan aan de Green Deal en Symbiosis4Growth.”

En aan circulair ondernemen?

“Up New is het circulaire programma van Midpoint Brabant. Hierbij gaan we fysieke hubs creëren voor productketens, zoals textiel. We brengen er bedrijven zoals circulaire sokkenproducent Vodde, leveranciers en onderwijs bij elkaar in een praktijkgericht maak- en experimenteercentrum. We zoeken hier financiële middelen voor, maar ook samenwerkingen op lokaal, nationaal en zelfs internationaal niveau. Want daar draait het om bij circulaire ketens. Alles moet op elkaar aansluiten. Zo moeten kledingstukken die je online bestelt en terugstuurt niet op een afvalberg terecht komen en verbrand worden, maar in circulatie blijven. Met Up New Bouw richten we ons op het scheiden en hergebruik van bouwmaterialen. Met ons Smart Logistics programma kijken we naar hoe de circulaire sector er in de toekomst qua logistiek uitziet. Corona en de actuele oorlog hebben geleerd dat we moeten zorgen dat we onze spullen liefst van zo dichtbij mogelijk halen.”

Wat is de grootste valkuil?

“In 2050 moet Nederland 100% CO2 neutraal zijn, met als tussenstap 50% in 2030. Veel mensen en ook bedrijven vergeten dat we in 2050 ook 100% circulair moeten zijn, en in 2030 50%. Hier gaan we dan ook extra op inzetten. Vanaf 2023 komt er producentenverantwoordelijkheid. Producenten moeten er uiteindelijk voor zorgen dat bijvoorbeeld textiele kleding hergebruikt kan worden, zoals dat sinds begin deze eeuw ook al geldt voor tv’s en koelkasten. Als landelijke logistieke hotspot nummer 1 kijken we als Midden-Brabant bovendien wat dit betekent voor het logistieke proces. En we bekijken hoe teruggebrachte materialen gaan werken in productieprocessen. Eigenlijk begint het ermee hoe je een product ontwerpt dat je ook kunt hergebruiken en uit elkaar kunt halen.”

Leidt verduurzamen tot hogere prijzen?

“Uiteindelijk zal duurzame economie leiden tot goedkopere producten, want je gaat producten hergebruiken. Om het vliegwiel op gang te krijgen zijn wel middelen van overheden op diverse niveaus nodig, voor know-how, aanloopkosten enzovoorts. Tilburg University, Avans en Fontys zijn al druk bezig met het ontwikkelen van kennis. Het kost geld om dit toepasbaar te maken voor de industrie. In het begin draait het nog om kleine aantallen, maar uiteindelijk gaat de wet van de grote getallen gelden. Op lange termijn levert het ons veel meer op.”

Wat voor kansen zijn er nog meer om te verduurzamen?

“Binnenkort komt er een pijplijn met waterstof die onder meer door Midden-Brabant loopt. We bekijken samen met onder meer de Provincie Noord-Brabant, de BOM en de Omgevingsdienst hoe we dit tot een succes voor onze regio gaan maken. Door ons ijzersterke netwerk van logistieke bedrijven kunnen niet alleen grootverbruikers maar ook kleinere bedrijven hiervan profiteren. Verder zie ik veel kansen in de agrarische sector. Boeren kunnen een belangrijke rol bij de verduurzaming van ons land spelen. Niet alleen met zonnepanelen op hun vaak grote daken, maar ook als toeleverancier van biobased producten zoals bijvoorbeeld hennep om kleren van te maken of olifantengras om energie uit te winnen.”

BEKIJK HIER HET HELE VIDEO-INTERVIEW MET JOOST.